پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

وقوع 2 زلزله داخلی و خارجی جهان را غافلگیر کرد

نویسنده : نیلوفربهرمندنژاد

3 کشته و حدود هزارمصدوم بر اثر زلزله 9/5 ریشتری ده روز گذشته در خوی موجب وارد آمدن خسارات و ویرانی‌های سنگین در بخشی از این منطقه شد.

هنوز جامعه جهانی و به خصوص مردم ایران در شوک هستند، روزانه اخبار گوناگون درباره اقدامات مختلفی از سوی جهادگران و نیروهای امدادی نسبت به تأمین مایحتاج و امدادرسانی به مردم زلزله‌زده می‌رسد که با توجه به گستره مناطق زلزله زده، با وجود خدمات ارائه شده بازهم نیازهای مردم رفع نشده است.

حال آن سوی مرز در فاصله چندکیلومتری زلزله‌ای به بزرگی 8/7ریشتری ساعت ۴ و ۱۷ دقیقه دوشنبه ۱۸ بهمن ماه بخش‌های گسترده‌ای از جنوب ترکیه و شمال سوریه را لرزاند. در پی این زلزله که هزاران ساختمان را تخریب کرد، هزاران نفر نیز در ۱۰ استان ترکیه و همچنین مناطقی وسیعی از شمال سوریه زیر آوار ماندند که تعدادی از آنها از زیر آوار نجات داده شده‌اند.

در حالی که هنوز میزان دقیق خسارات این زلزله مشخص نیست، اما تا لحظه تنظیم این گزارش در مجموع در سوریه وترکیه شمار جانباختگان از 16 هزار نفر هم گذشته است.

بنابر اعلام دویچه وله، در مناطق زلزله‌زده در جنوب ترکیه ۱۲ هزار و ۸۷۳ نفر جانشان را از دست داده‌اند و در سوریه نیز تاکنون ۳۱۶۲ نفر جان باخته‌اند. در مجموع تا کنون حدود ۶۲ هزار و ۹۳۷ نفر در اثر این زلزله مصدوم و مجروح شده‌اند. همچنین بر اساس تخمین‌های سازمان بهداشت جهانی تا ۲۳ میلیون نفر می‌توانند قربانی این زلزله شده باشند.

شرایط دشوار زلزله‌زدگان در ترکیه، به حدی است که رسانه‌ها گزارش می‌دهند که مردم در مناطق زلزله زده‌ترکیه و سوریه همانند مردم خوی در چادر و خودروهایشان می‌خوابند و از بازگشت به خانه‌هایی که ترک خورده یا آسیب دیده‌اند، اجتناب می‌ورزند.

در همین راستا، اردوغان رئیس جمهوری ترکیه اعلام کرده است که در مناطق زلزله‌زده به مدت 3 ماه حالت فوق‌العاده اعلام می‌کنیم. شرایط آب‌و‌هوایی مانع رسیدن کمک‌ها به زلزله‌زدگان می‌شود. قطر خود را برای ارسال ۱۰ هزار کانتینر به ترکیه آماده می‌کند و پیشنهادهای دیگری نیز برای کمک مطرح شده است.

تا این لحظه ۱۰۰ میلیارد لیر مبلغ اولیه برای کمک اختصاص داده‌ایم و عملیات امداد و نجات در شرایط سخت همچنان ادامه دارد. ویرانی‌های به بار آمده پس از زلزله فرایند امداد و نجات را مختل می‌کند.

در همین حال آفاد، مرکز مدیریت اضطراری ترکیه نیز اعلام کرد که تاکنون بیش از ۹۰ هزار چادر برای سکونت اضطراری مردم زلزله‌زده به ۱۰ استان این کشور ارسال شده که از این تعداد بیش از ۵۰ هزار و ۸۰۰ چادر در میان مردم توزیع شده یا به شکل اردوگاهی برپا شده است.

این زمین لرزه از مرگبارترین زلزله های‌ ترکیه از سال 1999 تاکنون بوده است که به نوعی تمام جامعه جهانی را غافلگیر کرده است.

اما با وجود اینکه زمین شناسان تأکید دارند، دمای هوا هیچ تأثیری در لرزش زمین ندارد، مانند زلزله2/6 ریشتری ورزقان آذربایجان شرقی که در تابستان 1391 اتفاق افتاد و به کشته شدن 306 نفر منجر شد، این باور عامیانه که زلزله‌های سخت در فصل زمستان رخ می‌دهد پایه علمی ندارد را قوت می بخشد. اما شدت زمین لرزه های تجربه شده در هوای سرد چون سرعت امداد رسانی را کندتر می‌کند، میزان استرس و نگرانی مردم را افزایش داده و بر میزان شدت بحران در دیدگاه عموم می‌افزاید.

با این وجود، ده‌ها کشور برای کمک به ترکیه اعلام آمادگی کرده‌اند و مقام‌های دولت ترکیه و از جمله معاون رئیس جمهوری ترکیه، روز چهارشنبه اعلام کردند که تا این لحظه از تنظیم خبر، ۲۱ هزار نیروی امدادی از دیگر کشورها وارد ترکیه شده‌اند. در مجموع تاکنون ۶۰ کشور تیم‌های امدادی خود را برای شرکت در عملیات امدادونجات و توزیع کمک‌های اضطراری به ترکیه اعزام کرده‌اند.

حتی شنیده شده است یک پیام توئیتری نیز از یک زلزله‌شناس هلندی در فضای مجازی بارها و بارها بازنشر شده که 2 روز قبل پیش‌بینی کرده‌ بود منطقه شاهد وقوع رخداد لرزه‌ای خواهد بود. موضوع تلاش برای پیش‌بینی زلزله، موضوعی مهم و حساس است که دانشمندان همه کشورها به‌خصوص کشورهای زلزله‌خیز در این زمینه تحقیقات می‌کنند ولی دستکم تاکنون راهکار علمی برای این امر پیدا نشده است.

خبری دیگر آمد، وقوع 2 زمین لرزه داخلی و خارجی، یکی در خوی و دیگری در ترکیه بار دیگر مسئولان را متوجه احتمال بروز زلزله در شهر تبریز و تهران کرده است و زنگ‌های هشدار را بار دیگر برای پایتخت کشور و تبریزی‌ها به صدا درآورده است.

وقوع زلزله خوی و ترکیه هیچ ارتباطی به هم ندارد

یک دکترای زمین‌شناسی تبریزی در گفت‌وگویی که با خبرگزاری ایلنا داشته است، اینگونه بیان کرده است، وقوع زلزله ترکیه و خوی هیچ ارتباطی به‌هم ندارند و مردم نگران نباشند، زیرا با توجه به اینکه زلزله‌های ترکیه روی گسل شرق آناتولی است ارتباطی به زمین لرزه خوی ندارد، ضمن اینکه گسل هایی که در خوی سبب زلزله شده؛ امتداد لرز است و گسل ترکیه مؤلفه معکوس و مکانیسم‌های متفاوتی دارد، اما چیزی که در ترکیه اتفاق افتاده 2 زلزله به این بزرگی پشت سر هم شرایط ویژه و منحصربه‌فردی دارد که در تاریخ زمین‌شناسی خواهد ماند و متأسفانه به زودی هم خاتمه نخواهد یافت و قطعاً پس لرزه‌های بزرگی خواهد داشت و رژیم گسل‌های شمال غرب ایران از کرمانشاه تا ماکو و تبریز و مرند و... را تحت تأثیر قرار خواهد داد.

مهدی بهیاری در ادامه سخنانش با اشاره به زلزله سرپل ذهاب که در آبان 96 رخ داد، بیان کرد: با اینکه زلزله سر پل ذهاب از لحاظ بزرگی به مراتب کمتر بود اما تا ماه‌ها بعد، پس لرزه‌هایی با مقیاس های قابل توجه اتفاق می‌افتاد، قطعاً پس لرزه های زلزله 8/7 ریشتری ترکیه نیز در مقیاس 5 و 6 ادامه خواهد داشت، حداقل 6 تا 7ماه زمان نیاز داریم تا منطقه به حالت عادی برسد اما اینکه در کدام منطقه و چه زمانی اتفاق خواهدافتاد، نمی‌توان پیش بینی کرد.

وی در رابطه با شرایط فعلی گسل تبریز هم اعلام کرد: با بررسی اعداد فعلاً فعالیت گسل آرام است که ممکن است نشان خردلرزه یا حرکت غیرطبیعی باشد، ولی استنباط ما از روندی کلی است و تاریخ زمین شناسی نشان داده که وقتی لرزه ای بزرگ در منطقه اتفاق می‌افتد گسل‌های دیگر اطراف نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند.
اما این نخستین و آخرین زلزله نیست زیرا براساس اطلاعات منتشر شده از سوی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی حدود ۸ درصد از زمین لرزه‌های دنیا و حدود ۱۷ درصد از زلزله‌های بزرگ دنیا در فلات ایران رخ می‌دهد.

تفاوت لرزه خیزی در بخش‌های مختلف پوسته ایران نیز متغیر است. در بندر عباس و تنگه هرمز در هر2 سال یک زمین لرزه با بزرگای بیش از ۶ ریشتر و ۲ یا ۳ زمین لرزه با بزرگی ۵ یا ۶ ریشتر رخ می‌دهد. در حالی که در محدوده بم و جیرفت تنها زمین‌لرزه با بزرگای بیش از ۶ ریشتر در ۵ دی ۱۳۸۲پس از زلزله رودبار به ثبت رسیده است که در آن سال هموطنان زیادی در این حادثه جان باختند.

همدان از نظر زلزله پرخطر نیست

اما خوشبختانه به گفته اساتید زمین‌شناسی، استان همدان از نظر احتمال لرزه‌خیزی خیلی پرریسک نیست و دارای 2 بخش خطرناک لرزه خیز است که یکی از آن مناطق در شمال شرق استان قرار دارد و شامل شهرستان‌های رزن و کبودراهنگ است که در کنار گسل آوج قرار دارند و زلزله‌ای که در سوم آبان‌ماه سال 99 در همدان احساس شد، مربوط به همان گسل است. بخش خطرناکتر دیگر آن مربوط به جنوب غرب استان و شهرستان‌ نهاوند است که در این منطقه یک گسل بسیار مهم و تأثیرگذاروجود دارد که به عنوان یک گسل مهم وفعال شناسایی شده است و بیش از ۶۵ درصد زلزله‌های استان در نهاوند و حوالی مجاور این شهر رخ داده است که آخرین زلزله هم مربوط می‌شود به 26 آذر ماه سالجاری که 5/3 ریشتر بود و در این شهرستان رخ داد.

اما براساس بررسی‌های انجام شده، چند گسل در شهر همدان به ویژه در جنوب شرق آن وجود دارد، یک گسل که از جاده فقیره تا کشین، ابرو و سیمین ادامه دارد، یک گسل در تفریجان داریم که از تفریجان، شمس‌آباد تا منگاوی ادامه دارد، یک گسل در ورکانه و یک گسل در یلفان داریم اما این گسل‌ها اثرات سطحی دارند و تا الان فعالیت لرزه خیزی نشان نداده‌اند.

همدان مکان مناسب برای اسکان اضطراری ندارد

از سوی دیگر خبری مبنی بر اینکه "همدان مکان مناسب برای اسکان اضطراری ندارد" منتشر شده است که مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان همدان در این باره گفته است، اگر حادثه‌ای در همدان اتفاق بیافتد مکان مناسبی را برای اسکان اضطراری جمعیت نداریم، بنابراین لازم است شهرداری‌ها فضا‌های سبز شهری را چند منظوره و با پیوست مدیریت پدافند غیرعامل ایجاد کنند.

علی سنجر بیگی در خصوص امکان اسکان اضطراری در همدان بیان کرد: هفته گذشته در صحن شورای اسلامی همدان مطرح کردیم که در همدان با توجه به جمعیت ۵۰۰ هزار نفری مسأله اسکان اضطراری مغفول مانده است و کل دستگاه‌های عضو ستاد مدیریت بحران باید فکری برای این موضوع مهم کنند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس