پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

هزار توی آسیب ها در پیچ و تاب اجتماع همدان

نویسنده : شکوفه رنجبر

■ طلاق و نزاع بیشترین پرونده ها را دارند

باوجود اینکه رئیس جمهوری بارها تاکید کرده است آسیب‌های اجتماعی می تواند به نوعی چشم‌انداز و برنامه عمل برای شورای اجتماعی باشد اما متأسفانه تغییراتی که در سیاست گذاری‌های این حوزه انجام شده است از جمله مجازات جایگزین حبس، موضوع میانجی‌گری، تشکیل پرونده شخصیت توسط مددکاران اجتماعی، کاهش جمعیت کیفری، اجرای طرح وکلای مصلح و… نتوانست حداقل در استان همدان از بروز و شدت آسیب های اجتماعی جلوگیری کند.
بر همین اساس برای بسیاری از مشکلات از جمله نزاع، ازدواج، کودک همسری، معتادان متجاهر، کودکان کار، طلاق، خودکشی و… برنامه مدونی وجود ندارد که بتوان بر اساس آن نقشه راه مشخصی را در جلوگیری از بروز آسیب های اجتماعی همدان تدوین کرد.

طلاق و نزاع پرچالش ترین آسیب اجتماعی
این مشکل را همگان واقف هستند که طلاق روند مطلوبی در همدان ندارد و اکنون خشونت‌های اجتماعی همچون سرقت و ضرب و جرح جز بالاترین فراوانی‌های پرونده‌های قضائی استان عنوان می شوند این موارد گویای این است که ما نتوانستیم سیاست‌گذاری‌های اثربخشی را چه به طور مستقیم در حوزه آسیب‌های اجتماعی و چه غیر مستقیم ایجاد کنیم و نتیجه آن وضعیتی است که مشاهده می‌کنیم.
به طوریکه بنا بر گفته های مدیر کل ثبت احوال استان همدان آماری از سال 90 تا 94 طلاق در استان همدان رشد چشمگیری داشته است به طوریکه از 3 هزار و 428 مورد در سال 90 به 4 هزار و 265 مورد در سال 94 رسیده است این روند در سال 95 به طور اگهانی کاهشی می شود و متاسفانه مجدد در سال 97 افزایش پیدا می کند.
اسدا... حسن زاده در گفت و گو با همدان پیام، اظهار داشت: در سه ماهه نخست امسال سه هزار و ۸۴۶ مورد واقعه ازدواج و 1000 واقعه طلاق ثبت شده که این آمارها در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته نشان دهنده کاهش 1/1 درصدی واقعه ازدواج و افزایش ۱۶.۱ درصدی واقعه طلاق است.
در سال گذشته 12 هزار و 981 مورد ازدواج در استان به ثبت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال 99 که 12 هزار و 519 مورد بود، 7/3 درصد افزایش داشته است، همچنین 3 هزار و 809 مورد طلاق به ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل با 3 هزار و 968 مورد، چهار درصد کاهش یافته است.

ثبت بیش از 17 هزار پرونده نزاع در یک سال گذشته
در زمینه افرایش خشونت و معاینات ارجاع داده شده به پزشک قانونی در خصوص نزاع و درگیری نیز متأسفانه همدان وضعیت خوبی ندارد به طوریکه مدیرکل پزشکی قانونی استان روند نزاع در همدان را افزایشی اعلام کرد و گفت: در دو ماهه اول امسال ۲ هزار و ۸۸۶ مورد معاینه در حوزه نزاع انجام شده است. آرتین کمالی همچنین اظهار کرد: در سال گذشته نیز آمار نزاع در همدان 17 هزار و 450 مورد گزارش شده است که نسبت به سال 99 با توجه به آمار 16 هزار و 499 حدود هزار نفر به آن اضافه شده است.
در کنار افزایش قابل توجه گزارشات مربوط به نزاع این روزها عنوان می شود که توهین و درگیری لفظی نخستین جرم استان است این در حالی است که در سال‌های قبل نزاع و خشونت در رتبه اول جرائم استان و توهین در رتبه دوم بود اما گویا اقداماتی که برای کنترل نزاع شده پاسخ داده و وضعیت معکوس شده است. اکنون بیشترین فراوانی جرایم و تشکیل پرونده قضایی در استان را اهانت و بعد از آن نزاع و درگیری تشکیل می‌دهد که این وضعیت شایسته استان تاریخی و فرهنگی همدان و مردمان شریف آن نیست معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان همدان در این خصوص گفت: توهین زبانی جرم اول استان همدان است. عباس نجفی، اظهار داشت: توهین، سرقت، ضرب و جرح، تهدید، ایراد صدمات بدنی در تصادفات، تخریب، رانندگی بدون پروانه، افترا، نگهداری موادمخدر و کلاهبرداری ۱۰ جرم اولویت دار استان هستند.
وی عنوان کرد: مطالبه خسارات دادرسی، مطالبه خسارات تأخیر تأدیه، مطالبه وجه، مطالبه وجه چک، اعصار از پرداخت محکوم به، گواهی حصر وراثت، مطالبه خسارات، طلاق توافقی و طلاق یک طرفه بیشترین دعاوی حقوقی استان هستند.

شناسایی هزار و 570 معتاد متجاهر اگر چه همدان استانی امن و آرامی است با این وجود همواره با معضل اعتیاد دست و پنجه نرم کرده است به طوریکه بیش از 57 درصد جمعیت زندانیان 5000 نفری همدان را به خود اختصاص داده است و با اینکه طرح جمع آوری معتادان متجاهر در این استان انجام می شود اما کماکان در کوچه و محله های همدان چهره زشت و زننده اعتیاد زندگی می کند.
در همین خصوص دبیر شورای مبارزه با مواد مخدر استان گفت: در یک ساله گذشته هزار و 570 معتاد متجاهر در همدان شناسایی شده است و 45 هزار نفر نیز در طول سال برای ترک اعتیاد به کلینیک های مشخص شده مراجعه کرده اند. حمزه عبدکوند به خبرنگار ما گفت: در حال حاضر استان همدان دارای ۱۵۵ کلینیک ترک اعتیاد، ۴۸ مرکز ترک‌ اعتیاد خصوصی(ماده ۱۵) و ۲ مرکز تبصره ۱۶ دولتی فعال است. وی اظهار داشت: در استان همدان یک واحد کمپ ترک اعتیاد بانوان نیز فعال است که با توجه به پایین بودن آمار بانوان معتاد، افزایش کمپ‌ بانوان در استان توجیهی ندارد.

کودک همسری
مستند بر آمار منتشر شده از سوی مرکز آمار استان همدان جزو استان هایی است که تعداد کودک همسری در آن بالاست. در واقع استان همدان 11هزارو 659 تولد در سال 1400 گزارش شده که با ثبت 1ولادت از مادران ۱۲ ساله، 2 ولادت از مادران ۱۳ ساله و10ولادت از مادران ۱۴ ساله و در مجموع ثبت13 ولادت از مادران ۱۰ تا ۱۴ سال نشان دهنده آمار بالای کودک همسری در همدان است.
از طرفی میانگین سن طلاق نیز برای متولدان نیمه اول و دوم دهه ۷۰ به ترتیب ۲۲ سال و ۱۸ سال و برای نیمه اول دهه ۸۰ به حدود ۱۵ سال رسیده است.
بر همین اساس کودک همسری معضلی است که می‌تواند با خود معضلات دیگر از جمله کودک مادری ، کودک پدری و کودک مطلقه را به همراه داشته باشد و هر کدام از این موارد تبعات خرد و کلانی برای جامعه دارد.

شناسایی بیش از 100 کودک کار
براساس معیارها و ملاک‌های سازمان بین‌المللی کار، هر فعالیتی که کودک را در معرض خطرات روحی و جسمی قرار دهد سوء‌استفاده از کودک شمرده می‌شود مستند بر همین معیار در همدان بیش از صد کودک کار شناسایی شده است که بنا بر گفته معاون اجتماعی بهزیستی در استان ۱۰۹ کودک کار و خیابانی از سال گذشته تاکنون شناسایی و ساماندهی شدند که از این تعداد ۹۰ نفر شان پسر و ۱۹ نفر دیگر دختر بودند.
زهره بختیاری اظهار داشت: طرح حمایت از کودکان کار و خیابانی از اواسط سال ۱۳۹۹ شروع شده و سهمیه همدان در سال گذشته 85 نفر اعلام شد که با شناسایی 109 نفر تعدادی بیشتر از سهمیه استان بودند.
وی افزود: مرکز اقامتی که در قبل وجود داشت به علت پایین بودن سطح بازده آن تعطیل شد و در حال حاضر مرکز اقامتی برای این کودکان وجود ندارد و تنها در همدان مرکز روزانه آموزشی، حمایتی برای آنان در نظر گرفته شده است. وی بیان کرد: حذف کودکان کار وخیابانی باتوجه به شرایط فعلی اقتصادی، امکان پذیر نیست بنابراین باید کاری کرد که این کودکان به سایرحقوقشان مانند امنیت، بهداشت، بیمه، آموزش و غیره دسترسی داشته باشند.

زنان و کودکان قربانی اصلی آسیب های اجتماعی در همدان
در این میان آسیب های اجتماعی بر روان و شخصیت کودکان و زنان بیشتر از مردان اثرگذار است به طوریکه در واقع زنان بزرگترین قربانیان آسیب‌های اجتماعی در جامعه به شمار می‌روند که تحت تاثیر مشکلات موجود گاهی به دامان اعتیاد، تکدی‌گری، سرقت و ناهنجاری‌های اجتماعی پناه می‌برند.
از طرفی شرایط اقتصادی حال حاضر و مشکلات معیشتی که در بین مردم وجود دارد بر شدت بروز آسیب های اجتماعی در سطح استان دامن زده و طلاق، اعتیاد، سرقت، گرایش به ناهنجاری ها را بیشتر و روابط خارج از عرف را نیز مشهودتر کرده است.
بر همین اساس به نظر می رسد در استان همدان لازمه برخورد و پیشگیری از بروز آسیب های اجتماعی که شرح مفصل آن خارج از حوصله این گزارش است تشکیل کمیته های اجرایی و پژوهشی مختلفی است که در آن از صاحب نظران و کارشناسان دانشگاهی برای هرچه بهتر شناخته شدن این معضلات بهره گرفته شود. چرا که تا شناخت دقیق و علمی وجود نداشته باشد راهکارهای حل مشکل نمی تواند کارگشا باشد و این می شود که بیشتر طرح های اجتماعی در مبارزه با آسیب های جامعه و ناهنجاری های خاموش موقتی بوده و اثرگذار نیست.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس