| شنبه - 10 مرداد 1405 - شماره 5475 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 148248 |
تاریخ انتشار: 1405-05-03 - 10:37 |
تعداد بازدید: 25 |
|
|
|
|
مهر تایید یونسکو بر برنامه های حفاظت از محوطه جهانی هگمتانه
اجتماعی
این تصمیم در حالی اتخاذ شد که هگمتانه تنها یک سال پس از ثبت در فهرست میراث جهانی، نخستین ارزیابی رسمی خود را از سوی کمیته میراث جهانی پشت سر گذاشته و موفق شده است تأیید این نهاد بینالمللی را برای اقدامات حفاظتی و مدیریتی دریافت کند؛ موضوعی که از منظر کارشناسان میراث فرهنگی، نشانهای از حرکت صحیح برنامههای حفاظتی و پایبندی ایران به تعهدات ناشی از کنوانسیون ۱۹۷۲ میراث جهانی به شمار میرود.
بر اساس گزارش ارائهشده از سوی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، مجموعه اقداماتی در حوزه حفاظت از عرصه و حریم محوطه، مدیریت پایگاه جهانی، پایش مستمر وضعیت اثر، ساماندهی برنامههای حفاظتی و تقویت نظام مدیریت محوطه انجام شده است؛ اقداماتی که اعضای کمیته میراث جهانی پس از بررسی آنها، مورد تأیید قرار داده و بر ادامه همین روند تأکید کردند.
در جریان بررسی این پرونده، اعضای کمیته میراث جهانی ضمن استقبال از اقدامات جمهوری اسلامی ایران در حفاظت از این محوطه تاریخی، خواستار استمرار برنامههای حفاظتی و مدیریتی شدند. همچنین مقرر شد جمهوری اسلامی ایران گزارش تکمیلی از آخرین اقدامات، برنامههای حفاظتی و روند مدیریت این محوطه را تا پایان سال ۲۰۲۷ میلادی به مرکز میراث جهانی یونسکو ارائه کند.
به گزارش همدانپیام؛ این تصمیم اگرچه در ظاهر یک روند معمول پس از ثبت جهانی آثار محسوب میشود، اما در عمل اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا تمامی آثار ثبتشده در فهرست میراث جهانی موظف هستند به صورت مستمر وضعیت حفاظتی خود را به یونسکو گزارش دهند و هرگونه تغییر در وضعیت مدیریت، حفاظت، ساختوسازهای پیرامونی یا تهدیدهای احتمالی باید در قالب گزارشهای رسمی به اطلاع کمیته میراث جهانی برسد.
هگمتانه؛ کهنترین پایتخت ایران
هگمتانه یکی از کهنترین شهرهای تاریخی ایران و جهان به شمار میرود. این محوطه تاریخی که بخش مهمی از هسته اولیه شهر همدان را تشکیل میدهد، به عنوان نخستین پایتخت شاهنشاهی مادها شناخته میشود و در طول بیش از دو هزار و ۷۰۰ سال، دورههای مختلف تاریخی از ماد، هخامنشی، اشکانی، ساسانی و دوران اسلامی را در خود جای داده است.
کاوشهای باستانشناسی در چند دهه گذشته، بخشهای گستردهای از این شهر تاریخی را آشکار کرده است. معماری منظم، شبکه معابر، سازههای خشتی، بقایای بناهای حکومتی، آثار ارزشمند فرهنگی و لایههای متعدد استقرار انسانی، هگمتانه را به یکی از مهمترین محوطههای باستانشناسی خاورمیانه تبدیل کرده است.
این محوطه علاوه بر ارزشهای تاریخی، از منظر هویت ملی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ زیرا نام هگمتانه در منابع تاریخی یونانی، کتیبههای هخامنشی و متون کهن ایرانی بارها ذکر شده و همواره به عنوان نماد شکلگیری حکومت مادها و آغاز دولتسازی در ایران مورد توجه پژوهشگران بوده است.
مسیر طولانی ثبت جهانی
پرونده ثبت جهانی هگمتانه یکی از طولانیترین و پیچیدهترین پروندههای میراث فرهنگی ایران بود. مطالعات اولیه برای تهیه پرونده ثبت جهانی از سالها پیش آغاز شد و در این مدت بارها به دلیل ضرورت تکمیل مستندات، تعیین دقیق عرصه و حریم، ساماندهی بافت پیرامونی، آزادسازی بخشهایی از محوطه تاریخی و تکمیل برنامه مدیریت، نیازمند بازنگری و اصلاح شد.
در نهایت، پس از سالها مطالعات تخصصی، تهیه اسناد فنی، مستندنگاری، انجام کاوشهای باستانشناسی، تدوین برنامه مدیریت و تامین الزامات مورد نظر یونسکو، پرونده هگمتانه در چهلوششمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو که سال ۲۰۲۴ در دهلینو هند برگزار شد، به تصویب اعضای کمیته رسید و این محوطه ارزشمند به عنوان بیستونهمین اثر جهانی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
ثبت جهانی هگمتانه نقطه پایان یک فرآیند نبود، بلکه آغاز دورهای تازه از مسئولیتهای ملی و بینالمللی برای حفاظت از این میراث ارزشمند محسوب میشود؛ مسئولیتی که مستلزم رعایت دقیق استانداردهای جهانی، مدیریت یکپارچه، کنترل ساختوسازهای پیرامونی، حفاظت علمی از آثار، توسعه گردشگری پایدار و مشارکت جامعه محلی است.
تأیید گزارش حفاظتی نشانه اعتماد یونسکو
کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند تأیید گزارش حفاظتی هگمتانه از سوی کمیته میراث جهانی، صرفاً تأیید یک گزارش اداری نیست، بلکه بیانگر اعتماد این نهاد تخصصی به روند مدیریت و حفاظت از یکی از مهمترین آثار تاریخی ایران است.
یونسکو در ارزیابی آثار ثبت جهانی، علاوه بر ارزشهای تاریخی، نحوه حفاظت، مدیریت، پایش مستمر، برنامهریزی برای آینده، مقابله با تهدیدها و میزان پایبندی دولتها به تعهدات بینالمللی را نیز بررسی میکند. از این منظر، تأیید گزارش حفاظتی هگمتانه نشان میدهد اقدامات انجامشده در چارچوب الزامات کنوانسیون میراث جهانی و استانداردهای بینالمللی ارزیابی شده و مورد پذیرش قرار گرفته است.
در عین حال، این تأیید به معنای پایان نظارتهای یونسکو نیست. بر اساس تصمیم کمیته، ایران باید اجرای برنامههای حفاظتی را با همان جدیت ادامه دهد و گزارش جدیدی از روند پیشرفت اقدامات، وضعیت حفاظت و برنامههای مدیریتی را تا پایان سال ۲۰۲۷ به مرکز میراث جهانی ارائه کند.
مسئولیتی برای آینده
ثبت جهانی هگمتانه فرصت بزرگی برای معرفی هرچه بیشتر ظرفیتهای تاریخی و گردشگری همدان در سطح بینالمللی فراهم کرده است، اما این فرصت در کنار خود مسئولیتهای سنگینی نیز به همراه دارد. حفاظت از اصالت محوطه، جلوگیری از هرگونه آسیب، مدیریت گردشگری، ساماندهی بافت پیرامونی، ادامه کاوشهای علمی، تقویت زیرساختهای پایگاه جهانی و ارتقای مشارکت مردم محلی، از مهمترین الزاماتی است که در سالهای آینده باید با جدیت دنبال شود.
امروز هگمتانه نه فقط میراث مردم همدان یا ایران، بلکه بخشی از میراث مشترک بشریت به شمار میرود؛ میراثی که حفاظت از آن نیازمند برنامهریزی مستمر، مدیریت علمی و همکاری همه دستگاههای مسئول است.
تأیید گزارش حفاظتی هگمتانه در چهلوهشتمین نشست کمیته میراث جهانی یونسکو را میتوان گامی مهم در مسیر تثبیت جایگاه این اثر در نظام میراث جهانی دانست؛ موفقیتی که نشان میدهد روند حفاظت از یکی از کهنترین مراکز تمدنی ایران و جهان در مسیر صحیح قرار دارد و با استمرار برنامههای مدیریتی و حفاظتی، میتوان از ارزش برجسته جهانی این محوطه برای نسلهای آینده نیز صیانت کرد.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
