پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

ایران و اروپا

نگاهی جدی به شرایط ایجاد شده

نویسنده : مهدی آقایانی

نشست مشترک کمیسیون برجام در روز جمعه در سطح معاونین وزرای خارجه کشور ایران و همچنین کشور های 1+4 برگزار شد.
جمهوری اسلامی ایران با توجه به عمل نکردن طرفین اروپایی به وعده‌های داده شده از جمله spv و اینستکس که راه‌کاری برای آسان کردن شرایط اقتصادی برای مبادلات تجاری و اقتصادی بود، تصمیم گرفت تا در چندین نوبت، گام‌های خود را برای کاهش تعهدات اتمی نسبت به این رویکرد غیرقابل‌قبول 3 کشور اروپایی انجام دهد که مهم‌ترین این گام‌ها افزایش ذخیره اورانیوم و همچنین گذر از غنی سازی 67/3 به 5/4درصد بوده‌است.
همان‌طور که پیشتر خبرگزاری های داخلی و بین المللی پیش‌بینی میکردند، در این نشست قرار بود تا شرایط فعال کردن مکانیسم ماشه (ارجاع مجدد پرونده ایران به شورای امنیت) برای ایران مورد بررسی قرار گیرد، با توجه به این موضوع،روز‌های قبل از تشکیل کمیسیون مشترک برجام، سه کشور اروپایی، ایران را متهم به تلاش برای دستیابی به توسعه موشک‌های بالستیک با توان حمل کلاهک‌های هسته‌ای کرده‌بودند و به‌همین خاطر از دبیر کل سازمان ملل متحد خواسته بودند تا این موضوع را به شورای امنیت اطلاع دهد. به همین خاطر بیشتر کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند که با توجه به این موضوعات، در نشست کمیسیون مشترک برجام، اعضای اروپایی مکانیسم ماشه را برای ایران فعال کنند. اما بعد از پایان این نشست هیچ‌گونه مکانیسم فشاری علیه جمهوری اسلامی ایران وضع نشد.
با توجه به این شرایط سوالی که پیش روی قرار می‌گیرد این است که چرا 3 کشور اروپایی با توجه به فاصله‌ی سیاسی ایجاد شده ما بین خود و ایران، تصمیمی را برای به جریان انداختن مکانیسم ماشه که به معنای بازگشت تحریم های سازمان ملل است را صورت ندادند؟
شاید بتوان پاسخ این سوال را این گونه جواب داد که کشورمان ایران هنوز گام‌های خود را به‌صورت جدی و نگران‌کننده برای اروپا بر نداشته‌است.
به‌طور مثال ایران حدود یک دهه قبل، اورانیوم خود را تا 20 درصد غنی‌سازی می‌کرد، که این موضوع باعث شد یک ترس جدی برای قدرت‌های بزرگ به ویژه اروپا ایجاد شود. اما هم‌اکنون پس از گذشت بیش از یک سال از به‌هم خوردن برجام و خروج آمریکا از این توافق‌نامه،ایران اقدام در خور توجهی که قدرت‌های پیمان شکن را تحت تاثیر قرار دهد، انجام نداده است. و حتی گذر از غنی سازی 67/3 به 5/4 درصد با اطلاع و همچنین بازرسی‌های آژانس بین‌المللی صورت گرفته‌است.
به‌همین خاطر به نظر نگارنده، اتحادیه اروپا به‌‌ویژه 3 کشور اروپایی به دنبال این موضوع هستند تا ایران با برداشتن گام‌های بیشتر در جهت کاهش تعهدات و به‌دنبال آن بالا بردن غنی‌سازی و همچنین محدود کردن بازرسان آژانس انرژی اتمی از بازدید از تأسیسات خود ،همراه با فشار حداکثری از طرف آمریکا و نیز پای‌بند نبودن خود(اروپا) به وعده‌های داده‌شده برای تسهیل شرایط اقتصادی، از بین رفتن توافق هسته ای را متوجه ایران در جامعه بین‌المللی قرار دهند.
این مسائل در شرایطی به‌وجود آمده‌است، که کشور‌های اروپایی مورد نگاه تحریمی ایالات متحده آمریکا در صورت هرگونه همکاری با ایران قرار گرفته اند و به ‌همین خاطر اتحادیه اروپا نیز در راستای اهداف ایالات متحده یا به قولی بر روی ریل آمریکا حرکت می‌کنند.
هرچند اگر بخواهیم یک نگاه جدی به این مسئله بیندازیم،خواهیم دید که اتحادیه اروپا به‌ویژه 3 کشور اروپایی (آلمان،فرانسه،انگلیس) تا چندی پیش به‌دنبال این موضوع بودند تا با وعده‌های تسهیل شرایط اقتصادی، جمهوری اسلامی ایران را در این پیمان‌نامه نگه‌دارند اما هم‌اکنون به این مرحله رسیده‌اند که دیگر نه‌تنها به‌صورت جدی خبری از تسهیل شرایط اقتصادی مانند اینستکس وجود ندارد بلکه به یک مرحله جدیدوارد شده‌اند و از ایران درخواست می‌کنند که اگر می‌خواهد مکانیسم ماشه علیه او فعال نشود، باید به شرایط برجام برگردد.این موضوع در حالی گفته می‌شود که اروپا به هیچ یک از وعده‌های داده شده پس از خروج ایالات متحده آمریکا عمل نکرده‌است.با توجه به این مسائل جمهوری اسلامی ایران به دلیل همراهی نکردن اروپا و همچنین تشدید تحریم‌ها، 6 گام را تا زمان برگشت به شرایط توافق شده برای اعضای 1+4 ، در دستور کار قرار داده است. اما باید توجه داشت که آیا این گونه گام‌های کاهش تعهدی از سوی ایران باعث خواهد شد که اروپا به تعهدات خود عمل کند و یا برعکس، باعث خواهد شد که جمهوری اسلامی ایران در توری که اروپا و آمریکا انداخته‌اند که همانا مقصر جلوه دادن ایران در جامعه ی بین‌المللی است گرفتار کنند. سوالی که زمان به آن پاسخ خواهد داد.

کارشناس ارشد روابط بین‌الملل

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس