پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

آغاز بهار در دل خیابان‌ها

نویسنده : نیلوفر بهرمندنژاد

کم‌کم به روزهای پایانی سال نزدیک می‌شویم. در این روزها، شهر به یک کارگاه بزرگ تبدیل شده است که همه مردم مشغول ساختن آغاز فصل جدیدی از زندگی خود هستند. خیابان‌ها شلوغ‌تر از هر زمان دیگری است و هر یک از مردم با قدم‌های سریع و پر از امید در حال عبور از مغازه‌ها هستند. ویترین فروشگاه‌ها پر از کالاهایی است که هر کدام بوی عید و تازگی می‌دهند؛ لباس‌های نو، گل‌های رنگارنگ بهاری و از همه مهم‌تر سفره‌های هفت‌سین و شیرینی‌های گوناگونی که ما را به یاد دوران کودکیمان می‌اندازند.

در روزهای پایانی سال، هوای شهر تغییر کرده است. بوی بهار به مشام می‌رسد و خیابان‌ها، که روزگاری در سکوت زمستانی غرق بودند، حالا با شور و شوق خاصی زندگی می‌کنند. همه چیز در حال تغییر است؛ از خانه‌ها گرفته تا دل‌ها. در این روزها، شادابی و امید به آینده در فضای شهر موج می‌زند و مردم با تمام وجود خود را آماده‌ استقبال از سال جدید می‌کنند.

به نظر می‌رسد هر کسی در تکاپو است تا سال نو را به بهترین شکل ممکن آغاز کند. در این ایام، شادی و انتظار به وضوح حس می‌شود و هر کس به دنبال بهترین‌ها برای خانه‌اش است. این تغییرات در چهره‌ها و رفتار مردم به طورکامل مشهود است. فضای عمومی شهر پر از لبخند و شور زندگی است؛ دید و بازدیدهای خانوادگی و دوستانه در حال انجام است و هر جا که نگاه می‌کنید، چهره‌های شاد و دل‌های پر از امید به چشم می‌خورد.

مردم با وجود مشغله‌های روزمره، خود را آماده می‌کنند تا سال جدید را با تمام وجود جشن بگیرند. در هر گوشه‌ای از شهر، حس همدلی و نزدیکی بیشتر میان افراد قابل مشاهده است. این روزها، هر ملاقات و هر دست‌دادن به یک فرصت برای تبریک و ابراز محبت تبدیل شده است. شور و نشاطی که در دل این روزها نهفته است، به همه چیز رنگ و بویی نو می‌دهد.

نوروز با همه زیبایی‌ها و سنت‌هایش، در دل مردم جایی ویژه دارد. سفره‌های هفت‌سین که با دقت و سلیقه چیده می‌شوند، نمادی از آرزوهای مردم برای سالی پربار و شاد است. هر یک از اجزای این سفره‌ها معنای خاصی دارد و خاطراتی از گذشته را زنده می‌کند. از سیب سرخ و سبزه تا سکه و سیر، هر کدام از این نمادها به نوعی در دل مردم احساس خوشبختی و برکت را زنده می‌کنند. این سنت‌ها نه تنها به عنوان یک مراسم فرهنگی، بلکه به عنوان فرصتی برای تجدید انرژی و آغاز دوباره مورد توجه قرار می‌گیرند.

احترام به آیین‌های کهن و ارزش‌های دینی
جشن شادی در دل رمضان

چهارشنبه‌سوری، جشن کهن ایرانی، هرساله در آخرین سه‌شنبه سال برگزار می‌شود و با برافروختن آتش، گردهمایی و اجرای آئین‌های سنتی، مردم به استقبال نوروز می‌روند. اما چهارشنبه‌سوری ۱۴۰۳ حال و هوای متفاوتی دارد؛ زیرا این جشن با ماه مبارک رمضان و ایام روزه‌داری مسلمانان همزمان شده است. این تقارن، تجربه‌ای متفاوت را برای ایرانیان رقم خواهد زد.
چهارشنبه‌سوری ۱۴۰۳ در روز سه‌شنبه، ۲۸ اسفند ماه برگزار خواهد شد. این تاریخ در تقویم قمری مصادف با ۱۷ رمضان ۱۴۴۶ است. طبق سنت، جشن چهارشنبه‌سوری از غروب سه‌شنبه تا نیمه‌شب ادامه دارد.
این همزمانی می‌تواند فرصتی برای ایجاد تعادل میان شادی و معنویت باشد. چهارشنبه‌سوری، به عنوان یکی از آئین‌های کهن ایرانی، نمادی از شادی، نو شدن و همبستگی اجتماعی است. از سوی دیگر، ماه رمضان و شب‌های قدر فضایی از دعا، آرامش روحی و معنویت را به همراه دارند. با رعایت احترام به حال و هوای روزه‌داران و ارزش‌های معنوی این ایام، می‌توان مراسم چهارشنبه‌سوری را به گونه‌ای برگزار کرد که هم شادی و هم احترام به ماه رمضان حفظ شود.

همزمانی چهارشنبه‌سوری با شب‌های قدر؟

چهارشنبه‌سوری در تاریخ سه‌شنبه، ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ برگزار می‌شود که مطابق با ۱۷ رمضان ۱۴۴۶ است.
شب‌های قدر در تقویم اسلامی به ترتیب در شب‌های ۱۹، ۲۱ و ۲۳ ماه رمضان برگزار می‌شوند. بر این اساس:
•    شب ۱۹ رمضان: چهارشنبه، ۲۹ اسفند ۱۴۰۳
•    شب ۲۱ رمضان: جمعه، یکم فروردین ۱۴۰۴
•    شب ۲۳ رمضان: یکشنبه، ۳ فروردین ۱۴۰۴

شب قدر در فرهنگ اسلامی

با توجه به تفسیر قرآن و احادیث ائمه اطهار، دلایل متعددی برای نام‌گذاری شب قدر وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از: در شب قدر فرشتگان زیادی به زمین فرود می‌آیند به قدری که زمین برای آن‌ها تنگ می‌شود و چون کلمه قدر به معنی ضیق و تنگی نیز استفاده می‌شود، این شب را شب قدر نامیده‌اند.
معنی دیگر کلمه قدر، تقدیر و سرنوشت است و گفته شده است تقدیر و امور یک سال بندگان در این شب مشخص و نوشته می‌شود و این امر علت دیگری بر نام‌گذاری شب قدر است.
علت دیگر این نام‌گذاری نزول قرآن کریم بر حضرت محمد (ص) است که هر دو قدر و منزلت بالایی در نزد خداوند و بندگانش دارند.

چهارشنبه‌سوری در فرهنگ ایرانی

از طرفی چهارشنبه‌سوری که یکی از شناخته‌شده‌ترین و اصلی‌ترین رسوم ایرانیان است، از گذشته برگزاری این آئین از اهمیت خاصی برخوردار است و هر منطقه‌ای آداب خود را دارد. که یکی از این موارد پریدن از روی آتش است. مردم در شب چهارشنبه‌سوری بوته‌ها و شاخه‌های خشک را جمع‌آوری کرده و با برافروختن آتش، کنار آن جمع می‌شوند. هنگام پریدن از روی آتش، جمله معروف «زردی من از تو، سرخی تو از من» را زمزمه می‌کنند.

قاشق‌زنی یکی دیگر از رسوم قدیمی چهارشنبه‌سوری است که شباهت زیادی به رسم «هالووین» در فرهنگ غربی دارد. در این مراسم، کودکان و نوجوانان چهره خود را می‌پوشانند، با قاشق به کاسه‌های فلزی می‌زنند و به در خانه‌ها می‌روند. صاحب‌خانه نیز با ریختن آجیل مشکل‌گشا یا خوراکی‌های دیگر در ظرف آنها، نیت خیر کرده و آرزو می‌کند مشکلات و سختی‌ها از خانه‌اش دور شوند. خوردن آجیل مشکل‌گشا نیز بخش جدایی‌ناپذیر این شب است که مردم آن را به نیت برآورده شدن حاجات خود مصرف می‌کنند.

امروزه مواد آتش‌بازی مانند فشفشه و ترقه نیز به مراسم چهارشنبه‌سوری اضافه شده‌اند و در کنار آتش، جلوه‌های رنگی زیبایی به این جشن می‌بخشند. بااین‌حال، توصیه می‌شود که این بخش از مراسم با رعایت ایمنی و دوری از مواد خطرناک برگزار شود.

همزمانی چهارشنبه‌سوری با ایام ماه مبارک رمضان، ویژگی منحصربه‌فرد این مراسم در سال ۱۴۰۳ است. از یک‌سو، این جشن نمادی از شادی، انرژی و نو شدن است و از سوی دیگر، ماه رمضان فضایی از معنویت، دعا و آرامش روحی را با خود به همراه دارد. این تقارن می‌تواند فرصتی باشد تا مراسم چهارشنبه‌سوری با رعایت حال و هوای روزه‌داران و احترام به ایام شب‌های قدر، در فضایی متعادل و هماهنگ برگزار شود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس