کارشناسان حوزه بهداشت همدان هشدار میدهند که زنان به دلیل نقش محوری در سلامت دیگر اعضای خانواده، اغلب از نیازهای جسمی و روانی خود غافل میشوند. هفته سلامت زنان فرصتی است تا بر “خودمراقبتی در بحران” و غربالگری بیماریهای شایع زنان تمرکز شود.
به گزارش ایرنا، سلامت زنان با توجه به اینکه حدود نیمی از جمعیت را تشکیل میدهند و مسئولیتهای خطیری در خانواده و جامعه بر عهده دارند، به عنوان یک شاخص بنیادی همواره مورد توجه بوده و در تقویم هفته ملی سلامت بانوان ایران «سبا» در نظر گرفته شده است.
برای هر روز از این هفته که از ۲۴ مهر آغاز و تا سیام این ماه ادامه دارد، شعارهایی در نظر گرفته شده که شامل مراقبتهای بارداری و پیشگیری از سقطهای احتمالی در بحران، توانمندسازی و مهارتآموزی بانوان برای مقابله با بحران، تهدیدها و فرصتهای فضای مجازی و رسانهها بر سلامت زنان در بحران، سرطانهای شایع در زنان از پیشگیری تا بهبودی، خودمراقبتی در بحران، اورژانسهای بیماریهای زنان در بحران و سلامت روان در بحران میشود.
نقطه اشتراک روزشمارهای پیشبینی شده برای این هفته، واژه «بحران» است؛ یعنی در زمان بروز بحرانهای احتمالی چه برنامهای برای سلامت بانوان این استان پیشبینی شده تا سلامت زنان به عنوان بنیادیترین شاخص توسعه انسانی و اجتماعی به مخاطره نیفتد. همچنین تأکید بر پیشگیری از سقط، دیگر رویکردهای برنامههای این هفته است.
از «نفس» تا «تابآوری»
برای مراقبتهای بارداری و پیشگیری از سقطهای احتمالی در بحران، کارشناسان سلامت رعایت هفت نکته مهم را برای مراقبت از زنان باردار در شرایط بحرانی توصیه کردند. از جمله تأمین امنیت فیزیکی مادر و جنین، یعنی دوری از مناطق پرخطر، حضور در پناهگاه ایمن و همراهی با افراد مطمئن میشود.
کنترل استرس و اضطراب روانی از دیگر رویکردها است که در این راستا استفاده از روشهای آرامسازی مانند تنفس عمیق، دعا، گفتگو با افراد مطمئن و دوری از اخبار شوکآور برای سلامت روانی مادر حیاتی است.
تغذیه سالم و پایدار در شرایط محدود، یعنی مصرف مواد غذایی مقوی، ماندگار و کمحجم مانند خرما، خشکبار، کنسرو ماهی، حبوبات و مولتیویتامین ضروری است. همچنین محافظت در برابر صداهای شدید و ناگهانی با استفاده از گوشگیر، قرارگیری در محیط آرام و کنترل واکنشهای اضطرابی برای جلوگیری از تأثیرات منفی بر جنین توصیه میشود.
تهویه مناسب، لباس تمیز، دسترسی به آب سالم و وسایل بهداشتی شخصی هنگام حضور در پناهگاه از بیماریهای احتمالی جلوگیری میکند و در صورت قطع ارتباط با مراکز درمانی، آشنایی با علائم خطر بارداری، همراه داشتن دفترچه پزشکی و در صورت امکان مشورت تلفنی با متخصص، از اقدامات ضروری است.
و در نهایت، داشتن کیف اضطراری ویژه بارداری شامل کیف حاوی مدارک، داروها، تنقلات مغذی، وسایل بهداشتی، چراغ قوه، پاوربانک و اقلام مورد نیاز از دیگر ضروریات در صورت مواجهه با شرایط بحرانی است.
سلامت زنان قربانی مسئولیتهای بیپایان خانه
با توجه به اهمیت جمعیت و فرزندآوری، پیشگیری از سقط جنین یکی از نکات مورد تأکید در حوزه سلامت است و نخستین روز از هفته سلامت بانوان نیز به این موضوع اختصاص یافته است.
در این باره معاون بهداشتی دانشگاه علوم همدان گفت: فاکتورهای متعددی در این زمینه مؤثر بوده و این موضوع چندعلتی است که بیشتر آنها به حوزه سلامت مربوط نیست، اما در حیطه سلامت سقط بر مبنای این است که جان مادر در خطر بوده یا جنین قابلیت حیات نداشته باشد که این امر با نظر پزشک و از مسیر قانونی انجام میشود.
محمد به نشان افزود: با این وجود، اقدامات از سوی معاونت بهداشتی برای کاهش سقط جنین انجام گرفته که نمونه آن برگزاری کمیتههای تخصصی برای جلب حمایت گروههای فنی مسئول در این زمینه از دستگاهها و ادارات استان، همکاری با مرکز مردمی نفس (نجات فرزندان سقط) و مشارکت در راهاندازی هفت مرکز مردمی نفس در مراکز بهداشت شهرستانها با هدف مشاوره و انصراف مادران از سقط بوده است.
وی انجام مشاورههای انصراف از سقط در همه مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاههای بهداشتی و خانههای بهداشت، برگزاری دورههای آموزشی هادیان زندگی توسط هسته آموزشی دانشگاه به منظور انجام مشاورههای فرزندآوری، معایب بیفرزندی و تکفرزندی، سقط و تأخیر در بارداری، تهیه و چاپ تراکت آموزشی «بارداری آغاز فصل جدید در زندگی» و توزیع در آزمایشگاههای دولتی و خصوصی را از دیگر اقدامات برشمرد.
رئیس مرکز بهداشت همدان اضافه کرد: پوستر سفر شگفتانگیز جنین از نخستین تپش قلب تا تولد» تهیه و در واحدهای ارائهدهنده خدمات بهداشتی نصب شده است. در عین حال، برنامههای متعدد با صدا و سیما در خصوص معرفی مرکز مردمی نفس، عوارض اقدام به سقط انجام گرفته و در این راستا ۵۵ مرکز کلاس زایمان فیزیولوژیک در مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاههای بهداشتی تجهیز و راهاندازی شده است.
به گفته به نشان، ابتدای سال ۱۴۰۳ تا پایان ۶ ماهه نخست سال جاری، به دنبال پیگیریهای انجام گرفته و مشاورههای انجام شده توسط ماماها در مراکز بهداشتی و با همکاری مرکز مردمی نفس، ۱۴۱ مورد تولد زنده در موارد انصراف از سقط به وقوع پیوسته است.
وی اضافه کرد: برای پیشگیری از سقط جنین مراقبتهای حین بارداری نیز باید مورد توجه بانوان باشد که در این راستا، انجام مراقبتهای پیش از بارداری در مراکز خدمات جامع سلامت و پایگاههای بهداشتی و مراجعه در اسرع وقت به ماماهای مراکز بهداشتی و پایگاههای سلامت به محض مثبت شدن جواب آزمایش بارداری و انجام به موقع مراقبت های بارداری به ویژه مراقب اول و دوم برای پیشگیری از سقط مورد تأکید است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان اظهارکرد: شیوه زندگی سالم شامل تغذیه سالم، فعالیت بدنی مناسب، سلامت روان و مصرف نکردن دخانیات، مواد و الکل نقش مهمی در باردار شدن، پیشگیری از سقط، داشتن بارداری موفق و سالم، پیشگیری از زایمان زودرس و مشکلات بارداری دارد.
