پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

از پدرسالاری تا کودک‌محوری

کودکان حرف اول را در خانواده می‌زنند

فرزند سالاری پدیده جدیدی است که نسل جدید والدین امروز با آن دست به گریبان شده‌اند. بنیان خانواده که با گذشت قرن‌ها و هزاران سال، بر اساس پدرسالاری و در بعضی جوامع مادر سالاری، پابرجا بوده است،اگر نگوییم امروزه فرزند سالاری در همه خانواده‌ها فراگیر است، دست کم باید گفت در خانواده های امروزی، فرزندان نقش مهم و تعیین‌کننده‌ای در تصمیم‌گیری‌ها تعیین می‌کنند.

امروزه چگونگی تربیت فرزند دغدغه بسیاری از پدر و مادرهاست. پدیده فرزند سالاری یا کودک سالاری نیز در خانواده‌های ایرانی که فرزندان دارای قدرت تصمیم‌گیری و تسلط بر خانواده هستند، روز به روز گسترش یافته است. اما علت نگاه منفی به این پدیده در جامعه ایران چیست؟ آيا واقعا فرزندسالاری پدیده‌ای منفی است؟

کودک سالاری پدیده‌ای مثبت است و کودک باید سالار و محور باشد اما در اموری که مربوط به خودش است. بین امور خصوصی و فردی کودک با امور جمعی بايد تفکیک قائل شویم. در امور خصوصی کودک به او حق آزادی بدهیم و در امور جمعی، مسئولیت‌ها و قوانین شریک‌اش کنیم تا قدرت پذیرش و رعایت کردنش بالا برود و اين گونه حقوقش تأمین می‌شود.

در زندگی کودک‌سالاری بچه‌ها فرمان زندگی را به غلط به دست گرفته و زمانی خانواده‌ها به فکر راه‌حل می‌افتند که کاملاً از رفتار فرزند کلافه شده و اعلام می‌کنند اختیار ما دست فرزندمان است.

ریشه‌ها و علل مختلفی در مسأله محوریت کودکان در جامعه امروز نقش دارد. مسائل اجتماعی، تاریخی، فرهنگی، افزایش تک فرزندی، افزایش سطح سواد خانواده‌ها، بهبود اقتصاد و... همه به نوعی در این تغییر فرایندهای اجتماعی و تربیتی و مدل‌های خانواده از والدسالار یا بهتر است بگویم پدرسالار به سمت کودک سالاری نقش داشته‌اند.

با افزایش توان اقتصادی خانواده‌ها، والدین کودک بیشتر توانستند نیازهای او را رفع کنند و چون تعداد فرزندان کم شده است، پس بیش از پیش به نیازهای او توجه کردند و در تأمین آن موفق شدند. سطح سواد نیز وقتی بالا می‌رود این اعتقاد ایجاد می‌شود که فرزند چقدر اهمیت دارد و آینده‌اش وابسته به امروز است.

یک درمانگر خانواده با بیان اینکه در زندگی‌های فرزندسالاری، بچه‌ها فرمان زندگی را به غلط به دست می‌گیرند گفت: در صورت درمان نشدن، زندگی چنین فرزندانی به کودک سالاری تبدیل می‌شود که همه دنیا به او بدهکارند و وقتی وارد جامعه‌ شده و عملی برخلاف میلشان انجام شود، سرخورده می‌شوند.

شبنم طلوعی در گفت‌وگو با ایسنا، در مورد خانواده‌های «فرزند سالار» گفت: در زندگی فرزندسالاری بچه‌ها فرمان زندگی را به غلط به دست گرفته و زمانی خانواده‌ها به فکر راه حل می‌افتند که کاملاً از رفتار فرزند کلافه شده و اعلام می‌کنند اختیار ما دست فرزندمان است.

وی زمان مراجعه پدر و مادر به مشاور را وقتی اعلام کرد که به بن‌بست می‌خورند و افزود: والدین تا با مشکل مواجه نشوند وارد اتاق درمان نمی‌شوند.

این درمانگر خانواده تنها راهکار این مسأله را طی کردن پروسه فرزند پروری اعلام کرد و ادامه داد: فرزندپروری آسیب‌هایی را به دنبال دارد به عنوان مثال راننده یک ماشین وقتی کسی باشد که گواهینامه ندارد به خود، دیگران و وسیله نقلیه آسیب می‌زند؛ فرزند نیز زندگی، رابطه پدر و مادر را خراب می‌کند و خود نیز در مسیر بزرگ شدن کودکی، نمی‌تواند به خوبی کودکی کند.

طلوعی عنوان کرد: زندگی چنین فرزندانی به کودک سالاری تبدیل می‌شود که همه دنیا به او بدهکارند و وقتی وارد جامعه‌ شده و عملی برخلاف میلش انجام می‌شود، سرخورده می‌شود.

وی درباره اتاق درمان توضیح داد: اتاق درمان در واقع آموزش‌های فرزندپروری است که باید بررسی شود چرا خانواده به سمت این الگو رفته است. زمانی که رابطه پدر و مادر خوب نباشد، معضلاتی به وجود می‌آید که در زندگی کودکان حکومت می‌کنند.

به گفته وی، ارزش دادن و گرامی‌داشتن شخصیت فرزندان گرچه فراوان مورد تأکید است اما افراط در آن تبعات سویی در خانواده و جامعه به دنبال دارد که تقابل والدین با فرزندان یکی از عواقب شیوه فرزندسالاری است.

این روان درمانگر نسبت به صدماتی که فرزندسالاری می‌تواند به اصل نظام خانواده وارد سازد،‌ گفت: خانواده‌های که بیش از حد انتظار به دنبال براورده کردن خواسته کودک خود بدون هیچ محدودیت باشند در واقع به او اعتماد به نفس کاذب می‌دهند. بنابراین لازم است در مورد خواسته‌های این‌گونه فرزندان به دنبال راهی درست بود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس