ttttt1405-06-221405-07-01bool(false) 1405-06-221405-07-01bool(false)  پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام
 
 
چهارشنبه - 1 مهر 1405 - شماره 5517
 


امروز : چهارشنبه ، 1 مهر 1405

Today : Wed, September 23, 2026

ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * آدرس ما درشبکه های اجتماعی hamedanpayam@
 
کد مطلب:  143530 تاریخ انتشار:  1404-04-11 - 09:08 تعداد بازدید:  222
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

آزمونی برای ایمان و تعهد اجتماعی
محرم و مسئولیت‌های زیست‌محیطی

فرهنگی


محرم، ماه ایثار، ایمان و همدلی است؛ ماهی که در آن، عشق به امام حسین (ع) و ارزش‌های انسان‌ساز ایشان، جان‌ها را متحد می‌کند. اما آیا عزاداری ما، تنها در گریه و سینه‌زنی خلاصه می‌شود؟

محرم، ماهی است که در آن، خون بر شمشیر پیروز شد و ارزش‌های انسانی در قاموس حماسه حسینی تعریف جدیدی یافت. این ماه، تنها یادآور عاشورا نیست؛ بلکه آیینه‌ای است که رفتار فردی و جمعی ما را به‌عنوان جامعه‌ای مؤمن و مسئول به نمایش می‌گذارد. یکی از مهم‌ترین جلوه‌های این مسئولیت‌پذیری، حفاظت از محیط زیست در ایام عزاداری است.

یکی از بزرگترین آزمون‌های اخلاقی ما در مراسمات مذهبی، چگونگی تعامل با محیط‌زیست است. ریختن زباله در معابر، استفاده بی‌رویه از پلاستیک و آلوده کردن فضاهای عمومی، نه‌تنها با روحیه محرم ناسازگار است، بلکه مسئولیت دینی و اجتماعی ما را زیر سؤال می‌برد.

افزایش استفاده از مواد پلاستیکی و یک‌بارمصرف، چالش‌های جدی برای محیط‌زیست و فضای شهری ایجاد کرده است. تصویر خیابان‌های آغشته به زباله پس از مراسم، مساجدی که از فرط آلودگی نیاز به نظافت فوری دارند، و انبوه ظروف یک‌بارمصرف رها شده در معابر، نه‌تنها با روح پاک عزاداری امام حسین (ع) در تضاد است، بلکه نشان‌دهنده غفلت ما از یکی از اصلی‌ترین تعالیم اسلامی است: طهارت و پاکیزگی که در احادیث متعدد، بخشی از ایمان شمرده شده است.

اما چرا با وجود تأکیدات دینی و فرهنگی بر نظافت، هر ساله شاهد تکرار این معضل هستیم؟ پاسخ را باید در فقدان برنامه‌ریزی دقیق، ضعف فرهنگ‌سازی و نبود الگوهای عملی جست‌وجو کرد. بسیاری از ما، در هیجان عزاداری و اجرای برنامه‌های نذورات، به عواقب زیست‌محیطی رفتارمان نمی‌اندیشیم. غافل از اینکه امام حسین (ع) در آخرین لحظات حیات نیز به حفظ آب و زمین احترام گذاشت و ما به‌عنوان پیروان او، چگونه می‌توانیم این میراث را نادیده بگیریم؟

این مطلب، با نگاهی تحلیلی به رابطه عزاداری محرم و محیط‌زیست، می‌کوشد تا با بررسی چالش‌های موجود و ارائه‌ی راهکارهای عملی، گامی برای ترویج «محرمی سبز و مسئولانه» بردارد. ما بر این باوریم که عزاداری واقعی، تنها در گریه و سینه‌زنی نیست، بلکه در رفتاری است که کرامت انسان و طبیعت را پاس می‌دارد.

در ادامه، با بررسی آسیب‌های فعلی، تجربه‌های موفق در برخی هیأت‌ها و شهرها، و راهکارهای علمی برای کاهش آلودگی، نشان خواهیم داد که چگونه می‌توان سنت حسینی را با اخلاق زیست‌محیطی تلفیق کرد و محرم را به الگویی برای مسئولیت‌پذیری اجتماعی تبدیل کرد.

ایام محرم فرصتی برای احیای شعائر دینی، یادآوری مفاهیم عمیق انسانی چون ایثار، عدالت‌خواهی، آزادگی و همدلی است. با این حال، آن‌چه گاهی در حاشیه این مناسک دینی مهم مغفول می‌ماند، ضرورت حفظ محیط‌زیست و نگهداری از فضای شهری است؛ مسأله‌ای که با در نظر گرفتن آموزه‌های دینی و ضرورت‌های زیست‌محیطی، باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

 تناقض میان هدف معنوی و آسیب‌های محیط‌زیستی

هدف از برگزاری مراسمات عزاداری محرم، تعالی روح و ترویج ارزش‌های اخلاقی و انسانی است. اما مواردی مانند رهاسازی زباله در خیابان‌ها، استفاده بیش‌ازحد از پلاستیک، نصب بی‌رویه پارچه‌نوشته‌ها بدون توجه به زیبایی‌شناسی شهری و پخش صدای بلند در ساعات نامناسب، نه‌تنها سبب آسیب به محیط شهری شده، بلکه گاه موجب نارضایتی عمومی نیز گردیده است. این موارد، چهره‌ای نازیبا از دین و آئین در ذهن برخی شهروندان ایجاد می‌کند و فاصله‌ای میان مناسک مذهبی و ارزش‌های اجتماعی به‌وجود می‌آورد.

اسلام همواره بر پاکیزگی، نظم و رعایت حقوق دیگران تأکید داشته است. پیامبر اسلام (ص) و ائمه اطهار، نه‌تنها خود حافظ محیط زیست بودند، بلکه پیروانشان را نیز به رعایت بهداشت، احترام به طبیعت و رعایت حقوق همسایگان سفارش می‌کردند. بنابراین، حفظ محیط زیست در ایام محرم، نه‌تنها با روح این مراسمات در تعارض نیست، بلکه بخشی از تحقق آن اهداف والا محسوب می‌شود.

 راهکارها و مسئولیت اجتماعی هیأت‌ها و عزاداران

استفاده از ظروف یکبار مصرف تجزیه‌پذیر، تفکیک زباله، و همکاری با شهرداری‌ها برای جمع‌آوری به‌موقع زباله‌ها می‌تواند بخش بزرگی از مشکل آلودگی را حل کند و به مدیریت پسماند کمک کند.

طراحی هماهنگ، زیبا و با احترام به معماری شهری برای نصب پرچم‌ها و بنرها، می‌تواند فضای شهری را روحانی‌تر کند و از آشفتگی بصری جلوگیری نماید.

رعایت ساعات مناسب برای پخش صدا و استفاده از تجهیزات صوتی استاندارد، نشانه‌ای از احترام به حقوق دیگر شهروندان است.

می‌توان از ظرفیت بالای هیأت‌ها برای آموزش جوانان درباره حفظ محیط زیست بهره برد؛ زیرا آموزش در بستر معنوی اثرگذارتر و ماندگارتر است.

حفظ محیط زیست و زیبایی شهری نه‌تنها وظیفه‌ای مدنی، بلکه مسئولیتی دینی نیز هست. اگر مراسمات محرم با رعایت اصول زیست‌محیطی برگزار شوند، افزون بر احترام به طبیعت و حقوق شهروندی، پیام‌های عاشورا نیز در بستری پاک و هماهنگ‌تر انتقال خواهند یافت. محرم، مدرسه‌ای برای اصلاح جامعه است؛ چه بهتر که از این فرصت برای ارتقای فرهنگ زیست‌محیطی نیز بهره گرفته شود.

 راهکارهای عملی
۱. کاهش استفاده از ظروف یک‌بارمصرف پلاستیکی و جایگزینی ظروف یک‌بارمصرف گیاهی یا قابل‌کمپوست به‌جای پلاستیک.
۲. قرار دادن سطل‌های زباله تفکیک‌شده (تر و خشک) در مسیر دسته‌های عزاداری و مساجد و همکاری با شهرداری برای جمع‌آوری به‌موقع زباله‌ها.
۳. فرهنگ‌سازی و آموزش عمومی، نصب بنرهای آموزشی با شعارهایی مانند: “محرم، ماه پاکیزگی دل و شهر است” یا “زباله را زمین نگذاریم، احترام به عزاداری امام حسین (ع) را حفظ کنیم”.
۴. حفظ پاکیزگی مساجد و اماکن عمومی و تعیین مسئولین نظافت در هیأت‌ها برای جمع‌آوری سریع زباله‌ها.

 راه‌اندازی پویش «به عشق امام حسین(ع)، محرم پاک»

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان همدان از راه‌اندازی پویش سراسری «به عشق امام حسین(ع)، محرم پاک» در استان خبر داد.

به گزارش همدان‌پیام، به منظور کاهش استفاده از ظروف یک‌بار مصرف در عزاداری‌ها و برگزاری عزاداری سالم، اداره کل حفاظت محیط زیست استان در همراهی با سازمان مردم‌نهاد حیات زاگرس در پویش ملی “به عشق امام حسین محرم پاک” شرکت می‌کند.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان همدان گفت: در قالب این پویش آموزش‌های لازم برای استفاده نکردن از ظروف یک‌بار مصرف یا حتی‌الامکان ظروفی که راحت‌تر قابل بازیافت هستند و همچنین جمع‌آوری ظروف پس از استفاده داده می‌شود.

امسال همچنین معرفی هیأت سبز را انجام خواهیم داد و از هیأتی که تمام نکات زیست‌محیطی را رعایت کرده به عنوان هیأت سبز تجلیل خواهد شد.

شهرام احمدی افزود: گسترش استفاده از ظروف یک‌بار مصرف در جامعه از خانواده‌ها و ادارات گرفته تا هیأت‌های مذهبی، علاوه بر به خطر انداختن سلامت انسان‌ها و طبیعت، به زیبایی چهره‌ شهر و محیط زیست صدمه زده است، به ویژه که این مواد تقریباً تجزیه‌ناپذیر هستند و صدها سال در طبیعت باقی مانده موجب مشکلات فراوان می‌شوند.

 


بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
پاکی آوردی ای امید سپید
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها  
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 8264433 (0811)  -  فکس: 8285048 (0811)  -  سازمان نیازمندی: 8264400 (0811)  - ايميل: info@hamedanpayam.com