| پنجشنبه - 15 مرداد 1405 - شماره 5479-D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 111705 |
تاریخ انتشار: 1399-06-22 - 07:00 |
تعداد بازدید: 281 |
|
|
|
|
«قاسم الاخبار» پیشقراول یک قرن مطبوعات فکاهی ایران
فرهنگی
«قاسم الاخبار» نخستین نشریه فکاهی به زبان فارسی در ایران است که توسط «ذوالریاستین» ادیب نامدار همدانی در ۱۱۳ سال پیش منتشر شد و سومین شماره از این نشریه بهعنوان یک سند ارزشمند در اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور نگهداری میشود.
روزنامهها و مجلههایی که در دوران مشروطیت به سبک فکاهی منتشر شدند نقش مهمی در توسعه مطبوعات ایفا کردند و بعدها طنز بهعنوان عنصری نوین در مطبوعات جای بیشتری پیدا کرد.
قاسم الاخبار یکی از این نشریات فکاهی است که سال گذشته نسخهای نایاب از آن توسط اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور بهعنوان نخستین نشریه با محتوای فکاهی، همراه با طنز نوشتاری و کاریکاتور رونمایی شد.
این نسخه سومین شماره نشریه «قاسم الاخبار» است که در تاریخ ربیعالاول ۱۳۲۵ منتشر شده است و توسط یوسف رجبی از فعالان فرهنگی استان به مرکز اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور اعطا شد.براساس اطلاعات موجود شمارههای دیگری از این نشریه در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران نگهداری میشود.
جزئیات بیشتری از این نشریه فکاهی را از مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور جویا شدیم و او در گفتوگو با ایرنا ویژگیهای منحصر بهفرد «قاسم الاخبار» را تشریح کرد.
علیرضا تکلو گفت: ماهیت کاملا فکاهی، استفاده از کاریکاتور و برخلاف نشریات فکاهی قدیمیتر که از ۲ زبان فارسی و ترکی استفاده میکردند، استفاده کامل از زبان فارسی موجب شد «قاسم الاخبار» را بدون تردید پیشقراول نشریات فکاهی ایران بنامیم.
وی از نخستین نشریات فارسیزبان دارای بخش طنز و فکاهی به «شاهسون» چاپ استامبول در سال ۱۳۰۶ قمری به مدیریت حاجی عبدالرحیم طالبوف، «طلوع» چاپ بوشهر در سال ۱۳۱۸ قمری به مدیریت عبدالحمیدخان متینالسلطنه و «ادب» چاپ مشهد به مدیریت ادیبالممالک اشاره کرد. مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور همچنین روزنامه «ملانصرالدین» را از پیشگامان طنزپردازی مطبوعات معرفی کرد و افزود: این نشریه از سال ۱۳۲۴ تا ۱۳۴۰ قمری با اندازه ۲۴×۳۲ سانتیمتر در 8 صفحه به زبان ترکی ـ فارسی در تفلیس چاپ میشد.
به گفته تکلو در این نشریه صورت اولیه طنز نوشتاری در کنار کاریکاتور، با پرداختن به دغدغهها و موضوعات اجتماعی ایران ارائه میشد و نوشتههای جلیل محمدقلیزاده، شعرهای علیاکبر صابر، در کنار کاریکاتورهای ۲ نقاش آلمانی در آن منتشر و نهتنها به مطالب و مسائل سیاسی منطقهای بلکه جریانات مهم جهان در ابتدای قرن بیستم را هم نقد میکرد.
وی با بیان اینکه ملانصرالدین الگو و سرمشقی برای نشریات بعدی مانند بهلول، آذربایجان، کشکول، صوراسرافیل، نسیم شمال و حشراتالارض محسوب میشود، خاطرنشان کرد: هفتهنامه بهلول یک سال پس از ملانصرالدین به مدیر مسئولی علییف در باکو منتشر شد که مدافع «ارگان حزب دموکرات» در ایران بود و بهدلیل طنز تندی که داشت پس از ۹ شماره متوقف شد.
مدیر اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور یادآوری کرد: روزنامه «آذربایجان» نیز از الگوی ملانصرالدین پیروی میکرد و شخصیتی تمثیلی چون «حاجیبابا» را به تقلید از «ملا عمو» بازسازی کرد و میتوان آن را نخستین روزنامه طنز و فکاهی ایرانی دانست که به زبان ترکی ـ فارسی به انتقاد از اوضاع و مسائل اجتماعی و سیاسی میپرداخت و این روزنامه از ۲ جنبه طنز و کاریکاتور حائز اهمیت بود.
تکلو با تشریح روند انتشار نشریات فکاهی در ایران گفت: روزنامه «قاسمالاخبار بلدیه» پیشقراول مجموعه نشریات با عنوان بلدیه، با محتوای کاملا فکاهی و همراه با طنز نوشتاری و کاریکاتور در سوم فروردین سال ۱۲۸۶ هجری شمسی و مصادف با صفر ۱۳۲۵ قمری چاپ شد.
کارشناس بررسی اسناد دیداری و شنیداری اسناد و کتابخانه ملی منطقه غرب کشور نیز گفت: این نشریه فکاهی با مدیریت میرزا ابوالقاسمخان همدانی ملقب به «ذوالریاستین» از ادبا و مفاخر دیار همدان منتشر شد و اداره مرکزی آن در سرای حاجی سقاباشی شهر تهران قرار داشت.
حسن افشار افزود: این نشریه در چاپخانه شرقی در یک ورق و به خط تعلیق (تَرَسُل) درشت و زمخت با چاپ سنگی در ابعاد ۷۳۴* ۱۲۱۲ اینچ چاپ میشد.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
