پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

حلقه ازدواج، بازمانده ازآیین میترا

حلقه نمادی از جاودانگی و ابدیت است و استفاده از آن در مراسم ازدواج، از قدیم الایام علامت کمال و ارتباط آن با وصلت 2 فرد و استوارکننده زندگی انسانی به شمار می‌رفت.

پیش از آن‌که زرتشت در ایران رواج پیداکند، آیین مهر در ایران رواج داشته و تا قرن‌ها مردمان ایران خدای واحد میترا را می‌پرستیده‌اند و اما امروزه مورخین متوجه شده‌اند که حلقه ازدواجی که این روزها در تمام کشورهای جهان رایج است برگرفته از حلقه مهر در آیین مهر است.

در تمامی نقش نوشته‌ها و آثار باقی‌مانده مربوط به میترائیسم، حلقه مهر در انگشت میترا مشاهده شده است که هزاران سال پیش در مراسم ازدواج به عنوان نمادی بر پیروی از میترا استفاده می‌شده است.

همچنین با نگاه به نقش و نگارهای به جامانده از دوران هخامنشیان می‌توان متوجه این نکته شد که پادشاهان نیز تبادل حلقه می‌کرده‌اند، آن‌ها با این کار حکمرانی بر سرزمینی خاص را به کسی می‌سپردند و با دادن حلقه به حکمران جدید با او پیمان می‌بستند. این نوع پیمان با گذشت زمان، به شکل امروزی تغییر کرده و برای عهد در مراسم ازدواج به کار می‌رود.

علاوه بر نقوش به جا مانده از عصر هخامنشی نیز اشیاء کشف شده از شوش نیز نشان‌دهنده این موضوع است، برای مثال مجسمه‌ای از همسر پادشاه ایلام که بدون سر است و در موزه لوور پاریس نگهداری می‌شود، در دست چپ خود حلقه‌ای در انگشت حلقه دارد که از آن به عنوان تاریخچه حلقه ازدواج در ایران باستان یاد می‌شود.

شاید دلیل جای‌گیری حلقه در انگشت چهارم از دست چپ به اعتقادات یونانیان قدیم بازگردد، آن‌ها معتقد بودند که رگ مخصوصی از این انگشت می‌گذرد و مستقیم به قلب می‌رسد، عده‌ای هم معتقدند که چون این انگشت را کم‌تر از دیگر انگشتان دست مورد استفاده قرار می‌دهیم حلقه در آن قرار می‌گیرد و به‌طورکلی برای به دست کردن یک وسیله زینتی مناسب‌تر از سایر انگشتان دست است.

اما در برخی از کشورها از جمله نروژ، روسیه، یونان، اوکراین، بلغارستان، لهستان، اتریش، آلمان، پرتغال و اسپانیا حلقه ازدواج را در انگشت حلقه دست راست خود می‌اندازند.

نماد حلقه هم‌چنین در نگاره فروهر نیز به چشم می‌خورد که بحث اولین استفاده ایرانیان از حلقه را قوت می‌بخشد؛ حلقه‌ای که در دست چپ نگاره وجود دارد نماد مهر و پیمان است که در آیین مهرپرستی که قبل از آیین آشوزرتشت در ایران رواج داشته است.

در واقع این نماد بعدها در تمام جهان گسترده شد و امروز نمونه کوچکی از آن به عنوان حلقه ازدواج مورد استفاده قرار می‌گیرد که هر یک از دو نفر به هنگام پیوند زناشویی آن را در دست چپ خود می‌کنند تا نشانی از وفای به پیمان و همدلی باشد.

شاید دانستن این مطلب جالب باشد که تا مدت‌ها زنان تنها افرادی بودند که از حلقه استفاده می‌کرده‌اند و تاریخچه حلقه ازدواج برای مردان بسیار کوتاه است. استفاده مردان از حلقه به زمان جنگ جهانی دوم بازمی‌گردد، زمانی که بسیاری از مردان سال‌ها در جنگ بوده و از همسرانشان دوره بوده‌اند از حلقه‌ای ساده برای یادآوری تعهدشان استفاده می‌کرده‌اند.

حلقه عروسی در عصر کنونی

در بسیاری از فرهنگ‌ها حلقه عروسی بسیار با اهمیت است و قدمت زیادی دارد؛ از جمله این کشورها ایالات متحده است که قدمت آن مربوط به قبل از جنگ جهانی دوم است. در جنگ بسیاری از نظامیان برای نشان دادن تعهد و یاد همسر خود حلقه ازدواج همراه خود داشتند و پس از آن، این رسم در بین غیرنظامیان نیز ترویج شد.
محبوبیت حلقه‌های عروسی باعث شده که حلقه با سبک‌ها و جنس‌های مختلف مانند طلا، نقره و پلاتین ساخته شود. این حلقه‌ها دارای طرح‌های شیک موردپسند زوج‌ها ساخته می‌شوند.

انواع مختلف حلقه‌های ازدواج

مصریان اولین افرادی بودند که اغلب حلقه‌ها را از پارچه یا چرم تهیه می‌کردند. بعد از آن حلقه‌های حکاکی شده و مهر مانند مرسوم شدند که به عنوان امضا شخصی توسط یونانی‌ها و رومی‌ها استفاده شد و بر روی آنها با توجه به موقعیت مورد استفاده اشکال مختلفی حکاکی می‌شد. یک نوع از این حکاکی که در روم مرسوم بود حکاکی صورت زن و مرد بود که بعدها با ورود مسیحیت به این سرزمین، نقش حضرت عیسی(ع) نیز به صورت زن و مرد افزوده شد.

حلقه‌های Fede یا رینگ فد نیز بیش از هزار سال در اروپا محبوب بودند. این حلقه‌ها به صورت 2 دست در هم گره خورده بود که در سومین انگشت سمت چپ قرار می‌گرفت و نشانه عشق، مهر و محبت بود. از دیگر حلقه‌های قدیمی که امروزه نیز در کشور ایرلند مورد استفاده قرار می‌گیرد حلقه‌های کلدداگ Claddagh است که دو دست با یک تاج است. این حلقه در قرن 16 طراحی شده و الهام گرفته از فدرینگ‌های روم در قرن 13 است. در گذشته بر روی این حلقه‌ها قسمتی از یک شعر حکاکی می‌شد.

هر چند در دهه‌ها حلقه‌ها ساده‌تر شده بودند، اما حلقه‌های gimmel که از قرن 15 تا 17 محبوب شده بود به صورت معمایی سخت و پیچیده بودند. این حلقه‌ها شامل 2 تا 3 بند بودند که در یکدیگر ادغام می‌شدند. هر حلقه آزاد بود و باید با هماهنگی در یکدیگر جای می‌گرفتند. بسیاری از حلقه‌های gimmel دارای سنگ‌های تراشیده شده زیبا و حکاکی با مینا بودند.

در قرن‌های گذشته، حلقه الماس یکی از بهترین و جذاب‌ترین حلقه‌ها محسوب می‌شد و با توجه به مستندات تاریخی، اولین حلقه الماس متعلق به یک دختر جوان رومی بود. در ابتدا حلقه‌های الماس بدون تراش و زیبایی خاص بودند و با گذشت زمان و تراش‌های زیبا بر زیبایی آنها افزوده شد. در قرن 15 میلادی هدیه‌ای از جواهرات از طرف پدر عروس برای پدر داماد فرستاده می‌شد و پدر عروس رضایت خود را از ازدواج اعلام می‌کرد و این سنت، آغازگر استفاده از حلقه الماس در مراسم عروسی بود.

اولین حلقه الماس استفاده شده در مراسم عروسی مربوط به مراسم عروسی در ایتالیا در سال 1475 بود. شعر عروسی آنان نیز «دو اراده، دو قلب، دو روح در ازدواج با یک الماس» بود.

در قرن 18 حلقه‌های ظریف ساده هنوز به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گرفت، با این تفاوت که این حلقه‌ها با الماس‌های تراشیده شده بر روی نقره و طلا ساخته می‌شدند که مانند حلقه‌های امروزی بودند.

اعتقاداتی جالب از مراسم عروسی در مناطق مختلف

اولین و کوچکترین حلقه به شاهزاده ماری، دختر هنری هشتم داده شد. او در آن زمان 2 ساله بود.

در سال 1300 میلادی، افراد بسیار خرافاتی بودند و معتقد بودند داشتن قسمتی از لباس عروس موجب خوش‌شانسی می‌شود؛ این سنت موجب رنجش عروس می‌شد و کم‌کم در سالیان متمادی به پرتاب دسته‌گل عروس به سمت مهمانان تبدیل شد.

در فرهنگ یونانی، یک حبه قند به دستکش عروس برای خوشبختی متصل می‌کنند.
انگلیسی‌ها معتقدند یافتن عنکبوت در لباس عروسی خوش‌شانسی است.
در چکسلواکی بر روی عروس شن می‌پاشند و معتقدند که خوشبختی می‌آورد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس