پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

شعر و موسیقی پیوندی ناگسستنی دارند

ملایر- سحر یوسفی- خبرنگار همدان‌پیام: شعر و موسیقی دو گوهر همزادند، ارتباطی تنگاتنگ و پیوندی ناگسستنی باهم دارند.

مدرس دانشگاه در کارگاه پیوند شعر و موسیقی جشنواره شب‌های موسیقی هگمتانه که در شهرستان ملایر برگزار شد، اظهار کرد: ادبیات به هر اثر مکتوبی گفته می‌شود که مجموعه‌ای از نوشته‌هاست که با سایر نوشته‌های عادی متفاوت است و دربر دارنده پیام انسانی است، این پيام می‌تواند در انسان تحولاتی نسبی ایجاد کند و از خود حقیقی به خدای خویش نزدیک کند.

فرشته جوادی گفت: شعر؛ کلام موزون، مقفا و مخیل است و زمانی که پیام‌های انسانی از قالب واژگان بیرون آید و در ظرفی از الحان، آهنگ‌ها و نغمات قرار بگیرد موسیقی پدید می‌آید.

وی بیان کرد: موسیقی تاج هنرهاست چون با آرزوها و دل آدمی سر کار دارد و زبان روح است.

جوادی، میل و شوق به زمزمه و آوازخوانی را از دلایلی دانست که شعر و موسیقی را باهم پیوند می‌دهد.

وی گفت: آدمی از شعر توقع دارد که آن را زمزمه کند و علت اینکه یک شعر را بیش از یک قطعه نثر می‌خوانند؛ همین میل و شوق زمزمه و آوازخوانی است که در ذات آدمی نهفته شده‌است.

به گفته وی، وزن و آهنگ و تناسب از دیگر پیوندهای موسیقی و شعر است و موسیقی و وزن علاوه بر شعر و موسیقی در سایر هنرها مثل معماری، نقاشی، حجاری، سینما و غیره نیز وجود دارد.

جوادی با بیان اینکه از دیگر عوامل پیوند شعر و موسیقی را می‌توانیم تجلی کاربرد اصطلاحات، نام‌ها و اسامی سازها که از موسیقی در شعر شاعران پدیدار شده‌اند نام ببریم، افزود: شاعران عموماً موسیقی‌دان یا موسیقی‌شناس بودند مانند رودکی، منوچهری، نظامی، مولانا، سعدی، حافظ و...

وی با بیان اینکه، مولانا که خداوندگارِ شعر و موسیقی است و خود سازنده نوعی ساز به‌نام رباب است، افزود: مثنوی‌اش با ساز نی آغاز می‌گردد و غزلیاتش سراسر شعر و عشق و سماع و رقص است، در مجموعه آثارش موسیقی وجود دارد و در شعرش از انواع اصطلاحات موسیقی چون نی، چنگ، رباب، ارغنون، چغانه، ساز، آواز و ... وجود دارد .

جوادی ادامه داد: حافظ نیز پیوند ناگسستنی با موسیقی داشته و از قرن ششم هجری به بعد واژه حافظ مترادف با آوازخوان و موسیقی‌دان به کار رفته است.

به گفته وی ، از دیگر پیوندهای شعر و موسیقی ارتباط خوانندگی با برخی قالب‌های شعری است هر کدام بهتراست در دستگاه‌های خاص خود خوانده شوند .

جوادی بیان کرد: شعر و موسیقی همزادند و پیوند ناگسستنی با همدیگر دارند.

وی سپس به دیرینگی پیوند شعر و موسیقی اشاره کرد و گفت: پیوند شعر و موسیقی در ایران باستان به پیش از دوره اسلامی و به زمان زرتشت‌ برمی‌گردد.

گات‌های زرتشت که "گاهان وگاثها" نیز خوانده می‌شود و واژه "گاه" در اوستا به معنی سرود است، نوعی شعر هجایی بوده و موزون که با آهنگ و زمزمه خوانده می‌شده‌است و به نیایش می‌پرداخته‌اند.

وی افزود: اوج موسیقی ایران در گذشته، دوران ساسانیان است که نظامی شاعر توانای ما در پنج گنج خود به‌ویژه در داستان خسرو پرویز، به زیبایی به آن پرداخته‌است و از هنرمندی باربد و نکیسا دو تن از بزرگترین موسیقی‌دانان و آوازخوانان زمان خسرو پرویز هستند که در اشعار نظامی، بسیار پر‌رنگ نقش آفرینند.

جوادی در پایان گفت: موسیقی و شعر دو گوهر همزادند که ریشه و پایه هر دو صدا است و هر دو می‌خواهند معنی را منتقل کنند و این به‌ویژه در مورد زبان فارسی که پیوند ذاتی میان شعر و زبان موسیقی برقرار است به راستی صدق می‌کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس