پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

عدالت اجتماعی قربانی بی‌پایان تعطیلات

آموزش در سایه جنگ

در میانه این اضطراب عمومی، شکافی عمیق میان توانمندی خانواده‌ها برای مدیریت این بحران نمایان شده است. بسیاری از والدین، برای گریز از بی‌ثباتی آموزش عمومی، به دامان مدارس غیرانتفاعی، نمونه‌دولتی و عناوین متنوع دیگر پناه می‌برند؛ راهکاری که اگرچه مرهمی موقت بر نگرانی‌های شخصی است، اما خود به بازتولید چالشی ساختاری به نام «تنوع ناعادلانه مدارس» دامن زده است. این پدیده که امروزه به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات حوزه آموزش تبدیل شده، نه تنها عدالت آموزشی را به حاشیه رانده، بلکه با عمق بخشیدن به شکاف طبقاتی، فرصت‌های برابر برای رشد استعدادها را به کالا تبدیل کرده است. اکنون این پرسش بنیادین بیش از هر زمان دیگری مطرح است: در تقابل میان امنیت و آموزش، نظام آموزشی چگونه می‌تواند از فروپاشی عدالت زیر بار نام‌های رنگارنگ مدارس جلوگیری کند؟
در همین راستا، وزارت آموزش و پرورش که این روزها درگیر مدیریت بحران و تداوم احتمالی آموزش در شرایط جنگی است، برنامه‌های خود را برای ساماندهی به این ساختار متکثر بازخوانی کرده است.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش ضمن واکاوی آسیب‌های وجود تعدد مدارس (از سمپاد و شاهد تا هیأت‌امنایی و عادی)، از چرایی اجرا نشدن طرح حذف تنوع مدارس در سال تحصیلی پیش‌رو سخن گفت. علی فرهادی معتقد است مشارکت واقعی مردم در مدارس، نه با اجبار مالی، بلکه با تغییر پارادایم مدیریتی محقق می‌شود؛ آرمانی که اگرچه در برهه کنونی و در میانه 80روز تقابل نظامی، تنها در حد یک استراتژی باقی مانده، اما نقشه راه وزارتخانه برای دوران پسا-بحران را ترسیم می‌کند.
وی در خصوص کاهش تنوع مدارس بر این باور است که یکی از آسیب‌هایی که هر نظام تربیتی در هر کشوری با آن مواجه است وجود مدارس متنوع، متکثر و مختلف است. عدالت آموزشی ایجاب می‌کند دانش‌آموزان خیلی از نظر امکانات و مسائلی که در اختیار دارند با هم متفاوت نباشند و با امکانات مساوی و نصیب برابر آموزشی و فضاهای آموزشی یکسان تحصیل کنند حال اگر مدارس مختلفی داشته باشیم قطعا امکاناتی که در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد مغایر با عدالت آموزشی است.
وی در گفت‌وگویی که با خبرگزاری ایسنا داشته است، درباره راهکار این موضوع افزود: باید شرایط را به گونه بهتری توزیع کنیم که همه از حداقل امکانات آموزشی بهره‌مند باشند.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش درباره مدارس سمپاد ادامه داد: مدارس سمپاد شرایط خود را دارند و برای یک تا 2درصد کل دانش‌آموزان است. مدارس کودکان با نیازهای ویژه یا مدارس استثنائی هم باید به طور ویژه مورد در نظر گرفت. تنوع سایر مدارس نیز باید کم شود یعنی گفته شود مدرسه تیزهوشان، مدرسه کودکان استثنائی، مدرسه غیردولتی و مدرسه دولتی داریم اما در حال حاضر اوضاع به گونه‌ای است که مدرسه غیردولتی، تیزهوشان، هیأت امنایی، شاهد، وابسته به دانشگاه و مدارس عادی داریم.
باید 2 نوع مدارس دولتی داشته باشیم
فرهادی با تأکید بر اینکه ایجاد تنوع در مدرسه‌ها با امکانات مختلف و ادراک عدالت آموزشی تناسب ندارد گفت: مدارس غیردولتی قانون مصوب مجلس شورای اسلامی دارند، مدرسه کودکان استثنائی نیز قانون خود را دارد اما مدرسه دولتی باید شامل 2نوع دولتی و تیزهوشان باشد.
ارائه خدمات ویژه به دانش‌آموزان شاهد و ایثارگر
وی درباره خدمت‌رسانی به دانش‌آموزان مدارس شاهد افزود: در حال حاضر مدرسه شاهدی داریم که تعداد خیلی انگشت شمار فرزند شهید یا فرزند خانواده ایثارگر دارد و سایر دانش‌آموزانش عادی هستند. بنابراین باید به دانش‌آموزان شاهد و ایثارگری که در مدارس دولتی ثبت‌نام می‌کنند، خدمات ویژه بدهیم از جمله معلم خصوصی در نظر بگیریم، اگر از درس عقب افتاده‌اند امکانات ویژه خاص برای این افراد در نظر بگیریم. در دانشگاه‌ها هم همین اتفاق می افتد، برای فرزندان شهدا مساعدتی در نظر می گیرند که از نظر تحصیلی دچار آسیب نشوند و اگر شدند به آنها کمک کنیم.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه انواع و اقسام مدرسه را در دل مدرسه دولتی تعریف کرده‌ایم ادامه داد: بحثی در رسانه‌ها مطرح شده بود که از صحبت‌های وزیر آموزش و پرورش اشتباه برداشت شده بدین صورت که که همه مدارس هیأت امنایی می‌شوند. اینکه همه مدارس هیأت امنایی شوند منظور هیأت امنایی شبیه هیأت امنای فعلی نیست، منظور افزایش مشارکت محله، والدین و کنشگران فرهنگی منطقه و محله در مدرسه است و معنی آن دریافت پول نیست. وقتی همه مدارس دولتی، هیأت امنایی شوند معنی آن این نیست که به مانند مدارس هیأت امنای فعلی از دانش‌آموز وجه دریافت می‌شود بلکه مردمی سازی و مشارکت مردم در مدرسه واقعی‌تر می‌شود.
رشد ۱۴۴ درصدی سرانه دانش‌آموزی امسال
فرهادی در این باره که با حذف شهریه پرداختی اولیاء به مدارس هیأت امنایی آیا بودجه برای تأمین سرانه دانش‌آموزی پاسخگوی نیازها خواهد بود؟ گفت: گفته نشده والدین کمک نکنند اما کمک‌ها "اختیاری" باشد نه اجباری. گاهی مشارکت مردمی اختیاری ایجاد می‌کنیم، این خیلی بهتر است. هر کسی به هر شکلی در مدرسه مشارکت و کمک می کند؛ کمک الزاما پول و مسائل مالی نیست والدین می‌توانند با کمک به معلمان مسائل دانش‌آموزان و مسائل مربوط به مشاوره آنها را حل و اصلاح کنند.
وی با بیان اینکه دولت سرانه دانش‌آموزی را افزایش داده است افزود: سرانه دانش‌آموزی سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳ حدود ۱۲۴ درصد رشد داشته و سرانه دانش‌آموزی سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴ عدد ۱۴۴ درصد رشد داشته و از حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان به ۲۶ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کرده و این عددها واقعی است اما مهم این است که مشارکت مردمی اختیاری باشد و اجباری نباشد تا مدرسه هیأت امنایی تحقق پیدا کند.
تغییر نحوه کمک های مردمی به مدارس
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه مدارس دولتی را باید تقویت کنیم، مشارکت مردم در مدرسه را واقعی کنیم و از حالت اجباری به حالت اختیاری تغییر کند ادامه داد: این طرح قطعا برای امسال و سال تحصیلی پیش رو اجرا نخواهد شد. باید شبیه سازی‌ها انجام، شرایط سنجیده و بعد اجرایی شود.
فرهادی با بیان اینکه تنوع مدارس با اصل تعلیم و تربیت عادلانه مغایرت دارد و تا می‌توانیم باید تنوع مدارس را کم کنیم، به فلسفه مدارس نمونه دولتی اشاره کرد و گفت: اگر یک یا دو درصد دانش‌آموزان تیزهوش را کنار بگذاریم سایر دانش‌آموزان باید باهم درس بخوانند. دسته‌بندی دانش‌آموزان در دسته‌های مختلف اجتماعی آسیب زاست چون در نهایت در مدرسه عادی دانش‌آموزانی می‌مانند که نتوانستند در مدارس نام برده ثبت‌نام کنند و به مدرسه عادی رفته‌اند که این امر با عدالت آموزشی مغایرت دارد.
دانش‌آموزان را دسته بندی نکنیم
وی به دانش‌آموزان پرخوان اشاره کرد و افزود: باید همه دانش‌آموزان را پرخوان کنیم و فعالیت آموزشی را برای همه ایجاد کنیم، باید شرایط مطالعه و یادگیری فعال را برای همه فراهم کنیم و دسته بندی انجام ندهیم. بعضا تاثیرگذاری خانواده‌ها و طبقات اجتماعی این مسائل را ایجاد می‌کند اما باید تنوع مدارس را کم کنیم، عدالت و امکانات را به هم نزدیک کنیم و تراکم دانش‌آموزی را در کلاس‌های درس توزیع کنیم.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش به مدارسی که وابسته به برخی نهادها هستند اشاره و اظهار کرد: اگر این مدارس ذیل قانون مدارس غیر دولتی فعالیت کنند مشکلی ندارد چون مدرسه غیردولتی تعریف دارد، فضا، نیروی انسانی و سرانه دانش‌آموزی آن از دولت گرفته نمی‌شود، مجوز دارند و آنها را منحل نمی‌کنیم و ادامه فعالیت می‌دهند؛ شاید وابسته به یک نهادی باشند اما ساختار غیردولتی دارند. با این مدارس مشکلی نداریم مشکل اصلی اینجاست که در خود دولت مدارس متنوعی داریم که کاهش تنوع مدارس را باید ابتدا در داخل خود مدارس دولتی حل کنیم.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس