پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

147 روز دنیای ممنوعه

کروناستیزی در فضای مجازی برنامه می‌خواهد

نویسنده : مریم مقدم

26 بهمن ورود ناخوشایندش اعلام رسمی شد، حالا ده روز مانده است تا 5 ماهش پر شود، 147 روز جدال نابرابر میان مردمانی که داشتند قرن‌های قرن زندگی را زندگی می‌کردند و ویروسی که از تولدش چند صباح نامحسوسی بیشتر نمی‌گذشت.
تکراری است اگر بگوییم چگونه کرونا آمد و ماندگار شد و همچون وصله ناجور وجودمان را چسبید.
به ناگاه آمد و به ناگاه همه چیز دگرگون شد، فعالیت در دنیای واقعی ممنوعه شد و از همان روزهای نخست، رسانه دیجیتال و فضای مجازی بین روزمرگی‌ها قد کشید.
ویروسی که همه ابعاد زندگیمان را درگیر و ما را از دنیای واقعی جدا و به دنیایی دیگر وارد کرد.
تکاپو در دنیای واقعی که زیر سایه ممنوعیت جان باخت، مجازی‌ها جان گرفت. کمیته‌های اطلاع‌رسانی برای مبارزه با کرونا تشکیل دادیم و جلسه پشت جلسه و رسانه‌ها را به یاری دعوت کردیم اما یک جای کار می‌لنگید. به‌مرور زمان و با بررسی نقش کروناستیزی در فضای مجازی بیشتر پی بردیم که فعالیت در فضای مجازی در این زمینه برنامه می‌خواهد.
همه چیز راه مجازی شدن را پیدا کرد، از اطلاع‌رسانی تا آموزش، ابراز احساسات و رفت‌وآمدها و کسب‌و‌کارها و ... .
موجود کوچکی که حالا 147 روز از حیات رسمی‌اش بین مردم ایران می‌گذرد، با آمدنش، خیلی از مراکز را به تعطیلی کشاند. نخستین زنگ تعطیلی در مدارس به صدا درآمد و مراکز آموزشی شهر‌ها و بخش‌های مختلف، یکی پس از دیگری تعطیل شدند و رستوران‌ها و سفر رفتن‌ها به حاشیه رفت.
اگرچه با تعطیلی مدارس، دغدغه والدین برای شیوع ویروس کرونا در یکی از پرخطرترین مراکز آموزشی کاهش یافت، اما آن روی سکه، نگرانی والدین برای ادامه تحصیل دانش‌آموزان و تعیین تکلیف سالتحصیلی بود.
کرونا زمانی پا به دنیای ما گذاشت که شاید برای انجام خیلی از تغییر و تحولات آماده نبودیم، اما با در اختیار داشتن تجهیزات نوینی، چون گوشی‌های هوشمند، تبلت و لب‌تاپ ما را به دنیایی دیگر برای استفاده از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی وارد کرد.
کارشناسان معتقدند که فعالیت‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در فضای مجازی و شبکه‌های پیام‌رسان اجتماعی هنگامی که بحران کرونا فضای واقعی جامعه را بیمار و خلوت کرد است، موجب شد تا یک‌بار دیگر ضرورت تقویت دنیای مجازی مورد تأکید قرار گیرد.
به‌راستی در روزهای خلوت کرونایی که قدم زدن معمولی در فضای عمومی برای انسان تهدید محسوب می‌شد، فقط ابزارهای مجازی و شبکه‌های پیام‌رسان اجتماعی نبودند که سنگینی لحظات قرنطینه را از یاد بردند.
زندگی بدون گوشی تلفن همراه، اینترنت، شبکه‌های پیام‌رسان اجتماعی، تلویزیون و حتی ابزارهای مدرن تکنولوژی در روزهای کرونایی نه‌تنها غیرقابل تصور و وحشتناک است، بلکه این امکانات به حقیقت‌های زندگی ما تبدیل شدند.
از اخبار ابتلا و انتقال زنجیره ویروس کرونا گرفته تا دستورالعمل‌ها و نکات بهداشتی برای مقابله و پیشگیری از این ویروس نیز از طریق فضای مجازی مخابره می‌شود و به‌عبارت دیگر بدون فضای مجازی شاید نتوان به این راحتی قوانین را تبیین کرده و سیاست‌ها را اجرایی نمود.
اگر هر سازمان و ارگانی می‌خواست در جریان بحران کرونا نقشی داشته باشد، فضای مجازی بستری مناسب فراهم کرده تا بتوان سازوکارها را تببین کرده و اقدامات را عملی ساخت؛ تا جایی‌که برخی هنرمندان و چهره‌های مشهور با استفاده از همین فضا توانستند پویش‌های اجتماعی را تقویت کرده و پیام‌های خودشان را به مخاطبان انتقال دهند.
از فعالان رسانه تا دانش‌آموزان و دانشجویان گرفته تا برخی فعالان اقتصادی و اجتماعی همگی از فضای مجازی در دوران شیوع ویروس کرونا بهره‌ بردند و این اتفاقات موجب شد تا بازهم حقیقت‌های مثبت فضای مجازی برای ما آشکار شود. برخی بر این باور بودند که اگرچه فضای مجازی یک تیغ دولبه است؛ اما اگر همین ظرفیت فضای مجازی در اختیار نبود، واقعا چگونه می‌توانستیم از پس بحران کرونا برآییم؟
در میان همه فعالیت‌های اجتماعی، جامعه رسانه جهادگونه وارد عمل شد و اقدامات تأثیرگذار وهدفمندی در فضای مجازی رقم زد.
راهبر اصلی در روزهای کرونا، فضای مجازی است
تشکیل جلسه‌ای با فعالان رسانه در فضای مجازی از سوی کمیته اطلاع‌رسانی ستاد استانی کرونا در همدان فرصتی فراهم کرد تا مروری بر اهمیت نقش شبکه‌های پیام‌رسان برای محتواسازی و اطلاع‌رسانی روزهای کرونایی باشد.
شبکه‌های اجتماعی برای ما ایرانیان، همانند غریبان آشنا هستند که اگرچه تمایل نداریم به سمت آن‌ها حرکت کنیم، اما ارتباط و پیوند ناگسستنی ما با این ابزارها همچنان ادامه دارد و در خیلی از موارد نیز دست نیاز به سمت آن‌ها دراز می‌کنیم.
حتی در استان همدان برخی مسئولان ما روزهای پیش از کرونا از فضای مجازی تصور مطلوبی نداشتند، اما هنگامی که ویروس کرونا منتشر شد، تغییر رویه داده و از هنرمندان و چهره‌های رسانه‌ای هنری و فرهنگی خواستند که برای تقویت پویش‌هایی مانند #در_خانه_می‌مانم و #کرونا_را_شکست_می‌دهیم به میدان آمده و از خودشان یک فیلم در فضای منتشر کنند.
اگرچه در این برهه زمانی، کنش و واکنش مردم و مسئولان در فضای واقعی میسر نبود، اما اتمسفر اجتماعی در این روزها دست فضای مجازی بود و به‌راحتی مطالبات و کنش‌ها با یکدیگر رد و بدل می‌شد.
به‌واقع اگر فضای مجازی در کار نبود و همین چندتا شبکه پیام‌رسان اجتماعی نیز فیلتر می‌شدند، هرگز اطلاعیه‌ها، هشتگ‌ها، نکات بهداشتی، فیلم‌های آموزشی و خیلی از ضرورت‌ها امکان اجرایی شدن پیدا نمی‌کرد.
روزهای کرونایی یکی از شبکه‌هایی که مردم را راهبری می‌کردند پیام‌رسان‌های اجتماعی بودند، واقعیت این است که از ابتدای شیوع ویروس کرونا تاکنون، فضای مجازی به ما یاد داد که می‌توان به‌صورت اینترنتی به نزدیکان عیدی داد، می‌توان تحصیل کرد، دانش آموخت، گردش رفت و حتی کسب و کار را ادامه داد؛ اما متأسفانه این حقایق به‌جای آنکه تثبیت شود، به‌نظر می‌رسد با فراز و نشیب روند کرونا بدون هدف و در مسیری نامشخص پیش رفت.
کرونا فرصتی، ضرورت‌ها و فواید فضای مجازی
برخی کارشناسان و فعالان فضای مجازی در حوزه رسانه بر این باورند، هرچیزی در این دنیا می‌تواند همانند تیغ دولبه عمل کرده و دارای معایب و مزایا باشد، مانند فضای مجازی! اما واقعیت این است که ما نمی‌توانیم از تکنولوژی عقب بمانیم، چون بسیاری از جریان‌های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی از طریق همین دنیای تکنولوژی و فضای مجازی رقم می‌خورند.
با دور شدن از فضای مجازی، فرصت‌های بسیاری را از دست می‌دهیم و خیلی از بودجه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ما بدون این بستر از بین رفته یا به کلی هدر می‌رود.
متأسفانه فراموش کرده‌ایم که برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران می‌توانند تأثیرگذار باشند. حتی در تأمین محتوای کرونا در فضای مجازی بی برنانمه عمل کردیم و این مهم را پراکندگی موارد منتشر شده میتواند در 147 روز اخیر در فضای مجازی و رسانه‌های کاغذی به اثبات برساند.
متأسفانه باید گفت ما برای کمتر موضوعی برنامه داریم و تمام اقدامات ما بر اساس روندهای زودگذر و دفعه‌ای انجام می‌شود، همانند انتشار ویروس کرونا که ما از روی ناچاری مجبور شدیم از فضای مجازی استقبال کنیم و قطعا پس از مدتی مجدد آن را به فراموشی خواهیم سپرد.
اگرچه انتشار ویروس کرونا و نیاز مبرم به فضای مجازی موجب شد تا بار دیگر زمینه آشتی و پیوند ایرانیان با پیام‌رسان‌ها و فضای مجازی برقرار شود، اما نبود برنامه مدون و منسجم موجب می‌شود که درنهایت خود مردم از این موضوع متضرر شوند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس