پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

بررسی آسیبی به نام «خودکشی» در همدان

«خودکشی» عمل گرفتن جان خود است یعنی در خودکشی، فرد به‌صورت عمدی برای مرگ خود تلاش می‌کند. این رفتار می‌تواند دلایل متعدد اقتصادی، روانی و جامعه‌شناختی داشته باشد و به‌ صورت‌های گوناگون مانند پرش از ارتفاع، جراحت شریان‌های اصلی خون، حلق‌آویز شدن و ... انجام شود.
خودکشی یکی از بحران‌ها و آسیب‌های هر جامعه مدنی است زیرا در بسیاری از موارد انجام خودکشی در نتیجه مشکلاتی است که در زندگی اجتماعی برای افراد پیش می‌آید.
ارائه آمارهایی در رابطه با میزان خودکشی، مرگ‌ومیر ناشی از خودکشی، نوع انجام این عمل و مسائل مربوط به آن به‌سختی صورت می‌گیرد اما در بررسی خودکشی‌های رسانه‌ای شده و گفت‌وگوهای مسئولان سازمان بهزیستی، «استان همدان» جزو مناطقی بوده که آمار خودکشی بالایی دارد.
معاون توسعه، پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی دی‌ماه سال ۹۹ با اعلام تدوین اطلس خودکشی در کشور، گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات سازمان بهزیستی انجام طرح‌های ویژه پیشگیری از خودکشی در 5 استان ایلام، کرمانشاه، همدان، خوزستان و لرستان است که دارای بیشترین آمار خودکشی در کشور هستند.
نکته قابل توجه در این آمارها این است که استان‌های کرمانشاه، لرستان و ایلام هم که در یک منطقه جغرافیایی با همدان قرار دارند، از استان‌های سرآمد خودکشی در ایران هستند.
همچنین کارشناس مسئول برنامه پیشگیری از خودکشی دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت شهریورماه سال ۹۸ اعلام کرد: متأسفانه استان همدان در سال گذشته با میزان 43/9 درصد هزار رتبه چهارم فوت ناشی از خودکشی را در کشور داشته است.
البته اوایل دی‌ماه ۹۹ بود که خبری منتشر شد مبنی‌بر اینکه «براساس پژوهش انجام شده توسط یک سازمان مردم‌نهاد از خودکشی‌های رسانه‌ای شده طی این ده سال، ۴۵ درصد از خودکشی‌ها مربوط به بازه سنی ۹ تا ۱۴ سال و ۵۵ درصد دیگر مربوط به بازه سنی ۱۵ تا ۱۸ سال بوده است همچنین براساس نتایج این پژوهش، شهرهای تهران، اصفهان و همدان بیشترین آمار خودکشی را داشته‌اند.»
حمید خاورزمینی کارشناس ارشد جامعه شناسی و فعال اجتماعی درباره مسأله خودکشی در گفت‌وگو با ایسنا، اظهار کرد: اساسی‌ترین و اصولی‌ترین مطالعه در مورد خودکشی، توسط «امیل دورکیم» جامعه‌شناس فرانسوی انجام شده که در جامعه‌شناسی همچنان بنیادی‌ترین مطالعه خودکشی‌شناسانه است.
وی با اشاره به اینکه آنچه ما به‌عنوان خودکشی می‌شناسیم یکی از انواع خودکشی است که در مطالعات اجتماعی به‌عنوان «خودکشی خودخواهانه» برچسب خورده است، گفت: علت اصلی این نوع خودکشی، کاهش همبستگی اجتماعی است، یعنی تمام عوامل مؤثر بر خودکشی درنهایت به کاهش همبستگی اجتماعی و سپس افزایش احتمال خودکشی منجر می‌شود البته این عوامل در تحقیقات متعدد، متفاوت است اما همه‌ آنها به کاهش همبستگی اجتماعی منجر می‌شود.
علت تجمع استان‌های سرآمد خودکشی در غرب کشور
این جامعه‌شناس در رابطه با علت تجمع استان‌های سرآمد خودکشی در غرب کشور، مطرح کرد: براساس شاخص‌های کشوری در استان هایی که در پیشینه فرهنگی خود وابستگی‌های قومی و قبیله‌ای دارند و دارای همبستگی‌های اجتماعی بیشتری هستند، خودکشی بیشتر رخ داده که تنها علت آن را می‌توان میزان همبستگی به‌عنوان یک فرضیه منطقی درنظر گرفت.
وی ادامه داد: افراد بنا به عادت اجتماعی که از گذشته وجود داشته است، وقتی با شرایطی مواجه می‌شوند که همبستگی سنتی خود را از دست می‌دهند، احساس خلأ بیشتری می‌کنند درصورتی‌که این جوامع همبستگی بالاتری نسبت به دیگر مناطق دارند، بنابراین اُفت میزان همبستگی که در اثر شرایط مختلف اجتماعی به‌وجود می‌آید، موجب افزایش میزان خودکشی می‌شود و افزایش میزان خودکشی در مناطق جنوبی استان هم مؤید همین ادعاست.
خاورزمینی خاطرنشان کرد: طبق آخرین آمارهای جهانی، میزان خودکشی در ایران، نصف میانگین جهانی است و ما از نظر آسیب‌پذیر بودن در حد میانه قرار داریم و درظاهر وضعیت ما خیلی خطرناک نیست اما به 2 علت وضعیت ما چندان مناسب نیست؛ یکی از این دلایل عبارت است از مصرف موادمخدر که نیازمند پژوهشی میدانی است و به‌سادگی نمی‌توان درمورد آن اظهارنظر کرد و دیگر اینکه مذهبی بودن یکی از موانع خودکشی است، بنابراین آمارهای اعلام شده برای کشور ما بالا به‌نظر می‌رسد.
این فعال اجتماعی با بیان اینکه طبق مطالعات قبلی تغییرات نگرش‌ها و ارزش‌ها در بین جوانان به‌ویژه زنان جوان یکی از دلایل خودکشی بوده که در استان‌هایی مانند ایلام بر روی آن تحقیقات متعددی انجام شده است، مطرح کرد: ‌درحال‌حاضر تنها راه ممکن که می‌تواند مانع از افزایش میزان خودکشی شود، «اشتغال» است.
وی با تأکید بر اینکه اشتغال تنها افزایش درآمد و ثروت نیست، توضیح داد: در میان مردان جوان متأهل یا مجرد، بیکاری و احساس بیهودگی اغلب منجر به اعتیاد و درصورت شدید بودن آن، به خودکشی منجر می‌شود؛ بنابراین روند افزایشی خودکشی با اشتغال قابل پیشگیری است زیرا اشتغال غیر از ایجاد درآمد، به احساس همبستگی اجتماعی و افزایش روابط اجتماعی میان افراد منجر می‌شود.
خاورزمینی یادآور شد: در میان زنان جوان نیز که در مناطق سنتی زندگی می‌کنند، افزایش میزان تحصیلات موجب کاهش همبستگی اجتماعی با بدنه سنتی جامعه می‌شود و این مسأله جز با اشتغال که موجب افزایش منزلت اجتماعی در کنار افزایش درآمد و احساس استقلال می‌شود، قابل حل نخواهد بود.
یک روانشناس نیز درباره پدیده خودکشی در گفت‌وگو با ایسنا، اعلام کرد: عوامل جسمانی، روانی و اجتماعی 3 عامل مهم خودکشی هستند، به‌طوری‌که در برخی موارد وجود یک بیماری صعب‌العلاج منجر به خودکشی در فرد می‌شود که جزء عامل جسمانی است، در مواردی افسردگی و از دست دادن دارایی‌های یک فرد شامل عزیزان و ثروت فرد می‌تواند از دلایل روانی خودکشی باشد و دلایل اجتماعی مانند اعتیاد هم از عوامل مهم خودکشی در یک فرد است.
نصرت‌ا... میرمعینی ادامه داد: علاوه‌بر اینکه از دست دادن یک چیز مانند ثروت و دارایی یا یکی از عزیزان می‌تواند از عوامل خودکشی در یک فرد باشد بلکه سالگرد این اتفاقات نیز در خودکشی یک فرد تأثیرگذار است در ضمن عوامل ژنتیکی نیز در خودکشی تأثیر دارد، یعنی سابقه خودکشی در خانواده می‌تواند در خودکشی سایر افراد خانواده مؤثر باشد همچنین گرایش به موادمخدر می‌تواند از دلایل خودکشی محسوب شود؛ بنابراین می‌توان گفت خودکشی سن خاصی ندارد اما با توجه به دلایل ذکرشده ممکن است در نوجوانان بیشتر رخ دهد.
وی درباره علت اینکه چرا خودکشی در غرب کشور زیاد رخ می‌دهد؟ توضیح داد: منطقه جغرافیایی که در دسته‌بندی عوامل اجتماعی خودکشی قرار می‌گیرد، می‌تواند در اقدام به خودکشی تأثیر زیادی داشته باشد.
میرمعینی در ادامه تأکید کرد: هنگامی که احساس کردیم یک فرد قصد خودکشی دارد باید او را به روانشناسان، افراد متخصص و یا یک فرد در نزدیکان که تأثیرگذاری و نفوذ بالایی دارد، ارجاع دهیم زیرا ممکن است مداخله فرد غیرمتخصص شرایط را وخیم کند.
معاون پیشگیری اداره‌کل بهزیستی استان همدان نیز در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه به‌صورت دقیق نمی‌توانیم بگوییم همدان جزو رتبه‌های بالای خودکشی بوده زیرا ممکن است باقی استان‌ها آمار واقعی ارائه نکرده باشند، اظهار کرد: اعتیاد، فقر فرهنگی، بیکاری، مشکلات روانی و جسمی از دلایل مهم خودکشی در افراد است.
شجاع احسانی تصریح کرد: سازمان بهزیستی در همه مراکز خود برای حل تمامی این مشکلات خدماتی ارائه می‌دهد؛ به‌عنوان مثال در بحث ترک اعتیاد، مسأله‌ صیانت پس از ترخیص وجود دارد، برای حل مشکلات جسمانی خدمات رایگان ارائه می‌دهد و دولت برای حل مشکل بیکاری، وام اشتغال ارائه می‌کند بنابراین در مسأله پیشگیری از خودکشی دولت و سازمان بهزیستی شرح وظایف خود را انجام می‌دهند.
وی درباره قرار گرفتن همدان در میان استان‌هایی که نرخ بالایی از خودکشی در کشور را دارند، بیان کرد: به‌صورت دقیق نمی‌توانیم بگوییم همدان جزو رتبه‌های بالا بوده زیرا ممکن است باقی استان‌ها آمار واقعی ارائه نکرده باشند و از طرفی در مواقعی خانواده‌ها تمایلی به اعلام خودکشی فرد ندارند؛ بنابراین نمی‌توانیم به‌صورت دقیق بگوییم این آمارهایی که سیستم دولتی ارائه می‌دهد، واقعیت دارد یا نه.
احسانی خاطرنشان کرد: در اداره کل بهزیستی استان همدان هیچ آماری از میزان خودکشی نداریم زیرا اصلاً در حوزه‌ کاری ما نیست و فقط درصورتی‌که برای اقدام به خودکشی با ما تماس بگیرند، توسط اورژانس اجتماعی مداخله می‌کنیم اما از خروجی آن اطلاعی نداریم.
وی در پایان مطرح کرد: هنگامی که افراد با اقدام به خودکشی مواجه شدند می‌توانند با شماره ۱۲۳ اورژانس اجتماعی تماس بگیرند همچنین درصورتی‌که یک فرد خودکشی ناموفق داشته و نیاز به مشاوره دارد می‌تواند با شماره ۱۴۸۰ تماس بگیرد و به‌صورت کاملاً رایگان مشاوره دریافت کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس