پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

اصل مجلس ترحیم را به جایگاه واقعی خود برگردانیم

نویسنده : پروین سلیمی

ترحیم درلغت به معنای مهربانی طلب آمرزش کردن بر کسی درود فرستادن برای میت است.
یکی از حکمت‌های شرکت در مراسم عزا این است که انسان بیشتر یاد خداوند متعال و قیامت باشد، از طرفی تلنگر و هشداری است که فرد را از دلبستگی به دنیا باز دارد و پیامبراکرم (ص) تاکید فرمودن که هر کس اندوهناکی را تسلیت گوید خداوند در روز قیامت به او احترام خواهد کرد.
دین اسلام همواره بر همدردی، تسلیت و تعزیت به مصیبت‌زده و مصیبت‌‌دیده تاکید دارد،
اما متأسفانه این رسوم با گذشت زمان، اقوام با چشم‌ هم چشمی هزینه سنگینی را برای خانواده متوفی به بار می آورند وبازماندگان عزادار علاوه بر غم از دست دادن عزیز خود بعد از مراسم باید به فکر پس دادن قرض و بدهی هم باشند که خود یک مصیبت است. در حالی که در روایات شیعی و سنی با استناد به حدیثی که از حضرت محمد(ص) آمده درزمان شهادت جعفربن ابی‌طالب تأکید دارد براینکه مستحب است اقوام و نزدیکان متوفی، به مدت سه روز در تهیه غذا و فراهم کردن کارهای دیگر به خانواده او که دچار تألمات روحی شده اند کمک کنند.
در روایات دینی و احادیث آمده همسایه‌ها و اقوام تا چند روز در منزل خود غذا پخته و برای خانواده عزادار ببرند که متاسفانه در جامعه ما عکس آن عمل می شود خانواده عزادار علاوه بر غم و غصه فقدان عزیز از دست رفته، همزمان باید به فکر تدارک پذیرایی از مهمان‌ها هم باشند،در این شرایط، برخی از بستگان حاتم طاعی می‌شوند، با دعوات از دوستان و آشنایان برای قرض به بار می آورند.
ناهار عزا؛ عرفی که باید شکسته شود
امروزه در جامعه مشاهده می‌شود که مداحان در زمان خاکسپاری میت تصمیم گیرندگان اصلی مراسم ختم و عزا برای خانواده متوفا هستند و با دعوت کردن میهمانان به صرف ناهاردر تالار، هزینه‌های سنگین چند میلیونی را بر دست داغدیدگان می‌گذارند.
در کنار این موضوع برخی اقوام نیز تصمیم به خرید گل هایی با قیمت سنگین برای قبر میت می گیرند و این فعلی اشتباه است چرا که در اکثر اوقات فرزندان این هزینه ها را قبول ندارند. با توجه به تورم موجود، مشکلات اقتصادی در جامعه مشاهده می‌شود مراسم هفتم، چهلم، نوعید، سال و تهیه میوه، مخلفات، شام و ناهار و... به منظور پذیرایی از میهمانان همچنان مرسوم است.
ناهار و شام مراسم ختم، خلاف سنت پیغمبر و اهل بیت (ع)است
رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ملایر با تأکید بر اینکه ناهار و شام مراسم ختم، خلاف سنت پیغمبر و اهل بیت(ع) است گفت: طبق سنت پیامبر (ص) اگردر خانه ای شخصی فوت کرد باید تا ۳ شبانه روز اهل فامیل و اقوام برای این خانواده غذا طبخ کنند و برایشان ببرند.
حجت الاسلام طالب ترکاشوند در گفت و گو با ایسنا در این باره می گوید ناهار و شام مراسم ختم، سنتی متعصبانه و جاهلی بوده و جز آموزه‌های دینی ما نیست و هرگز در سیره و سنت اهل بیت نمونه آن مشاهده نشده است.وی با اشاره به اینکه متأسفانه امروز افراد برخی دستورات دین و شرع مقدس اسلام را وارونه اجرا می‌کنند خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط سخت اقتصادی اگر مسئولین، متولیان امر و مردم همت کنند، این رسم غلط برداشته می‌شود.ترکاشوند یادآورشد: پرهیز از این رسوم غلط هم به اجرای اقتصاد مقاومتی کمک کرده، هم از اسراف و تبذیر جلوگیری می‌کند و کمکی بزرگ به خانواده مصیبت زده است.درجامعه امروزی فرهنگ‌سازی اصل موضوع فاتحاه نیاز به حرکت عظیم جهادی همگانی دارد که می طلبد رسانه‌ها، ائمه جماعات، معتمدین و مردم در دایره پرگار فرهنگ سازی قرار گیرند.
یکی از کارشناسان دینی دفتر امام جمعه همدان موضوع دادن غذا و خیرات در چندین نوبت پس از فوت یک فرد را رد کرد و گفت: وقتی با یک فرهنگ اشتباه مواجه می‌شویم نباید با آن مقابله کنیم بلکه باید به آن جریان وخط درست بدهیم ودادن خیرات در زمان فوت یک شخص به دوراز تشریفات چشم هم چشمی و هزینه‌های سنگین، جایز است.
غلامرضا نائینی در گفتگو با همدان پیام خیرات کردن برای متوفی را در صورتی وارد می‌داند که بازماندگان آن فرد یتیم نباشند و خانواده‌ از توان مالی خوبی برخوردار باشد و خیرات متمرکز به یک وعده انجام پذیرد. وی در ادامه دادن خیرات به فقر را جزو الزامات دانست و افزود: باید فرهنگی که در جامعه امروز برای هزینه‌های فاتحه عرف شده را تصحیح کنیم وبا استفاده از احادیث، روایات و آیات قرآن کریم بدعت‌ها و رسومات که به موضوع فاتحه وارد شده را حذف کنیم.
ایجاد کمپین فرهنگ حدف غذا ومخارج اضافی ازفاتحه
اعضای کمپین احسان شهرستان بهار برای حذف آداب و رسوم خرافی از مجالس فاتحه پا به عرصه فرهنگ سازی گذاشته‌اند.
معتمدین وصاحبان اندیشه شهرستان بهار با فرهنگ سازی حذف هزینه های اضافی از مجالس فاتحه و صرف آن در کارهای عام‌المنفعه، قدم های بزرگی برداشتند.
آداب و رسومی خرافی به ارث رسیده از گذشتگان ما، درجامعه امروزی مرسوم شده است که حذف آن نیازمند زمان و هزینه‌هایی است و گاهاً نیزاز سوی مردم غیرممکن تلقی می‌شود.
همین معضلات اجتماعی مردم را به فکر واداشته آداب و رسوم خرافی را ازمجالس خود حذف کنند.
معتمدین و صاحبان اندیشه شهرستان بهار و شهرهای صالح آباد و مهاجران چاره‌ای بر این معضل اجتماعی اندیشیده‌اند که آغاز این کار فرهنگی سال 97 استارت خورده است.مردم این مناطق با ایجاد کمپین (احسان) و با تشکیل یک گروه چند نفری متشکل از فرهیختگان، علما، صاحبان فکر و معتمدین شهرستان بهارسایت و کمپین طراحی کرده‌اند.این اعضای گروه نشاط و احسان تلاش دارند به هر شکل ممکن حتی در برخی موارد با در نظر نگرفتن مقام و منصب خودو با حضور جهادی در جمع خانواده هاآداب و رسوم و باورهای غلط دست و پاگیر در جامعه از جمله فعل های بر گرفته از رسومات جاهلیت را از برنامه خانواده‌ها حذف کنند.
با هماهنگی بین معتمدین واداراتی مانندپزشک قانونی و دیگر نهاد های مربوطه انجام شده است. بلافاصله پس از فوت یک فرد، به منزل خانواده متوفی مراجعه می‌کنند و ضمن دلجویی، از آنها می‌خواهند هزینه غذا و فاتحه را از مجالس خود حذف کرده و مبلغ در نظر گرفته شده را برای موارد عامل‌المنفعه اختصاص دهند.چرا که این عمل باعث خدمتی بزرگ بر سلامت روانی جامعه، تأمین شدن بسیاری نیازهای قشر ضعیف، همچنین ساخت فضا های درمانی، هزینه در امر خیر، ساخت درمانگاه، کمک به فقرا وبرداشته شدن فرهنگ‌های جاهلی ازخانواده‌ها در شهرستان بهار و بخش های تابعه شده است.که در ابتدای کار، گروه معتمدین احسان با استقبال خوب مردم مواجه شده‌اند.بر همین اساس گفت‌وگویی با مدیر حوزه علمیه مریانج که یکی از اعضای کمپین شهرستان نیز هست بهارانجام دادیم که وی رواج فرهنگ غلط، اصراف چشم وهم چشمی در جامعه را از دیدگاه اسلام تشریح کرد و گفت: درآیات وروایات داریم که خوردن غذا در منزل متوفی کراهت داردو تأثیر منفی روی ذهن و روحیه فرد نیز خواهد گذاشت.
حجت‌الاسلام مهدی صیفی درتوصیف مراسمات پس از مرگ یک فرد خاطر نشان کرد: دادن فاتحه و مهمانی‌درچندین روز پس از مرگ جزوآداب و رسوم خرافی است. مدیر حوزه علمیه مریانج صحبت هایش را اینگونه ادامه داد: فرهنگ‌سازی وحذف مراسمات خرافی درجامعه امروزی که همه مردم با مشکلات اقتصادی مواجه هستند از ضروریات است و می طلبد رسانه‌ها، مدیران رده اول استانی، استاندار، فرمانداران و بخشداران همچنین عموم مردم به این موضوع مهم بپردازند.
وی در ادامه از استاندار همدان خواست این جریان سازی فرهنگی را به عنوان قانون مردم نهاد مصوب نماید وانجام این کار فرهنگی مهم به نهادهای زیرمجموعه استانداری، ازجمله ائمه جمعه استان، بخشداران و فرمانداران توسیه شودکه حذف غذا در مراسمات فاتحه را فرهنگ‌سازی کنند تا همین هزینه‌هابرای موارد ضروری جامعه مانند ازدواج، خرید جهیزیه، تأمین معیشت افراد نیازمند و ساخت فضاهای درمانی به کار گرفته شود.
مدیر کانون نشاط شهر بهار نیز از نهادینه شدن فرهنگ حذف غذا از مجالس متوفي درشهرستان بهار خبر داد وازمبالغ جمع‌آوری شده درکمپین احسان برای ساخت درمانگاه خیریه درشهرستان بهارابراز خرسندی کرد وگریزی نیز به فعالیت های اعضای شورای شهر صالح‌آباد زد، چرا که این اعضا در ساخت درمانگاه خیریه نقش اساسی داشتند.
مرضیه کریمی در ادامه ایجاد کانال ترحیم را ازدیگر فعالیت های اعضای کمپین احسان درشهرستان بهار دانست که این کانال مخصوص اطلاعیه ترحیم است وهر فردی که اصالتاً بهاری باشد و در هر نقطه از کشور فوت شود اطلاعیه وی در این کانال درج می‌گردد ودرهمین کانال از خانواده متوفا در خواست می شودبه کمپین احسان بپیوندند.
جمعی ازمردم شهرستان بهار نیز ضمن ابراز خرسندی از ایجاد چنین فرهنگ سالم در شهرستان بهار و بخش های تابعه تقاضا داشتند فرهنگ سازی حذف مراسمات و هزینه های اضافی به ارث رسیده از گذشتگان در عروسی ها نیز اعمال کنند تا شاید راه نجاتی برای تسهیل درازدواج جوانان باشد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس