پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

ابهام قانونی، جریمه میلیونی حیوان خانگی

■ متخصص روانشناس: نگهداری حیوانات افسردگی و اضطراب را کم می‌کند
■ وکیل پایه یک دادگستری: قانونی برای منع نگهداری حیوانات خانگی در کشور نداریم

موضوع سگ‌گردانی در پارک‌ها کمتر از چند ماه گذشته بود که موجب شد به طرحی با نام «صیانت حقوق عامه در مقابل حیوانات خطرناک و مضر» ختم شود.
برخلاف تصور، طرح صیانت از حقوق عامه در مقابل حیوانات خطرناک تنها محدود به سگ نماند و حیواناتی همچون لاک‌پشت، خرگوش، گربه در کنار سوسمار، مار، تمساح و میمون نیز به‌عنوان حیوانات ممنوعه شناخته شدند.
حالا اما این طرح به امضای ۷۵ نفر از نمایندگان رسیده است و نیم‌نگاهی به جزئیات این طرح نشان‌دهنده این نکته است که مجلس برای کنترل وضعیت نگهداری حیوانات خانگی، بنا را بر قانونگذاری با تکیه بر جزای نقدی و توقیف اموال گذاشته است.
این طرح قرار است با تکیه بر الحاق ۴ ماده به قانون مجازات اسلامی (کتاب پنجم تعزیرات) تبدیل به قانون شود. براساس ماده الحاقی اول (ماده ۶۸۸ مکرر یک) جریمه نقدی معادل ۱۰ تا ۳۰ برابر حداقل حقوق کارگری(که سالیانه توسط دولت و اتحادیه‌های مربوطه تعیین و اعلان می‌گردد) برای افرادی که واردات، تولید، تکثیر، پرورش، خریدوفروش، حمل‌ونقل و گرداندن و نگهداری حیوانات وحشی همچون کروکودیل(تمساح)، لاک‌پشت، مار، سوسمار، گربه، موش، خرگوش، سگ و سایر حیوانات نجس‌العین و میمون انجام می‌دهند، درنظر گرفته شده است.
براساس اعلام شورای‌‌عالی کار میزان حداقل حقوق و دستمزد سالجاری، ۲ میلیون ‌و ۶۵۵ هزار تومان (بدون حق مسکن، بن کارگری و حق اولاد) است و به این ترتیب باید گفت جریمه موردنظر در این طرح به رقم ۲۶ میلیون‌ و ۵۵۰ هزار تومان تا ۷۹میلیون‌ و ۶۵۰ هزار تومان می‌رسد.
در همین راستا دکترای تخصصی روانشناسی گفت: در جامعه سنتی ایران از قدیم نگهداری حیوانات وجود داشته و حتی در روایات و احادیث هم به نگهداری و تعامل با آنان سفارش شده است، بنابراین حذف کامل حیوانات خانگی از زندگی افراد نمی‌تواند توجیه‌پذیر باشد.
محمد ترکمان در گفت‌وگو با همدان‌پیام، گفت: در 2 دهه اخیر پژوهش‌های علمی زیادی انجام شده است که نشان می‌دهد در گروه‌های سنی مختلف تعامل و نگهداری حیوانات خانگی در زمینه توانبخشی، درمان اختلال روانی، بهبود رفتارهای فردی و گروهی، سلامت جسمی و... می‌تواند اثرگذاری مشهودی داشته باشد.
وی افزود: این مطالعات خارج از کشور انجام شده و با پژوهش‌های داخل ایران تفاوت‌هایی را دارد به طوری که در مطالعات داخلی به دلیل سبک زندگی و تأثیرپذیری از فرهنگ جامعه تفاوت معناداری بین افرادی که دارای حیوان خانگی هستند با افرادی که از حیوانات نگهداری نمی‌کنند، وجود ندارد.
ترکمان تأکید کرد: این درحالی است که در پژوهشی که «لوینسون» انجام داده است نگهداری و ارتباط با حیوانات به‌خصوص در بین کودکان و نوجوانان نتایج مثبت ازجمله کاهش اضطراب، افسردگی و پرخاشگری را به دنبال دارد که حتی در درمان مبتلایان به اوتیسم تعامل با حیواناتی چون اسب و دلفین به خوبی مشهود است.
این متخصص روانشناسی و روانشناس کودک و نوجوان، همچنین گفت: در بین کودکانی که با حیوانات اهلی ارتباط دارند اضطراب کمتری دیده می‌شود چراکه فضای بهتری را برای ابراز هیجانات خود دارند و موجب کاهش احساس تنهایی در بین آنها و همچنین افزایش لذت و شادی و پایین آمدن احساسات منفی آنان می‌شود.
ترکمان به نقش نگهداری حیوانات خانگی در کاهش آسیب‌های اجتماعی اشاره کرد و ادامه داد: برخی مطالعات نشان می‌دهد که داشتن حیوانات خانگی با پر کردن اوقات فراغت کودکان و نوجوان، آسیب‌های اجتماعی مربوط به نوجوانان را کم می‌کند و یک عامل بازدارنده در مقابل افرادی است که استرس بالایی را تحمل می‌کنند.
وی با بیان اینکه در تعامل با سگ‌های خانگی، هورمون سرتومین بالا می‌رود و با افسردگی مقابله می‌کند، تأکید کرد: حتی از منظر پزشکی کودکانی که دچار بیماری‌هایی چون آسم و سرع هستند نگهداری حیوان خانگی موجب می‌شود مشکلات و دردهای پزشکی کمتری را تجربه کنند.
ترکمان ادامه داد: به نظر می‌رسد در کنار فرهنگ جامعه، پر هزینه بودن نگهداری حیوان خانگی، دردسرهایی که دارد و ترس از دادن حیوان برای افراد مواردی باشند که بر نتایج پژوهش‌های داخل ایران تأثیر داشته و موجب شده است که نتایج این مطالعات بیانگر این باشد که نگهداری از حیوانات خانگی سود و زیانی ندارد.
وی همچنین بیان کرد: در بزرگسالان هم موضوع شادکامی و لذت از زندگی، داشتن عواطف مثبت و تأثیرپذیری در وضعیت جسمی و روانی افراد را به دنبال دارد که موجب می‌شود سلامت روان جامعه افزایش پیدا کند.
ترکمان با اشاره به پژوهشی درباره سالمندان و ارتباطشان با حیوانات خانگی نیز گفت: در بین سالمندان مطالعاتی صورت گرفته است که نشان می‌دهد افرادی که حیوان خانگی دارند و یا از گل و گیاه نگهداری می‌کنند در مقایسه با باقی سالمندان سلامت روان بالاتری دارند و کمتر دچار اختلالات روانی می‌شوند.
وی تأکید کرد: درنهایت باید بپذیریم که نگهداری از حیوانات ممکن است مشکلاتی برای همسایگان و افرادی که به هر دلیلی تعامل با حیوانات را نمی‌پسندند به دنبال داشته باشد، اما قرار نیست حفظ منافع برخی از افراد جامعه منافع و شرایط گروه کثیری از افراد را تحت‌تأثیر قرار دهد.
ترکمان ادامه داد: بر همین اساس پیشنهاد می‌شود که به جای در نظر گرفتن مجازات‌های سنگین برای نگهداری حیوانات، آموزش‌هایی را مسئولان و دولتمردان در نظر بگیرند که هم تضمین‌کننده حقوق حیوانات، مالکان آن و هم افرادی باشد که حیوان خانگی ندارند.
وی گفت: این نوع برخورد با نگهداری حیوانات خانگی حتی ممکن است قاچاق حیوان را به دنبال داشته باشد، بنابراین به نظر می‌رسد در تصمیم‌گیری برای این موضوع از مسائل روانشناختی استفاده شود و تصمیماتی منجر به قانون شود که پایه و اساس علمی دارند.
در ادامه نیز یک وکیل پایه یک دادگستری و فعال سیاسی نیز با اشاره به اینکه تا به امروز در قوانین کشور قانونی مبنی بر ممنوعیت یا محدودیت نگهداری حیوانات وجود ندارد، گفت: در حالت کلی مالک حیوان یا نگهدارنده حیوان مسئولیت قانونی اعمال حیوان را برعهده دارد یعنی اگر بر اثر عملکرد حیوان نظیر حمله یا حتی حرکت حیوان خسارت مالی و جانی به افراد وارد شود مالک حیوان مسئولیت جبران خسارت وارده توسط حیوان را برعهده دارد و چنانچه صدمات ناشی از تحریک مالک توسط حیوان وارد شود مالک حیوان به عنوان زمینه‌ساز یا تحریک‌کننده مسئولیت جزایی شدیدتری هم خواهد داشت.
سید افشین ابراهیمی در گفت‌وگو با خبرنگار ما، گفت: چنانچه افراد نسبت به وجود حیوان معترض باشند و به نوعی حیوان را موجب مزاحمت خود بدانند می‌توانند با اثبات نوع مزاحمت ناشی از وجود حیوان رفع این مزاحمت را از دادگاه بخواهند.
وی با اشاره به اینکه تا امروز در حقوق ما خود حیوان موضوعیت نداشته است، بلکه عملکرد حیوان در قالب قواعد کلی حقوق نظیر قاعده لاضرر مورد توجه قانونگذار بود ه است، بیان کرد: طرحی که به تازگی در مجلس تحت عنوان الحاق موادی به قانون مجازات اسلامی در مورد ممنوعیت واردات، تولید، تکثیر، پرورش، خریدوفروش، حمل‌ونقل و گردانیدن اعم از پیاده و یا با وسیله نقلیه و نگهداری حیوانات شده از جمله قوانینی است که به جای توجه به قاعده کلی به یک موضوع جزئی توجه کرده یعنی به جای اینکه به تبعات نگهداری حیوان توجه کند به ذات حیوان و پدیده نگهداری حیوان توجه دارد.
وی با بیان اینکه این قانون بیش از آنکه قانونی جزایی باشد قانونی فرهنگی است که اتفاقاً دارای ایراداتی است، گفت: نخست آنکه این طرح با اصل آزادی افراد در تعارض است چراکه اصل بر آن است که افراد جامعه از باب عملکرد خود دارای آزادی عمل باشند. پس این طرح آزادی افراد را محدود می‌کند و این محدودیت چنانچه مورد خواست اکثریت جامعه باشد از لحاظ حقوقی و منطقی دارای مشروعیت است.
ابراهیمی با بیان اینکه آیا اکثریت جامعه موافق این طرح است یا نسبت به آن موضع بی‌تفاوتی دارد باید از طریق افکارسنجی محقق گرد ، افزود: ایراد دوم طرح حاضر آن است که ملاک ممنوعیت حیوانات را وحشی، نامتعارف، مضر و خطرناک بودن اعلام داشته است و مرجعی برای تعیین مضر بودن و نوع ضرر مدنظر طراحان قانون در متن طرح پیش‌بینی نشده است و مشخص نیست آیا ضابطان قضائی مسئول کشف مضر بودند یا قضات محاکم.
این وکیل پایه یک دادگستری با اشاره به اینکه آنچه باید مدنظر قانونگذاران باشد آن است که قانون باید از حداقل همراهی اجتماعی برخوردار باشد و صرف وضع قانون و اجبار قانونی نمی‌تواند نیت قانونگذاران را فراهم نماید، گفت: این اقدام نه تنها موجب بهبود اوضاع نمی‌شود، بلکه زمینه‌ای را برای بروز تنش بین مردم و حاکمیت فراهم می‌آورد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس