پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

کودکان کار را هرچه بیشتر دریابید

نویسنده : کبری هنری لطیف پور

■کودکانی که زجر بکشند چیزی فرا نخواهند گرفت

در زمانه‌ای که بسیارند کسانی که هر روز با مشکلات فراوان اقتصادی مواجه می‌شوند، کودکان زیادی هم در میان این گرفتاری‌ها کودکی خود را به راحتی گم می‌کنند.‌
با دستانی کوچک، چهره‌ای بی‌رمق و چشمانی لرزان به تو می‌نگرد تا شاید کمکی هرچند کوچک به او روا داری. کودکی که به جای بازی‌های کودکانه با تلخی‌های روزگار دست و پنجه نرم می‌کند تا شاید بتواند روز خود را به شب برساند. او کودکی خود را دردل تلخی‌های روزگار گم کرده است. او که به‌ دنیا آمده بود تا زیبایی‌های این دنیا را لمس کند و در پس هرتجربه‌‌ای، شور‌ و کیفی دل انگیز را بچشد، حالا اما هر روز که می‌گذرد بیشتر و بیشتر در اعماقی تاریک و سرد پنهان می‌شود. کودکی که شاید هیچ وقت شور و ذوقش نمایان نشود وتا پایان عمر در رنج و اندوهی بی‌پایان باقی بماند. همیشه دیدن صحنه تقلای دریافت کمک و تلاش برای کسب اندکی پول از طرف کودکی با جثه‌ای نحیف و چشمانی غمگین، دل هر بیننده‌ای را به درد می‌آورد.
سایه سنگین مشکلات اقتصادی بیشتر از همه کمرش را خم کرده و او را به سمت آینده‌ای مبهم و نامعلوم، می‌کشاند‌. کودک‌کار درد کهنه جامعه است که اگر التیام پیدا نکند، جامعه را فلج می‌کند و تبعات سنگین و جبران‌ناپذیری به دنبال خواهد داشت. جهان در اطراف کودکان می‌چرخد و آینده کودک هم در اطراف آموزش و پرورش متمرکز است.
کودکانی که زجر بکشند چیزی فرا نمی‌گیرند. براساس تعریف یونیسف؛ افرادی که به سن قانونی نرسیده‌اند و به کار گمارده می‌شوند، کودک کار شمرده می‌شوند. کار کودک فعالیتی است که کودک را از رشد سالم ذهنی و جسمی بازمی‌دارد. سازمان بین‌المللی کار ۱۲ ژوئن ۲۰۰۲ را به عنوان روز جهانی مبارزه با کار کودکان نامگذاری کرد که این مهم مستلزم همکاری دولت‌ها، کارفرمایان، جامعه مدنی و میلیون‌ها انسان در سراسر جهان است تا بتوان اقدام مؤثری برای کمک به کودکان کار انجام داد. کار کودک به معنای کاری است که برای کودکان درگروه‌های سنی معین ممنوع می‌باشد. کاری است که توسط کودکان زیر حداقل سن قانونی معین برای آن کار، انجام گیرد و یا به دلیل ماهیت و شرایط خاص، آن کار برای کودکان غیر قابل پذیرش و ممنوع است. براساس معیارها و ملاک‌های سازمان بین‌المللی کار، هر فعالیتی که کودک را در معرض خطرات روحی و جسمی قرار دهد سوء‌استفاده از کودک شمرده می‌شود.
براساس آمار سازمان بین‌المللی‌کار، در سراسر دنیا بیش از ۲۱۵ میلیون کودک کار وجود دارد که بسیاری از آنها به کار تمام وقت اشتغال دارند و وقت کمی برای بازی دارند و یا چنین وقتی ندارند. کودکان کار، کودکان کارگری هستند که به صورت پایداری به کار گرفته می‌شوند که این امر بیشتر آنها را اغلب اوقات از رفتن به مدرسه و تجربه دوران کودکی بی‌بهره می‌سازد و سلامت روحی و جسمی آنها را تهدید می‌کند. کودکان کار در شرایط بسیار نامطلوبی از نظر تغذیه، بهداشت و انجام مشاغل خطرناک به سر می‎‌برند‌. این کودکان می‌توانند به راحتی بازیچه دست بزهکاران حرفه‌ای اعم از سارقین یا باندهای توزیع مواد مخدر، عوامل ایجاد خانه‌های فساد و... قرار گیرند و همچنین نبود بهره‌گیری از آموزش و تحصیل علم و فن، قدرت رقابت با سایر کودکان در ایجاد یک زندگی سالم را هرچه بیشترازاین کودکان سلب می‌کند. وقتی که کودکان کار، به این شکل کودکی خود را سپری کرده باشند طبیعی است که در آینده کمتر بتوانند در چرخه توسعه کشور و ایجاد امنیت نقش مؤثر، سازنده‌ و پایداری داشته باشند. موضوع کودکان کار موضوع بسیار پیچیده‌ای است و عوامل گوناگونی درآن اثرگذار هستند، از جمله : فقر، ساختار خانواده، تغییرات اقتصادی ناگهانی ناشی از جنگ و... و هزینه تحصیل و نظام آموزشی نادرست. در ایران آمار دقیقی از تعداد کودکان کار و شرایط آنها وجود ندارد و به همین شکل در استان همدان هم به آمار دقیق آنها دسترسی نداریم.
همدان پیام در گفت‌وگویی با معاون اجتماعی بهزیستی همدان از وضعیت این کودکان در همدان جویا شده است.
معاون اجتماعی بهزیستی همدان در این خصوص گفت: سالانه براساس برش یا سهمیه کشوری که ابلاغ می‌شود و با همکاری‌های بین سازمانی که انجام می‌شود، باید مداخلاتی برای کمک به این کودکان انجام شود هرچند همکاری های خیلی خوب و مناسبی در این خصوص انجام نمی‌شود.
زهره بختیاری گفت: ما در جلساتی در استانداری همدان سعی در جلب همکاری سایر سازمان‌ها و دستگاه‌های مربوطه داریم تا بتوانیم نهایت تلاش خود را برای حل مشکلات این کودکان داشته باشیم. وی افزود: براساس سهمیه‌بندی کشوری استان همدان در سال ۱۴۰۰، ۸۵ سهمیه برای مداخله، شناسایی و حمایت از کودک کار و خانواده داشته است به این صورت که وضعیت خانواده شناسایی شد و به سمت بازتوانی خانواده پیش رفتیم.
وی تصریح کرد: برنامه‌های آموزشی در سطح کودک و خانواده وجود دارد که به صورت آموزش‌های بهداشتی و رشد محور اعم از رشد جسمی، روانی، عاطفی و معنوی کودکان آموزش در حوزه بازتوانی خانواده برای جدا کردن کودکان ازفضای مخاطره‌آمیز خیابان در نظر گرفته شده است.
بختیاری گفت: مرکز اقامتی که در قبل وجود داشت به علت پایین بودن سطح بازده آن تعطیل شد و در حال حاضر مرکز اقامتی برای این کودکان وجود ندارد و تنها در همدان مرکز روزانه آموزشی- حمایتی وجود دارد.
بختیاری گفت: سازمان بهزیستی استان با توجه به سهمیه 85 نفری در سال گذشته، 109 نفر دیگر را هم شناسایی کرد و بیشتر سعی بر این داشت که آنها را در ارائه خدمات به شکل خرید حمایت و کمک کند.
سازمان بهزیستی استان در سال ۱۴۰۰ بیشتر از سهمیه ۸۵ نفری که داشت، فرد مددجو را شناسایی کرد به این صورت که خدمات لازم را به مرکزی که دارای مجوز از طرف بهزیستی هست می‌سپاریم و نظارت می‌کنیم.
بختیاری بیان کرد: اگرچه حمایت‌های صورت گرفته به اندازه‌ای نیستند که معضل کودکان کار را حل کند می‌توانند در این اوضاع بد اقتصادی و فراگیر نشدن نظام رفاه و تأمین اجتماعی مانع ساماندهی این کودکان شوند.
وی در پایان تأکید کرد: حذف کودکان کار وخیابانی باتوجه به شرایط فعلی اقتصادی، امکان پذیر نیست بنابراین باید کاری کرد که این کودکان به سایرحقوقشان مانند امنیت، بهداشت، بیمه، آموزش و غیره دسترسی داشته باشند.
و اما باید این نکته را در نظر بگیریم، وجود مشکلات اقتصادی سرمنشأ بسیاری از مشکلات کودکان کار است و در شرایط امروز جامعه ما که با چالش‌های هرروزه اقتصادی و معیشتی مواجه هستیم باید منتظر مشکلات جدی‌تر و عمیق‌تری در خصوص این کودکان باشیم.
مواجه خانواده‌های بیشتری با گرفتاری‌های اقتصادی هم کودکان بسیاری را درگیر کار و فعالیت‌های خارج از توان و محدوده سنی می‌کند و هم اینکه بسیاری از این کودکان را گرفتار باندها و عوامل خطرآفرین سازمان‌دهی شده می‌کند. در شرایطی هم که به فصل تابستان و تعطیلی مدارس نزدیک می‌شویم و بسیاری از این کودکان فرصت و زمان آزاد بیشتری پیدا می‌کنند، شاهد بروز مشکلات وسوء استفاده‌های بسیاری از این افراد می‌شویم. بر این اساس باید هم سو با تعهدات بین‌المللی خود، سعی در حل و تقلیل مشکلات عدیده این کودکان به عنوان بخشی از سرمایه و نیروی انسانی جامعه داشته باشیم. باید گفت رسیدن به این هدف نیازمند تلاش و همکاری مداوم بین سازمان‌های مرتبط می‌باشد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس