پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

زهرایی و خورشید غبار قدمت

نویسنده : اکرم وصالی دلشاد

من اشک‌های تو را بر کوبه‌های کوچه پس کوچه‌های سرد و خسته مدینه یافتم. خط تو را که بر پوست هر ستاره، غزل آفتاب را می‌نوشتی، خواندم. من نشان کبودین تو را از قافله‌هایی که از کناره بقیع می‌گذشتند گرفتم. این شعله‌های عشق توست که انسان خسته را به میهمانی آفتاب می‌خواند. در حجم نگاه تو افق هم رنگ می‌باخت.

وقتی به تو می‌اندیشم، از دست‌های تهی خویش شرمسار می‌شوم و بغضی که هر از گاهی میهمان گلوی خشک و گرفته‌ام است، آرام‌آرام می‌شکند و بر پهنای صورت گنهکارم می‌لغزد و جاری می‌شود.

پس ای بانو! با کدام واژه به استقبال تو آمد آن همه صبوری. تو که در بهرای خودت آن‌قدر زیبا غزل صبر سرودی که همه فرشتگان خدا انگشت صبر بر دهان حیرت خود برگرفتند. دل داغدار من به تمام قامت به احترام تو می‌ایستد و در زاویه اندیشه‌هایش به شکیبایی تو فکر می‌کند آن روزها که چشم به جهان گشودی، شاهد رنج‌ها و غربت‌های پدر بودی تو دست در دست خدیجه(س) مهربان‌ترین پناهگاه پدرت، کودکی‌ات را آغاز نمودی و بازی‌های کودکانه و شیرینت با سنگ‌های داغ شعب ابی طالب آغاز گردید. آنجا بود که اولین قدم‌هایت را برای حمایت از دین خدا برداشتی و یکی از طلایه‌داران پرچم اسلام شدی!

پس از آن نیز در روزگار کودکی‌ات که غم فقدان خدیجه رسول خدا را آزار می‌داد، تو بودی که با دامن پرمهرت جای خالی مادر را با عطر یار او برای پدر پر می‌کردی از همان روزها دستان پر محبتت سایبانی شدند برای غم‌های آتشین پدرت، آن روزها با هر سلام خورشید، کوله‌باری از امید و لبخند را بر دوش دل پیامبر خدا می‌نهادی و او را راهی شهر خاموش خفاشان کوردل می‌کردی تا با عنایت آفریدگار بی‌همتا و همت طلایی روح بلند و مسیحایی‌اش، دستگیر طوفان‌زدگان کشتی غفلت و جهالت باشد و مردگان کوردل را با انوار پرتلاطم اسلام دم مسیحایی ببخشد اما هنگام غروب که به خانه بازمی‌گشت، بقچه تنهایی‌اش پُر بود از تهمت و تهدید و تحقیر و جسمش انباشته از خاکروبه‌هایی که مزد عرق پیشانی و پینه‌های دستان خسته‌اش بودند و تو آنجا با اشک‌های الماس‌گونه‌ات، غم‌های رنگارنگ او را می‌زدودی و با دستانت، آرام‌بخش لحظه‌های غربتش می‌شدی.

پس چه زیبا ماردی مهربان برای پدر تنهایت لقب گرفتی؛ که این مدال افتخاری بود که عجیب برازنده قامت و استقامت تو شد پس از این همه دلدادگی‌ها باز هم رد پای حضور تو در سطر سطر تاریخ پیامبری می‌درخشد. هنوز تاول‌های شعب ابی طالب روح کودکانه‌ات را شکنجه می‌داد که تقدیر بر هجرت شما رأی مثبت داد و تو با یک دنیا قصه تلخ از شهر و مردمانش، ماجرای دندان شکسته پدرت، خون‌بهای سخت و گران شهیدان عروج گرفته‌ای چون عمار و یاسر و سمیه و با تمام نخل‌های سربریده شهرت که هر کدامشان شهادت می‌دادند که بر کینه‌توزی‌هایی که بر پدرت حکم‌فرما کردند، از آن دیار وداع نمودی و به همراهی ناخدای عشق و ایمان، دریای پرتلاطم هجرت را پیمودی و پس از آن در ساحل چشم‌های شهر میدنه به آرامشی مدنی رسیدی!

سفره حضرت فاطمه(س) آیینی قدیمی در همدان

یک پژوهشگر همدانی از سفره حضرت فاطمه(س)، به عنوان یکی از قدیمی‌ترین آیین‌های همدانی‌ها در ایام فاطمیه یاد کرد.

محسن صیفی‌کار در گفتگو با ایکنا از همدان، با اشاره به آیین‌های مذهبی ایام فاطمیه در همدان، اظهارکرد: تقریبا 2 دهه است که به صورت جدی به ایام فاطمیه پرداخته می‌شود بنابراین آیین خاص و بسیار قدیمی در این زمینه وجود ندارد. حتی در گذشته سینه‌زنی و عزاداری گسترده‌ای در این ایام نبوده و در دهه‌های اخیر با تأکیدات چندین روحانی به ویژه آیت‌ ا... وحید خراسانی این ایام حالت رسمی پیدا کرده و هیئت‌های عزاداری شکل گرفته است.

وی تصریح کرد: یکی از قدیمی‌ترین اقدامات به مناسبت گرامیداشت حضرت زهرا(س) نامگذاری برخی حسینیه‌ها در همدان بوده از جمله می‌توان به حسینیه فاطمیه در فرعی باباطاهر اشاره کرد که قدمت بسیار بالایی دارد. در این حسینیه در میلاد حضرت زهرا(س) و هم در شهادت ایشان برنامه‌های مختلفی برگزار می‌شود.

صیفی‌کار گفت: اکنون نامگذاری برخی هیئت‌ها به نام حضرت زهرا(س) را نیز در همدان می‌بینیم که این هیئت‌ها نیز قدمتی تقریبا طولانی دارند. اما یکی از مهم‌ترین آیین‌هایی که ویژه حضرت فاطمه(س) بوده، سفره‌ای به نام سفره حضرت زهرا(س) است، در این سفره که در مجالس زنانه برگزار می‌شود، سفره‌ای با غذای آش و یا حلوا پهن می‌شود و دعای توسل، زیارت حضرت زهرا(س) و یا سایر ادعیه ... قرائت می‌شود، در این سفره آجیل مشکل‌گشا نیز پخش می‌شود که با دعا متبرک شده است. این مشکل گشا چیزی شبیه به کیف خیلی کوچک است که در آن کشمش سبز، بادام، مغز گردو، شکلات و... می‌گذارند و به نیت برآوردن حاجات هم نذر کننده و هم نذر دهنده در این سفره بین حاضران پخش می‌شود.

این پژوهشگر همدانی خاطرنشان کرد: در آیین سفره حضرت زهرا(س) هیچ چهارچوبی وجود ندارد، محتویات سفره و یا آداب آن و همچنین دعاهایی که قرائت می‌شود از سفره‌ای به سفره‌ای دیگر و از محله‌ای به محله دیگر متفاوت است.

صیفی کار گفت: علاوه بر سفره حضرت زهرا(س) سفره حضرت عباس(ع)، سفره بی بی رقیه(س) و... در همدان نیز وجود دارد و اختصاص به حضرت زهرا نداشته است. علاوه بر این آیین سمنوپزان نیز در برخی مناطق همدان وجود دارد که در این برنامه اگر حالت نذری داشته باشد می‌توان گفت منتسب به حضرت زهرا(س) است.

وی با بیان اینکه به جزء موارد یاد شده تقریبا هیچ آیین خاص دیگری در زمینه وفات حضرت زهرا(س) نداریم، تأکید کرد: آیین، حد و تعریف خاص خود را دارد به گونه‌ای که مجموعه‌ای از آداب و رسوم است که فلسفه خاص خود را دارد و به هر کاری نمی‌توان آیین گفت.

این پژوهشگر همدانی گفت: ممکن است غذایی در حالت عادی پخته شود، این غذا وقتی عطر و طعم خاص می‌گیرد که با یک امر معنوی پیوند داده شود، بر آن دعایی خوانده شود و تبرکی یابد، در این صورت ارزش می‌یابد و در یاد انسان خواهد ماند، مانند قیمه نذری امام حسین(ع) که در خاطر همه انسان‌ها ماندگار شده است.

غصه‌های در خانه تو...

از این پس مردی که فاتح خیبر بود و یک تنه خندق را پیروز کرد پشت درتنها مینشیند و زین پس صدای فرشته‌گونه‌ی تو در خانه‌ات نمی پیچد جزء تو، که می‌تواند برای کودکانت مادری کند؟
تو درسنامه‌ی مادری هستی برای تمام مادران دنیا و تویی که هجا‌های واژه‌ی مقدس مادر از تو نشأت می‌گیرد
نام والای «زهرا» مترادف می‌شود با ایثار،مترادف می‌شود با مادر! مادر جان حالا که نیستی حسن (ع) غریب‌تر شده و حسین(ع) بی‌تاب‌تر از همیشه و زینب تو می‌خواهد جا پای تو بگذارد
دختران همیشه می‌خواهند مادری کنند، اما تو نیستی ببینی چطور بعد از تو مادری می‌کند برای برادرها
اما تمام دنیا هم که جمع بشنوند هیچ کس جای تو را نخواهد گرفت در دو عالم نظیر نداشتی .
درها قصه‌های عجیبی دارند !اما در خانه‌ی علی غصه‌های عجیبی دارد
غصه‌هایی که تمامی ندارد؛ مگر می‌شود زنی به قداست تو با طفلی در بطن خود لای این در و دیوار بماند و دل دیوار و در خون نشود؟ دردانه‌ی پیامبر!
عمر کوتاهت پر از غم برای ما شیعیان بود
همیشه دل نگران بودی نکند خطا کنیم نکند از راه علی(ع) که حق ترین راه دنیاست لحظه‌ای غافل شویم
مادر ! دستان ما را بگیر و نگذار راه را بیراهه رویم! هنوز هم برای تمام شبعیان مادری!

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس