نسرین امیدزاده نیک_همدانپیام: شکستگیهای صورت علاوه بر مشکلات ظاهری، بهطور مستقیم عملکرد حیاتی فرد را هم تحتتأثیر قرار میدهند؛ برای مثال، شکستگی فک میتواند بلع و صحبتکردن را مختل کند، آسیب به بینی سبب دشواری تنفس شود و شکستگی اطراف چشم منجر به دوبینی، تاری دید یا آسیبهای دائمی بینایی گردد. همچنین بسیاری از بیماران با بیحسی یا تغییر حس در پوست صورت مراجعه میکنند.
متخصص جراحی دهان، فک و صورت با بیان اینکه شکستگیهای ناحیه صورت از شایعترین آسیبهای بدن به شمار میروند، گفت: این شکستگیها تنها ظاهر فرد را تغییر نمیدهند، بلکه میتوانند با اختلال در تنفس، بلع، تکلم و بینایی، زندگی بیمار را با چالش جدی روبهرو کنند؛ روشهای نوین جراحی با بهرهگیری از فناوری دیجیتال و پرینتر سهبعدی، امید تازهای برای درمان دقیق و کمعرضه این آسیبها فراهم کرده است.
محمدرضا جمالپور با اشاره به اهمیت شناخت آسیبهای ناحیهی صورت گفت: به دلیل قرارگرفتن صورت در معرض برخورد مستقیم در حوادثی مانند تصادفات، سقوط یا نزاعها، شکستگیهای صورت از شایعترین شکستگیهای بدن محسوب میشوند.
و عضو هیأتعلمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه در ناحیه صورت استخوانهای متعددی وجود دارد که همگی در معرض شکستگی قرار دارند، افزود: استخوان بینی به دلیل برجستگی، بیشترین احتمال آسیب را دارد و پس از آن، استخوان گونه، فک بالا و پایین، نواحی اطراف چشم و پیشانی در رتبههای بعدی قرار میگیرند.
به گفتهی این جراح، استخوان فک پایین به دلیل ساختار خاص خود از نواحی مستعد شکستگی است، بهویژه بخشی که مفصل را تشکیل میدهد.
شکستگیهای صورت؛ آسیب شایع اما پرخطر
وی تأکید کرد: هرچند بیشتر شکستگیهای صورت جزو اورژانسهای مرگبار محسوب نمیشوند، اما در برخی موارد میتوانند تهدیدکننده حیات باشند.
عضو هیأتعلمی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: اگر شکستگی اطراف چشم موجب جابهجایی استخوان به سمت عصب بینایی شود، خطر نابینایی دائمی وجود دارد. همچنین در شکستگیهای دوطرفه و خردشده فک پایین، زبان ممکن است به سمت عقب حرکت کرده و راه تنفسی بیمار را مسدود کند.
به گفته جمالپور، روشهای درمانی در سالهای اخیر تحول بزرگی را تجربه کردهاند.
وی اظهار کرد: در گذشته برای ثابتکردن استخوانهای شکسته بیشتر از سیمکشی استفاده میشد، اما امروزه با استفاده از پلیتهای تیتانیومی که استحکام بالاتری دارند و معمولا نیازی به خارجکردنشان نیست، درمان با دقت و ایمنی بیشتری انجام میشود.
متخصص جراحی دهان، فک و صورت افزود: پیشرفتهای دیجیتال امکان بازسازی 3بعدی شکستگیها قبل از جراحی را فراهم کرده است. با کمک سیتیاسکن و نرمافزارهای تخصصی، شکستگیها شبیهسازی و جااندازی میشوند و سپس پلیتهای اختصاصی متناسب با ساختار استخوان بیمار طراحی و توسط پرینتر 3بعدی ساخته میشوند. این نوآوری سبب افزایش دقت، کاهش مدتزمان عمل و کمشدن عوارض بعدی میشود.
جمالپور با بیان اینکه در کودکان از پلاکهای قابلجذب استفاده میشود تا در روند رشد طبیعی استخوانها اختلالی ایجاد نکند، تصریح کرد: درمان سریع نقش مهمی در کاهش عوارض و کوتاهتر شدن دوره نقاهت دارد. بیماران پس از جراحی باید مدتی از غذاهای نرم استفاده کنند و طول درمان در روشهای جدید بسیار کوتاهتر از گذشته است.
پتوصیههای پیشگیرانه
این متخصص خاطرنشان کرد: هرچند فناوریهای نوین جراحی دقت درمان را افزایش دادهاند، اما پیشگیری همچنان مهمترین راهکار است. استفاده از کلاه ایمنی برای موتورسواران و بهکارگیری محافظهای ایمنی در ورزشهای پرخطر میتواند بهطور قابلتوجهی احتمال بروز شکستگیهای صورت را کاهش دهد.
