در دنیای امروز که کودکان از سنین پایین با موقعیتهای متنوع و گاه پیچیده روبهرو میشوند، آموزش مهارت انتخاب و پیامدهای آن، یکی از مهمترین گامها در تربیت فردی مسئول، آگاه و توانمند است. کتاب «دارلا باید چهکار کند؟» میتواند نقطه آغاز مناسبی برای چنین آموزشی باشد.
کتاب «دارلا باید چهکار کند؟» نوشتهادیر وگانت لوی، با تصویرگری شاد و جذاب، اثری تأثیرگذار و تربیتی برای کودکان گروه سنی «ب» و «ج» (۶ تا ۱۱ سال) است. نویسندگان کتاب، که خود والدین ۴ فرزند هستند، این داستان را با هدف آموزش مفهوم حق انتخاب و مسئولیتپذیری به کودکان نوشتهاند.
این کتاب با ساختاری خاص و پایانهای متنوع، روایت روزی از زندگی دختری به نام «دارلا» است که از لحظه بیدار شدن تا پایان روز، با موقعیتهای مختلفی روبهرو میشود؛ موقعیتهایی که او را ناگزیر به تصمیمگیری میکنند: دعوا کند یا گذشت؟ حقیقت را بگوید یا چیزی را پنهان کند؟ قضاوت کند یا با دقت موضوع را بررسی کند؟
در هر موقعیت، دارلا دست به انتخاب میزند و هر تصمیم، مسیر داستان را به شکلی متفاوت پیش میبرد. در پایان، کودک خواننده درمییابد که هر انتخاب دارلا نهتنها نتیجهای عینی دارد، بلکه بر احساسات، روابط و حال درونی او نیز اثر میگذارد.
کتاب با الهام از «نظریه انتخاب» ویلیام گلاسر نوشته شده است؛ بر اساس این نظریه، منشأ رفتارها، احساسات و انگیزههای انسان، انتخابهای آگاهانه و تحلیلهای درونی اوست، نه شرایط بیرونی یا دیگران. دارلا نیز در طول داستان مسئولیت کامل تصمیمهای خود را میپذیرد و هیچکس دیگر را بابت نتایج انتخابهایش سرزنش نمیکند. او میآموزد که اگر دچار اشتباه شده، به این دلیل است که از حق انتخاب خود بهدرستی استفاده نکرده است.
ویژگی منحصربهفرد این کتاب آن است که به کودک اجازه میدهد با انتخابهایی که در متن دارد، مسیر داستان را خودش رقم بزند؛ تجربهای شبیه «کتابهای چندپایانی» که هم خلاقیت را برمیانگیزد، هم احساس مالکیت نسبت به تصمیمها را تقویت میکند.
دارلا باید چهکار کند؟ نهفقط یک داستان سرگرمکننده، بلکه یک ابزار آموزشی مؤثر است که مهارتهای پایهای زندگی، مانند تصمیمگیری آگاهانه، تفکر نقادانه و مسئولیتپذیری را به کودکان آموزش میدهد. این کتاب به والدین، آموزگاران و مربیان کمک میکند تا در فضایی داستانی و غیرمستقیم، مفاهیمی مهم اما دشوار را برای کودکان قابل فهم کنند.
در دنیای امروز که کودکان از سنین پایین با موقعیتهای متنوع و گاه پیچیده روبهرو میشوند، آموزش مهارت انتخاب و پیامدهای آن، یکی از مهمترین گامها در تربیت فردی مسئول، آگاه و توانمند است. این کتاب میتواند نقطه آغاز مناسبی برای چنین آموزشی باشد.
فاطمه احمدوند-کارشناس و پژوهشگر تربیتی
