| پنجشنبه - 15 مرداد 1405 - شماره 5479-D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 118142 |
تاریخ انتشار: 1400-03-24 - 09:46 |
تعداد بازدید: 361 |
|
|
|
|
 در چهاردهمین نشست از مجموعه درسگفتارهایی درباره بوعلیسینا مطرح شد
چرا باید ابنسینا بخوانیم؟
فرهنگی
چهاردهمین نشست از مجموعه درسگفتارهایی درباره بوعلیسینا با عنوان «ابنسینا و فلسفهورزی در جامعه فلسفی ایران» با سخنرانی داوود حسینی، عضو هیأتعلمی گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد.
حسینی سخنانش را اینچنین آغاز کرد و گفت: «ما در فلسفهورزیها در دوره معاصر یک اشتباه تاریخی داشتهایم که ناظر به خواندن تاریخ فلسفه خودمان است. چه چیزی باعث شده که ما این اشتباه را مرتکب شویم؟ درباره نحوه تاریخخوانی متفکران فلسفی در دوره معاصر منظور همان کتابها و مقالاتی است که در دهههای اخیر از سوی انتشارات فارسیزبان منتشر شده است. یک جریان تاریخ فلسفی یا تاریخ فلسفهخوانی در روزگار کنونی مطرح شده است و ما در حالحاضر با فلسفهسازی دیگری که در مغربزمین است کاری نداریم. در جامعه فلسفی ما کسانی هستند که خودشان را منسوب به آن جریان تاریخ بازسازی فلسفه دوره اسلامی میدانند که در غرب شکل گرفته است اما این اشتباه تاریخخوانی به آنها هم مربوط نمیشود.»
وی افزود: «کتابها و مقالاتی منتشر شده که نشان میدهد شیوههای آموزشی و پژوهشی در سنت فلسفه خودمان چه در حوزه و چه در دانشگاه شکل گرفته و یک سبک تاریخخوانی در عمده این مطالب وجود دارد که در این سبک چه وقتی که در حال تدریس تاریخ هستند و چه در حال ارائه نظریههای فیلسوفان خود و چه در حال نقد فیلسوفان خودمان در سطح آموزش و پژوهش هستند یک سبکی بر این کار حاکم است که ما بهترین نظرات فلسفی را در فلسفه ملاصدرا پیدا میکنیم و باقی صاحبنظران فلسفه نیز در این تاریخخوانیهای متداول هستند. همچنین 2چهره شاخص دیگر نظیر سهروردی و ابنسینا وجود دارد که باید با نظرات آنها نیز بیشتر آشنا شویم. این نظریه مطرح است که همه آنهایی که پیش از دوره صدرا و یا معاصر وی بودهاند راههای خطایی را در فلسفهورزی رفتهاند و در نظریه دادن اشتباه کردند و آن نظر درست را ملاصدرا ارائه کرده است.»
چرا باید نظریههای ابن سینا را بخوانیم؟
عضو هیأتعلمی گروه فلسفه دانشگاه تربیتمدرس گفت: «پرسشی مطرح میشود که اگر ما فکر کنیم که نظر درست را صدرا ارائه کرده چرا باید ابنسینا و سهروردی و میرداماد را بخوانیم و پس از آن چرا باید بهمنیار و فارابی را بخوانیم و دیدگاه باقی افرادی که قرار است نظرهای خطا داشته باشند. چرا باید این نظریهها را بخوانیم به دلیل اینکه بفهمیم راه خطا کجاست؟ وقتی بحث بر نظریه حرکت جوهری است استدلالهای روشنی وجود دارد که حرکت در مقوله جوهر رخ میدهد و چرا ابنسینا با این مقوله مخالفت کرده است. باید نظر ابنسینا را بخوانیم تا بدانیم که ابنسینا کجا اشتباه کرده است؟ کارکرد نخست این است که ما گذشتگان را پاییندست تلقی میکنیم اما کارکرد دیگر همدلانهتر است و ما باید ببینیم رگههایی از ایدههای درست را در گذشتگان میتوانیم پیدا کنیم. اگرچه نظر درست را در کلام صدرا میبینیم که عقل و عاقل و معقول با هم متحد هستند، اما میتوانیم یک نزدیک شدنهایی به نظریه درست را در گذشتگان میبینیم.»
داوود حسینی در ادامه درباره پاسخ به سؤال «چرا ابنسینا را میخوانیم؟» گفت: «به دلیل اینکه یک جاهایی ابنسینا حرفهایی را درباره اتحاد عاقل و معقول زده که به تز صدرا نزدیک شده است. ابنسینا در جاهایی صحبتهایی کرده که بین علت و معلول یک رابطه اتحادی برقرار است. وقتی علت قرار است عاقل باشد و معلول، معقول باشد یک نحو اتحادی بین علت و معلول هست، گویا ابنسینا به اتحاد عاقل و معقول نزدیک میشود. وقتی رابطه علت و معلولی باهم دارند یعنی ابن سینا نزدیک میشود به آن نظر که در همه جا اتحاد عاقل و معقول هست. ما ابنسینا را همدلانهتر میخوانیم، زیرا او انسان زیرکی بوده و باعث شده یک چیزهایی را بفهمیم. ولو اینکه به اندازه تز ملاصدرا حرفی که در اتحاد عاقل و معقول زده قابل قبول نیست، اما همچنان ایدههای ایجابی خوبی در گذشتگان میبینیم و رگههایی از اندیشههای درستی که ما اوج آن را در صدرا میبینیم.»
ملاصدرا میگوید ابنسینا همان راهی را رفته که من رفتهام.
وی افزود: «صدرا میگوید تمایز واجب و ممکن را در تاریخ دو گونه درست کردهاند و میگوید ابنسینا نیز با من هم نظر است و این را در کتاب مبدا و معاد میتوانید ببینید. صدرا چند مدل حرف در فهم تمایز وجود و ماهیت را درباره ممکن گفته که اینها مشکل داشته است و میگوید من فهم تمیزتری ارائه میدهم و فهمی که من ارائه میدهم درست است و در جاهای مختلف عبارت ابنسینا را میآورد و بر این باور است که ابنسینا همان را گفته که من بیان کردهام.»
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
