پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

صدیقی از رنج معنا ساخت

آرامش آسمانی فیلمساز زندگی

نویسنده : مریم مقدم

احسان صدیقی، کارگردان همدانی مستند «بازی برنده‌ها» و برنده جایزه ویژه دبیر 19مین جشنواره «سینماحقیقت»، دوشنبه، یکم دی‌ماه، پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت.

تنها چند روز پس از اختتامیه 19مین جشنواره «سینماحقیقت» و تقدیر از احسان صدیقی برای مستند «بازی برنده‌ها»، متأسفانه این فیلمساز توانمند را از دست دادیم. با بهت و اندوه، به لحظاتی فکر می‌کنیم که او روی صحنه آمد، از امید برای پشت سر گذاشتن روزهای سخت بیماری گفت و همسر و دخترش را دلیل زندگی‌اش معرفی کرد.

او نتوانست بر بیماری غلبه کند و صبح، دوشنبه، در نخستین روز زمستان، دنیای ما را ترک کرد و به آرامش رسید.

با وجود این فقدان، مستند «بازی برنده‌ها» همچنان اهمیت و پیام خود را حفظ می‌کند؛ اثری که بیماری سرطان را دستمایه‌ای برای بازتاب جامعه‌شناسانه روابط انسانی، مسئولیت‌های جمعی و معنای واقعی زندگی قرار داده است.

صدیقی درباره انگیزه ساخت این مستند گفته بود: این اثر داستان زندگی فردی مبتلا به سرطان را از زبان خود او روایت می‌کند. از چگونگی ابتلا و روند درمان گرفته تا نگاه جامعه و پزشکان، و حتی نگرش خود بیمار نسبت به بیماری، همه در فیلم شرح داده می‌شوند. هدف اصلی، ایجاد آگاهی و کاهش ترس عمومی از این بیماری است.

وی ادامه می‌داد: سرطان هنوز در بسیاری از شهرهای کوچک شبیه به هیولایی شکست‌ناپذیر دیده می‌شود و حتی شنیدن نام آن می‌تواند فشار روانی شدیدی بر افراد وارد کند. تجربه شخصی من از این بیماری سبب شد احساس کنم که باید تصویر مرگبار آن اصلاح شود و از طریق آگاهی‌رسانی، وحشت ناشی از شنیدن نام سرطان کاهش یابد.

صدیقی به بعد جامعه‌شناسانه مستند نیز توجه داشت: عنوان «سرطان» بهانه‌ای است برای پرداختن به مسئولیت‌های اجتماعی و پیامدهای کوچک اما اثرگذار در زندگی شهری و فردی. گاهی بزرگترین بحران‌ها و مسائل، از ساده‌ترین اتفاقات شکل می‌گیرند؛ بگومگوهای خیابانی، عجله در رانندگی، جر و بحث‌های روزمره و حتی بی‌توجهی‌های کوچک، همه می‌توانند توده‌ای از تنش و بحران را در جامعه ایجاد کنند. من در «بازی برنده‌ها» از زاویه بیماری سرطان، چنین ابعادی را بررسی کرده‌ام.

وی درباره انتخاب نام مستند گفته بود: می‌خواستم مفهومی عمیق از «برنده» ارائه کنم؛ اینکه هر کس از زاویه دید خود، مؤلفه‌های متفاوتی برای برنده بودن دارد. در این اثر، افراد مختلف معنای خود از برنده شدن را روایت می‌کنند و نشان می‌دهند که زندگی، با تمام دشواری‌ها، ارزشمند است.

کارگردان «بازی برنده‌ها» همچنین به نقش رسانه‌ها و آگاهی‌رسانی اشاره داشت: در دوران شیوع کرونا، اطلاع‌رسانی رسانه‌ها کمک بزرگی به کاهش ترس عمومی و ارتقای آگاهی مردم کرد. سرطان نیز نیازمند نگاه مشابه است؛ باید با شفافیت درباره بیماری صحبت شود تا افراد بتوانند با واقعیت آن مواجه شوند و راهکارهای پیشگیری و درمان را بهتر بشناسند.

از نگاه صدیقی، مستند ترکیبی از روایت شخصی و تحلیل جامعه‌شناسانه بود: می‌خواستم نشان دهم که بیماری تنها یک واقعیت زیستی نیست؛ بلکه بافت اجتماعی، روابط انسانی و رفتارهای روزمره ما در بروز و مدیریت آن نقش دارند. وقتی فرد با جامعه تعامل دارد، واکنش‌های اجتماعی می‌توانند به اندازه روند درمان اهمیت داشته باشند.

وی در پایان گفته بود: زندگی را باید به مثابه یک بازی دید؛ بازی‌ای که در آن برنده کسی است که لحظه‌ها را با آگاهی، شجاعت و امید زندگی کند. «بازی برنده‌ها» تلاش دارد این پیام را منتقل کند که حتی در مواجهه با بزرگ‌ترین ترس‌ها، ستایش زندگی و انسان بودن ممکن است.

با این نگاه، «بازی برنده‌ها» فراتر از یک مستند درباره سرطان است؛ این اثر آیینه‌ای است برای جامعه، دعوتی به زندگی آگاهانه و یادآوری ارزش لحظه‌های زندگی، حتی در سخت‌ترین شرایط...

روزنامه همدان پیام برای احسان صدیقی، فیلمساز بااستعداد و کوشایی که در اوج بیماری با امید، هنر و خلاقیت را انتخاب کرد و تلاش داشت از راز همزیستی زندگی و مرگ بگوید، آرزوی مغفرت دارد و یادش را گرامی می‌داریم و لبخندهای واپسین او در ۲۵ آذرماه روی صحنه تالار وحدت را همیشه در ذهن خواهیم داشت.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس