| چهارشنبه - 1 مهر 1405 - شماره 5517 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 142956 |
تاریخ انتشار: 1404-02-20 - 13:20 |
تعداد بازدید: 448 |
|
|
|
|
 به بهانه آغاز نمایشگاه کتاب تهران
گرانی کتاب و ایستادن در تاریکیِ نادانی!
فرهنگی
کتاب، روزگاری دوست نزدیک و همدم لحظات تنهایی و تفکر انسانها بود. دنیای کتابها، دنیای وسیعی بود که به راحتی میشد در آن غرق شد و فراموشی دنیای بیرون را تجربه کرد. اما امروز، وقتی به وضعیت کتاب و کتابخوانی نگاه میکنیم، فاصلهای عمیق میان مردم و کتابها افتاده است. یکی از دلایل این فاصله، افزایش قیمت کتابهاست که باعث شده بسیاری از افراد از دسترسی به دنیای نوشتهها محروم شوند.
کتاب، این کالای حیاتی فرهنگی، روزبه روز از سبد خرید مردم حذف میشود! افزایش سرسامآور قیمت کاغذ، چاپ و توزیع کتاب، خرید کتاب را به یک کالای لوکس تبدیل کرده است. بسیاری از خانوادهها دیگر توان تهیه کتاب برای خود و فرزندانشان را ندارند و این روند، تهدیدی جدی برای آینده فرهنگی و فکری جامعه است.
مردم امروزه، به جای آنکه صفحهای از یک کتاب را باز کنند، ترجیح میدهند از دنیای سریع و پرشتاب اینترنت استفاده کنند، جایی که اطلاعات به سرعت قابل دسترسی است، اما هیچ وقت عمق و غنای یک کتاب واقعی را ندارد.
نمونه بارز این وضعیت، نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران است؛ نمایشگاهی که به عنوان یکی از بزرگترین رویدادهای فرهنگی در ایران، همواره نماد علاقه مردم به کتاب و کتابخوانی بوده است، اما در سالهای اخیر، شاهد تغییرات قابل توجهی در نحوه حضور مخاطبان و خرید کتابهاست.
کاهش بازدیدکنندگان، به ویژه از سوی نسل جوان، و کاهش خرید کتابها، نگرانیهایی را در خصوص آینده کتاب و کتابخوانی ایجاد کرده است. دلایل مختلفی همچون توسعه رسانههای دیجیتال، مشکلات اقتصادی، گرانی کتابها، و تغییرات در سبک زندگی نسل جدید، نقش عمدهای در این روند ایفا کردهاند. در این گزارش، با نگاهی به پنج سال اخیر نمایشگاه کتاب تهران، سعی داریم به بررسی عوامل کاهش خرید کتاب و تأثیر آن بر فرهنگ کتابخوانی بپردازیم و چالشها و راهکارهای پیش روی ترویج کتابخوانی را مورد توجه قرار دهیم.
روند افزایشی قیمت کتاب در سالهای اخیر، به طور مستقیم بر کاهش سرانه مطالعه و دوری نوجوانان از کتابخوانی تاثیرگذار بوده است. در دنیای امروز، کتابها همچنان منبعی بیپایان از دانش، تفکر و تخیل هستند، اما افزایش هزینههای چاپ، کاغذ و توزیع کتابها، دسترسی به این منابع ارزشمند را برای بسیاری از افراد، به ویژه نوجوانان، دشوار کرده است.
نمایشگاه کتاب تهران که زمانی نقطهای برای تجدید علاقه به کتاب و کتابخوانی بود، اکنون بیشتر به محلی برای دیدار و خرید کتابهای محدود و خاص تبدیل شده است.
وضعیت نمایشگاه کتاب تهران در 4 سال اخیر (۱۴۰۰-1403)
به گزارش تسنیم، در سال ۱۴۰۰ نمایشگاه به دلیل همهگیری کووید-۱۹ که همانند دوره قبل به صورت مجازی برگزار شد، کتابهای فروخته شده با تعداد یک میلیون و 364 هزار و 565 نسخه و در دومین دوره نمایشگاه مجازی کتاب تهران یک میلیون و 331 هزار و 530 نسخه کتاب فروخته شد.
- سال ۱۴۰۱ (دوره ۳۳): برگزاری در مصلای امام خمینی با حضور ۲۷۰۰ ناشر داخلی و حدود ۱۰۰ ناشر خارجی و 211 میلیارد و 350 میلیون تومان کتاب فروخته شد؛ که از این رقم بیش از 107 میلیارد تومان سهم فروش کتاب در بخش حضوری و بیش از 103 میلیارد تومان سهم فروش کتاب در بخش مجازی است؛ البته با احتساب فروشهای نقدی یا پرداختهای کارت به کارت، این رقم 250 میلیارد تومان عنوان شد.
-در سال ۱۴۰۲ (دوره ۳۴): با کاهش حضور برخی ناشران و تعداد یک میلیون و 369 هزار و 606 نسخه کتاب در بخش مجازی نمایشگاه و 2 میلیون و 297 هزار و 529 نسخه نیز در بخش حضوری، بر این اساس تعداد کتابهای فروخته شده در نمایشگاه کتاب تهران به حدود 3 میلیون و 500 هزار نسخه رسید.
در سال ۱۴۰۲، مجموع فروش خالص نمایشگاه ۴۰۱ میلیارد تومان بود که نسبت به سال قبل ۶۰٪ افزایش ریالی داشت، اما تعداد نسخه های فروخته شده تنها ۱۴٪ رشد نشان داد.
میانگین قیمت محصولات عرضه شده در ۱۴۰۲ حدود ۱۶۳ هزار تومان بود، در حالی که میانگین قیمت محصولات فروخته شده ۱۲۳ هزار تومان، نشان دهنده تمایل مردم به خرید کتابهای ارزانتر است.
