کاهش ملاتونین، افزایش سروتونین، تغییر کورتیزول و نوسانات مربوط به اشتها و خلقوخو بخشی از این فرآیند طبیعیاند.
با طولانیتر شدن روزها، افزایش نور خورشید و تغییر الگوی خواب و فعالیت، بدن انسان نیز وارد نوعی «بازتنظیمی فصلی» میشود؛ تغییری که فقط به خلقوخو یا سطح انرژی محدود نیست و میتواند بر ترشح هورمونها، کیفیت خواب، اشتها، تمرکز و حتی روابط اجتماعی اثر بگذارد. متخصصان معتقدند بهار برای بدن صرفاً یک تغییر آبوهوا نیست، بلکه فصلی است که سیستم هورمونی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
هورمونها پیامرسانهای شیمیایی بدناند و بسیاری از عملکردهای حیاتی، از خواب و استرس گرفته تا احساس شادی، میل جنسی و سوختوساز را تنظیم میکنند. به همین دلیل تغییرات محیطی، بهویژه میزان نور طبیعی، میتواند تعادل این سیستم را دستخوش تغییر کند.
یکی از مهمترین تغییرات هورمونی در بهار، به ملاتونین مربوط میشود؛ هورمونی که نقش اصلی در تنظیم چرخه خواب و بیداری دارد. ملاتونین معمولاً در تاریکی ترشح میشود و در فصلهای سرد و روزهای کوتاهتر، سطح آن بالاتر است.
با افزایش نور روز در بهار، ترشح ملاتونین کاهش پیدا میکند و بدن پیام «بیدارتر بودن» دریافت میکند. به همین دلیل برخی افراد در بهار احساس انرژی بیشتر، خواب سبکتر یا حتی تغییر در ساعت خواب را تجربه میکنند.
البته این تغییر برای همه خوشایند نیست. برخی افراد در هفتههای ابتدایی بهار ممکن است دچار بیخوابی، خواب منقطع یا احساس خستگی شوند؛ زیرا بدن هنوز با الگوی جدید نور سازگار نشده است.
افزایش نور خورشید روی سطح سروتونین نیز اثر میگذارد؛ مادهای شیمیایی که با احساس آرامش، انگیزه و بهبود خلقوخو ارتباط دارد. پژوهشها نشان دادهاند قرار گرفتن بیشتر در معرض نور طبیعی میتواند تولید سروتونین را افزایش دهد.
به همین دلیل بسیاری از افراد در فصل بهار احساس سرزندگی، انگیزه بیشتر و کاهش رخوت زمستانی را تجربه میکنند. حتی یکی از دلایل بهبود «افسردگی فصلی» در بهار، همین تغییرات در سیستم سروتونین است.
با این حال، متخصصان هشدار میدهند که افزایش ناگهانی انرژی در برخی افراد میتواند با نوسانات خلقی، اضطراب یا بیقراری نیز همراه شود. در افرادی که زمینه اختلالات خلقی دارند، تغییر فصل گاهی باعث تشدید علائم میشود.
