با گذشت چند هفته از پایان جنگ ۱۲روزه بین ایران و رژیم صهیونیستی، هنوز افکار عمومی و نهادهای نظامی، تحلیلی در حال ارزیابی نقش فرماندهان کلیدی این نبرد سرنوشتساز هستند. در این میان، شهادت سردار شادمانی، یکی از چهرههای ارشد سپاه پاسداران، نقطه عطفی در پرونده راهبردی مقاومت بهشمار میرود. او که پیش از این در جبهههای دفاع مقدس نیز سابقه درخشانی داشت، در واپسین ساعات عملیات ضربت متقابل علیه مواضع دشمن به شهادت رسید.
در همین راستا، به مناسبت چهلمین روز از شهادت شهید شادمانی، با علی اکبر نظری از یاران دیرین و همرزمان او در دوران جنگ تحمیلی گفتوگویی انجام دادیم تا نگاهی نزدیکتر به زندگی، منش، و کارنامه عملیاتی این فرمانده برجسته داشته باشیم.
درباره نخستین دیدار خود با شهید شادمانی بفرمایید، این آشنایی چگونه آغاز شد؟
آشنایی من با شهید شادمانی به واپسین سالهای دهه پنجاه یعنی سال ۱۳۵۸بازمیگردد؛ در آن ایام، او در قامت یکی از نیروهای فعال و تأثیرگذار سپاه همدان شناخته میشد. پس از آغاز جنگ تحمیلی، فرماندهی یکی از لشکرهای مهم را بر عهده گرفت و مدتی نیز بهعنوان فرماندار نظامی منطقه ایفای نقش کرد. روحیه خستگیناپذیر، نظم در عمل، و دلسوزی مثالزدنیاش برای نیروها از همان ابتدا مشهود بود. از شهید شادمانی، تنها یک فرمانده نظامی نمیتوان ساخت؛ او شخصیتی جامع داشت که هم در میدان جنگ میدرخشید و هم در میدان اخلاق.
در دوران دفاع مقدس، او چه جایگاهی در صحنههای نبرد داشت؟
شهید شادمانی فراتر از یک فرمانده میدانی بود. او برای بسیاری از نیروهای تحت امرش، نهتنها یک الگو، که یک پناه معنوی بود. در خطوط مقدم جنگ، به شخصه حضور پیدا میکرد، بیهیچ ادعا و توقعی. اندیشه راهبردی، نگاه بلندمدت به تحولات میدان نبرد، و در عین حال ارتباط بیواسطه و صمیمی با رزمندگان، از ویژگیهای برجستهاش بود. هیچگاه به دنبال دیده شدن یا نمایش نبود. سادگی در ظاهر و صداقت در رفتار، او را در دل همگان محبوب ساخته بود.
آیا خاطرهای خاص از شهید شادمانی در فضای جنگی دارید؟
یکی از خاطرات فراموشنشدنی من به عملیات منطقه ماهوت در خاک عراق مربوط میشود. با وجود آنکه مجروح شده بودم و حرکت برایم دشوار بود، در کنار لشکر حضور داشتم. حدود ساعت 2بامداد بود که سردار با چهرهای خسته اما مصمم از قرارگاه وارد منطقه شد و بدون لحظهای درنگ، جلسهای اضطراری با مسئولان یگان برگزار کرد. آن شب جملهای از او شنیدم که هنوز در گوشم زنگ میزند: «اینجا صحبت از گزارش و چکلیست نیست، ما برای انجام وظیفه آمدهایم.» همان شب، تا سحر، او بیوقفه در حال پیگیری روند عملیات بود. برای او جنگ فقط نبرد با دشمن نبود، بلکه عرصهای برای انجام دقیقترین وظایف انسانی و الهی بهشمار میآمد.
آخرین دیدار شما با سردار شهید به چه زمانی بازمیگردد؟
آخرین دیدار ما در مراسمی در حسینیه مقام معظم رهبری؛ یادبودی برای شهدای استان همدان بود. مانند همیشه، چهرهای آرام و متین داشت و با همان لبخند آشنا از دیگران استقبال میکرد. البته سال گذشته نیز در یکی از مناسبتهای ملی، از دور او را دیدم، اما فرصتی برای دیداری نزدیک پیش نیامد. ادب، فروتنی، و وقار خاصی در سیمای او موج میزد؛ گویی هنوز در حال خدمت بود، با همان جدیت سالهای جنگ.
وقتی خبر شهادت سردار به شما رسید، چه احساسی داشتید؟
بیتردید، شنیدن خبر شهادت او برای من و بسیاری از همرزمانشان بسیار تلخ و سنگین بود. کسی که تمام عمر خود را وقف خدمت به اسلام، انقلاب و میهن کرده بود، سرانجام به آرزوی دیرینهاش رسید. شهادت برای او یک پایان نبود؛ بلکه نقطه آغاز جاودانگی بود. شهید شادمانی نهتنها در میدان جنگ، بلکه در میدان انسانیت نیز همیشه پیروز بود.
به عنوان سخن پایانی، مسئولیت امروز ما در قبال راه و خون شهدا چیست؟
حفظ آرمانهای شهدای عزیز، تکلیف تاریخی و الهی ماست. امروز مسئولان، در هر سطحی که باشند، باید خود را در برابر خون پاک شهدا پاسخگو بدانند. باید با تکیه بر تدابیر مقام معظم رهبری و حرکت در مسیر عدالت و خدمترسانی، پاسدار ارزشهایی باشند که شهدا برای آنها جان فدا کردند. شهید شادمانی، نهفقط یک فرمانده جنگ، بلکه معلمی برای انسانیت و مسئولیت بود؛ مردی از جنس مردم، با نگاهی فراتر از خط مقدم.
نگاهی به زندگینامه شهید علی شادمان
سردار علی شادمانی فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا(ص) متولد همدان بود. او از سال ۱۳۵۸ تا به حال در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران مشغول خدمت بوده است و از نخستین روزهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به عضویت سپاه درآمد. او در دوران جنگ تحمیلی، مسئولیت فرماندهی لشکر ۳۲ انصارالحسین (ع) را بر عهده داشت و نقش فعالی در جبهههای غرب و جنوب کشور ایفا کرد.پس از پایان دفاع مقدس، او بهعنوان معاون عملیات نیروی زمینی سپاه و سپس فرمانده لشکر ۳ نیروی مخصوص حمزه سیدالشهدا(ع) فعالیت کرد. همچنین فرماندهی قرارگاه نجف اشرف، ریاست اداره عملیات ستاد کل نیروهای مسلح و در نهایت معاونت عملیات ستاد کل نیروهای مسلح از دیگر مسئولیتهای کلان وی در دهههای گذشته بوده است.سردار شادمانی یکی از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا(ص) پس از حمله اسرائیل به ایران بود که توسط رژیم صهیونیستی به شدت مجروح شده بود و در 4 تیر ماه ۱۴۰۴ به شهادت رسید.