- سال ۱۴۰۳ (دوره ۳۵): برگزاری با شعار "بخوانیم و بسازیم" و حضور ۲۷۰۰ ناشر داخلی و ۶۰ ناشر خارجی و تعداد نسخههای خریداریشده حدود ۳.۵ میلیون نسخه که نسخههای بخش مجازی یک میلیون و360 نسخه و نسخههای بخش حضوری 2 میلیون و 200 نسخه
قیمت متوسط کتاب از ۶۲ هزار تومان در ۱۴۰۰ به ۲۰۶ هزار تومان در مهر ۱۴۰۳ رسیده (افزایش ۲۳۰٪) در حالی که نرخ تورم سالانه ۱۴۰۲ حدود ۴۵٪ بود، افزایش قیمت کتاب در همین دوره بیش از ۲۳۰٪ بوده است.
همچنین شمارگان کتابها از حدود ۵۰۰۰-۱۰۰۰۰ نسخه در سالهای گذشته به متوسط ۱۳۱۱ نسخه در تابستان ۱۴۰۳ کاهش یافته و هزینههای فرهنگی خانوار ایرانی تنها ۲.۸٪ از کل هزینهها را تشکیل میدهد که سهم کتابهای غیردرسی کمتر از ۰.۵٪ است .
قیمت کتاب در 10 سال اخیر
اگر بخواهیم قیمت کتاب در ۱۰ سال اخیر را مورد بررسی قرار دهیم، باید به آمار ۱۵ اردیبهشتماه ۱۳۹۳ تا ۱۵ اردیبهشت ماه ۱۳۹۴ اشاره کنیم. میانگین قیمت کتاب در این سال ۹ هزار و دویست تومان است و قیمت هر صفحه کتاب ۴۶ ریال. با توجه به پایه حقوق ششصد و هشت هزار تومانی در سال ۱۳۹۳، میشد با پایه حقوق حدود ۶۶ کتاب خرید. این در حالی است که در سال ۱۴۰۴ پایه حقوق مصوب ۱۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است و با توجه به این رقم و با فرض اینکه قیمت کتاب در سال ۱۴۰۴ رشد نکند و همین رقم ۲۱۲ هزار تومان بماند، حدود ۴۹ کتاب میشود خرید!
در سال ۱۳۹۴ با بن کتاب ۴۰ هزار تومان آن سال میشد ۴ کتاب خرید (این رقم با توجه به مجموع بن و رقم پرداختی دانشجویان و طلاب به حدود ۹ کتاب میرسید) این در حالی است که در سال ۱۴۰۴ با توجه به ۵۰۰ هزارتومان بن تخصیص یافته تنها میشود ۲ کتاب خرید (این رقم با توجه به مجموع بن و رقم پرداختی دانشجویان و طلاب به ۵ کتاب میرسد) این یعنی در ۱۰ سال اخیر ۴ کتاب از سبد دارندگان بنهای کتاب کم شده و عملاً بن کتاب هم نمیتواند پاسخگوی نیازهای دانشجویان باشد. از طرفی رقم میانگین ثبت شده در خانه کتاب ایران، مربوط به تمامی کتابهای یک سال است، این در حالی است که کتابهای دانشگاهی در چند سال اخیر به طرز سرسامآوری رشد قیمت داشتهاند و وضعیت در آن قسمت به مراتب بدتر است.
فرهنگ صرفهجویی یا صرفهجویی فرهنگی؟
ناگفته پیداست که در شرایط اقتصادی امروز کشور، علاقهمندان به مطالعه که عموما طبقه متوسط به پایین جامعه را بهلحاظ اقتصادی تشکیل میدهند، توان پرداخت چنین مبالغی را در ازای خرید تنها یک جلد کتاب، ندارند و ناچارند در مصرف فرهنگی سالانه خود، سیاست صرفهجویی را در دستور کار قرار دهند؛ سیاستی که اعمال آن در مصارف فرهنگی، با بار معنایی مثبت «صرفهجویی» در تضاد است.
به گزارش جام جم، در دو سال شاهد رشد قابل توجه کتابهای تالیفی بودهایم که نشاندهنده موفقیت سیاستهای دولت در حمایت از کتابهای تألیفی در حوزه کودک و نوجوان است اما نکته قابلتوجه این است که میانگین رشد قیمت کتاب در این حوزه بسیار بیشتر از حوزههای دیگر است. معمولا کتابهای کودک و نوجوان کتابهایی است که رنگ و تصویر در آن نقش مهمی بازی میکند و به همین دلیل هزینه تمام شده یک کتاب در این حوزه بالاتر است و افزایش شدید قیمت کتاب کودک و نوجوان میتواند هشداری باشد در این زمینه که ممکن است این روند به سمتی برود که خانوادهها از خرید کتاب برای فرزندانشان صرفنظر کنند. دولت در این زمینه باید فکری کند و با تقویت کتابخانههای مدارس و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مانع قطع دسترسی این گروه سنی به کتاب شود.
آمار سالهای اخیر نمایشگاه کتاب تهران نشان میدهد که با وجود افزایش کمی فروش از نظر ریالی، تعداد نسخههای فروخته شده رشد ناچیزی داشته است. این مسأله در کنار کاهش شمارگان کتابها و افزایش قیمتهای نجومی، حاکی از بحرانی عمیق در صنعت نشر و فرهنگ کتابخوانی کشور است. اگرچه عوامل فرهنگی در کاهش سرانه مطالعه مؤثر هستند، اما به نظر میرسد متغیرهای اقتصادی نقش تعیین کنندهتری در این زمینه ایفا میکنند.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
