صبح امروز وزیر خارجه میهمان آئین پایانی جشنواره است
همدان در روزهای میانی آبان ماه 1404 بیش از هر زمان دیگری در مرکز توجه رسانههای غرب کشور قرار گرفته است. مجتمع فرهنگی و سینمایی شهید آوینی، در 3روز گذشته به میعادگاه مطبوعات، خبرنگاران و اندیشمندان رسانه از شش استان غربی ایران بدل شده؛ جایی که نخستین جشنواره و نمایشگاه مطبوعات و رسانههای غرب کشور با عنوان «هگمتانه» با شعار «رسانههای غرب ایران؛ همصدا برای ایران مقتدر» در حال برگزاری است.
اما این رویداد صرفاً یک نمایشگاه از نشریات محلی نیست؛ نشانهای است از بازگشت یک جریان رسانهای منسجم پس از نزدیک به یک دهه سکوت و فاصله میان مطبوعات غرب کشور. احیای چنین جشنوارهای در شرایطی که رسانههای محلی بیش از هر زمان دیگر با چالش بقا، اعتبار و استقلال مواجهاند، خود گامی مهم در تقویت روحیه حرفهای و انسجام میان اصحاب رسانه به شمار میرود.
گشایش یک نمایشگاه با عنوان رسانه
صبح سهشنبه 13 آبان ماه 1404 نخستین جشنواره و نمایشگاه مطبوعات و رسانههای هگمتانه در مجتمع فرهنگی شهید آوینی با حضور معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری همدان، مدیرکل آموزش و پرورش، مدیرکل ارشاد و اصحاب رسانه استانهای همدان و غرب کشور گشایش یافت.
معاون سیاسی استانداری همدان در آئین گشایش این رویداد گفت: معتقدیم رسانههای ما اعم از مجازی و مکتوب هرچه تعاملات و همافزایی بیشتری با هم داشته باشند، این امر به ارتقای فرهنگ و کیفیت رسانهها کمک میکند. همچنین معتقدم که منشأگری رسانهها بخشی از تمشیت و مدیریت فضای سیاسی و اجتماعی استان است و این مورد را در جنگ 12 روزه مشاهده کردیم.
از نگاه حمزه امرایی، در ایام جنگ تحمیلی 12 روزه فضای همافزایی، انسجام و وفاق در استان شکل گرفت و همه مؤثرین و تریبونداران، رسانهها و تشکلداران به این وفاق کمک کردند، ضمن اینکه همدان در این ایام جزو آرامترین استانها در حوزههای مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و ثبات در بازار بود.
همدان میزبان آموزش و اندیشه
صبح چهارشنبه، دومین روز جشنواره با برگزاری دو کارگاه آموزشی تخصصی آغاز شد؛ کارگاههایی که نه صرفا برای انتقال تجربه، بلکه برای بازتعریف نقش روزنامهنگار در عصر خبرهای لحظهای طراحی شده بودند.
در نخستین نشست، استاد محمود مختاریان با موضوع «روابط عمومی، دیروز، امروز و فردا» به بازخوانی اصول حرفهای روزنامهنگاری پرداخت. او در میان جمع پرشور خبرنگاران جوان تأکید کرد که روزنامهنگار واقعی کسی است که میان سرعت و دقت، عدالت را برقرار کند؛ نه دنبالهرو فضای مجازی باشد و نه جدا از مردم.
این سخن در فضایی که انتشار بیمحابای خبر و رقابت بر سر کلیک، گاه حقیقت را قربانی میکند، بازتاب گستردهای میان حاضران داشت.
در ادامه روز، نوبت به استاد فریدون صدیقی رسید؛ نامی شناختهشده در حوزه روزنامهنگاری تحلیلی. کارگاه او با عنوان «سوژهیابی و سوژهسازی؛ دلایل شکست مصاحبهها چیست؟» بیشتر به گفتوگویی آزاد میان خبرنگاران و استاد شباهت داشت تا یک درس کلاسیک. صدیقی از ضرورت بازگشت به “روح مصاحبه” سخن گفت؛ از اینکه خبرنگار باید شنونده هوشمند باشد، نه صرفا پرسشگر مکانیکی.
وی همواره تأکید دارد مصاحبه زمانی شکست میخورد که خبرنگار انگیزهی انسانی گفتوگو را از دست بدهد و فقط در پی تولید محتوا برای انتشار باشد.
فضای کارگاهها نشان داد که جشنواره هگمتانه، فراتر از یک گردهمایی تشریفاتی است؛ یک کلاس بزرگ بازآموزی برای رسانههای غرب کشور، با هدف بازیابی اعتماد عمومی و ارتقای سطح حرفهای خبرنگاران.
جغرافیای غرب کشور در آئینه رسانه
در حاشیه جشنواره، نمایشگاه مطبوعات و رسانههای غرب کشور در محوطه مجتمع شهید آوینی برپا شد. بیش از 100نشریه چاپی و آنلاین از استانهای همدان، آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان و ایلام در این نمایشگاه حضور دارند.
در غرفهها، از نسخههای چاپی نشریات قدیمی گرفته تا پایگاههای خبری دیجیتال و رسانههای محلی، تصویری از تنوع رسانهای منطقه به نمایش درآمده است.
بازدیدکنندگان در طول روز ضمن آشنایی با تاریخچه و دستاوردهای هر رسانه، با خبرنگاران گفتوگو میکنند و از نزدیک دغدغههای آنان را میشنوند. پخش کلیپها، نمایش تندیس جشنوارههای گذشته و ارائه گزارشهای تصویری از فعالیتهای مطبوعاتی استانها، نمایشگاه را به محفلی زنده و پرتحرک تبدیل کرده است.
شامگاه گذشته میهمانان جشنواره پس از حضور در کارگاههای رسانه و نمایشگاه مطبوعات از ظرفیت چاپ و بستهبندی در بزرگترین مرکز چاپ و بستهبندی غرب کشور بازدید کردند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان، در گفتوگویی با خبرنگار همدان پیام اظهار داشت: احیای جشنواره مطبوعات غرب کشور پس از ده سال، نتیجهی همکاری و پشتکار خانه مطبوعات و اصحاب رسانه استان بود. این همدلی نشان میدهد که حال رسانه در همدان، برخلاف تصور رایج، خوب است؛ چون مبتنی بر اعتماد و تعامل شکل گرفته، نه رقابت منفی.
سیدمحمدرضا جوادی تأکید کرد که برگزاری این رویداد صرفاً یک برنامه فرهنگی نیست، بلکه «تمرینی برای بازسازی اعتماد عمومی به رسانهها»ست.
وی با اشاره به ارسال بیش از هزار و ۲۵۰ اثر از6 استان گفت: این آمار، نشاندهنده عطش منطقه برای دیدهشدن و ارتباط حرفهای میان رسانههاست.
اهمیت حضور عراقچی؛ پیام همدان برای دیپلماسی فرهنگی
اما شاید مهمترین بخش این رویداد، آن چیزی باشد که امروز در اختتامیه جشنواره رخ میدهد.
بر اساس اعلام رسمی، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، برای حضور در مراسم اختتامیه به همدان سفر میکند. این حضور، از منظر نمادین و تحلیلی، معناهایی فراتر از یک رویداد فرهنگی دارد.
همدان، شهری با پیشینه تمدنی و فرهنگی عمیق، در سالهای اخیر کوشیده است تا جایگاه خود را در عرصه دیپلماسی فرهنگی و علمی بازتعریف کند. افتتاح دفتر نمایندگی وزارت امور خارجه در استان، بازدید وزیر از دانشگاه بینالمللی D8 و نشست او با اساتید و فعالان اقتصادی همدان، همه در امتداد همین رویکرد است.
حضور عراقچی در مراسم اختتامیه جشنواره هگمتانه، در واقع نوعی پیوست دیپلماسی فرهنگی برای رسانهها به شمار میرود. پیامی روشن دارد: توسعه، بدون رسانه آگاه و مسئول ممکن نیست و گفتوگوی بینالمللی از دل گفتوگوی ملی میگذرد.
رسانههای منطقهای میتوانند نقش پل ارتباطی میان مردم و تصمیمگیران را ایفا کنند؛ نقشی که همدان این روزها در عمل آن را تمرین میکند.
هگمتانه؛ تمرین دوباره برای همصدایی رسانهای
در کنار فضای رسمی جشنواره، آنچه بیش از هر چیز به چشم میآید، روح همدلی میان خبرنگاران و مدیران رسانههاست. بسیاری از شرکتکنندگان از فرصت ایجادشده برای تبادل تجربه و ارتباط میان استانها سخن میگویند.
مدیرعامل خانه مطبوعات همدان، در جمع خبرنگاران گفت: این رویداد، نتیجه هماهنگی میان اداره کل ارشاد، شهرداری، آموزش و پرورش و نهادهای فرهنگی است. بدون این همکاری گسترده، اجرای چنین جشنوارهای ممکن نبود. هدف ما ایجاد دبیرخانه دائمی جشنواره در همدان است تا این حرکت استمرار پیدا کند.
رضا زنداسرار تأکید کرد که جشنواره هگمتانه باید به پلی برای همافزایی رسانههای غرب کشور تبدیل شود؛ پلی که از رقابتهای استانی عبور کند و به همکاری حرفهای برسد.
در فضای نمایشگاه، خبرنگاران جوان در کنار پیشکسوتان نشستهاند، درباره سوژهها، تیترها و آینده روزنامهنگاری در منطقه گفتوگو میکنند. صدای ضبط خبرنگاران با هیاهوی بازدیدکنندگان درهم آمیخته و در هر گوشهای میتوان امید را حس کرد؛ امید به احیای مطبوعاتی که مدتها از آن دور مانده بودیم.
صدای تازه از غرب ایران
جشنواره هگمتانه، اگرچه عنوانش بر مطبوعات غرب کشور متمرکز است، اما در واقع رویدادی ملی است که چهره جدیدی از رسانههای منطقهای ایران را به نمایش گذاشته است. از کارگاههای آموزشی عمیق گرفته تا حضور وزیر امور خارجه در مراسم پایانی، همه نشان از آن دارد که رسانه دیگر در حاشیه توسعه نیست، بلکه در قلب گفتوگوهای فرهنگی و اقتصادی کشور قرار گرفته است.
امروز 15 آبان ماه 1404، غرب کشور در حوزه رسانه برترینهای خود را خواهد شناخت و نتایج بررسی آثار جشنواره اعلام خواهد شد.
آثار برگزیده توسط فریدون صدیقی، علیرضا کتابدار، محمود مختاریان، گیتی علیآبادی و مریم سلیمی 5 داور مطرح کشوری انتخاب شدهاند. این آثار که در 2بخش «اصلی» و «ویژه» مورد داوری قرار گرفتهاند، هزار و 250 اثر را در بر دارد که از استانهای آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، لرستان و همدان به دبیرخانه ارسال شده بودند و برگزیدگان در آئین اختتامیه در روز 15 آبان معرفی و مورد تقدیر قرار خواهند گرفت.
نخستین جشنواره مطبوعات غرب کشور به همت خانه مطبوعات استان همدان و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان از 13 الی 15 آبان ماه جاری در مجتمع شهید آوینی برپا میشود.
با برگزاری آئین اختتامیه و معرفی برگزیدگان، نخستین فصل از این تجربه تازه به پایان میرسد. اما اگر همدان بتواند این جریان را حفظ کند و دبیرخانه دائمی جشنواره را فعال نگه دارد، بیتردید نام هگمتانه نه فقط در تاریخ مطبوعات غرب کشور، بلکه در تاریخ رسانه ایران ماندگار خواهد شد.
