پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

بنی آدم اعضای یکدیگرند که در آفرینش ز یک گوهرند

شعر دیروز «سعدی» نسخه امروز کرونا

اکنون در عصر «کرونا» به سر می بریم، می توان گفت سرآمد دردهای روزگار ماست.
عصر، عصر کروناست و همه ما به عنوان انسان، در مقابله با این بیماری ناشناخته سهمی داریم. نسخه «سعدی» برای درمان این درد مهلک «عاشقی» است که به انسان فرشتگی می آموزد و مس وجودش را به طلایی بی بدیل تبدیل می کند.
خدا رحمت کند جناب سعدی را که گویا در این شعر دارد با ما و انسان عصر ما صحبت می کند. با ما که در عصر «کرونا» به سر می بریم و در مواردی نسبت به درد همنوعان خود در ایران و جهان بی تفاوتیم. ملموس شدن هر چه بیشتر شعر مشهور «بنی آدم» سعدی در روزهایی که کل جهان با شیوع ویروس کرونا درگیر است، بیشتر امکان دارد .
سعدی در این شعر قرن سیزدهم خود می‌‌گوید: «بنی آدم اعضای یکدیگرند- که در آفرینش ز یک گوهرند چو عضوی به درد آورد روزگار- دگر عضوها را نماند قرار.» این ابیات را بیشتر مردم جهان میشناسند و گویا آن روزها برای امروزهای ما سروده شد . این بیت حتی بر دیوارهای ساختمان سازمان ملل متحد در نیویورک نیز نقش بسته است.
بیماری «کووید-۱۹» یک بیماری جمعی است و سرنوشت مشترک گریزناپذیر انسان را نمایان می‌کند. در واقع موجودیت ما در انزوا محافظت نمی‌شود و برای بقا به یکدیگر نیاز داریم. به عنوان مثال، شبکه‌های اجتماعی برای نشان دادن همه‌گیری و یا به اصطلاح محبوبیت یک پست از واژه «وایرال» استفاده می‌کنند که به ویژگی همه‌گیری ویروس و تعامل مداوم ذهن و جسم بازمی‌گردد.
حتی رهبران جهان در مقابله با شیوع ویروس کرونا از ادبیاتی مشابه استفاده می‌کنند. سلامت انسان، هیچ مرزی نمی شناسد و ویروس کرونا هر چه بیشتر ثابت کرد که دنیای مدرن امروز چه قدر به هم پیوسته است و چقدر شعر سعدی این روزها معنا دارد
گویا با توجه به این شعرباید گفت به جای این که کشورها جداگانه و صرفا با توجه به منافع خود با این ویروس مقابله کنند، بهتر است سازمان‌های جهانی مانند سازمان بهداشت جهانی و یا سازمان ملل متحد پرچمدار این مبارزه شوند و کشورها را در تلاش برای مقابله با شیوع این ویروس هماهنگ کنند.

از درد سخن گفتن و از درد شنیدن با مردم بی درد، ندانی که چه دردی است
سعدی به عنوان شاعری حکیم و روشن اندیش، و ادیبی مردم شناس و جامعه آگاه با ما از درد «بی دردی» سخن می گوید که از همه دردها مُهلک تر و کشنده تر است. زنده یاد مهرداد اوستا نیز در بیتی با تایید سخن افصح المتکلمین، سعدی شیرازی می گوید: از درد سخن گفتن و از درد شنیدن با مردم بی درد، ندانی که چه دردی است! آری، «بی دردی» درد بزرگی است.
اکنون که در عصر «کرونا» به سر می بریم همه ما به عنوان انسان، در مقابله با این بیماری ناشناخته سهمی داریم. بدیهی است پزشکان و پرستاران مدافعان خط مقدم این جبهه اند و در حفظ سلامت جامعه سهمی بیش از همه ما دارند. از همین روست که آمار قربانیان جامعه پزشکی " در مقایسه با سایر مشاغل " بسیار بالاست. چرا که این فرشتگان سپیدپوش به اقتضای شغل مقدسی که دارند ناگزیر به حضور در بیمارستان ها و مراکز درمانی برای مداوای بیماران اند. اما علی رغم آگاهی از این مسئله، ما – تک تک افراد جامعه - به عنوان نیروهای حامی و پشتیبان، به مسئولیت اجتماعی خویش در قبال جامعه پزشکی به آن گونه که شایسته و بایسته است عمل نمی کنیم. جدی نگرفتن این بیماری - علی رغم همه توصیه ها - و بی تفاوتی در قبال از دست دادن نیروهای ایثارگر و متخصص جامعه پزشکی، واقعیت تلخی است که نمی توان بر آن چشم بست.
این مسئله نیاز به کالبدشکافی اجتماعی و فرهنگی دارد. این که چرا ما در این شرایط سخت و برای مقابله با اپیدمی شدن کرونا «سبک زندگی» خویش را عوض نمی کنیم؟ این که چرا در مقابل مرگ و میر همنوعان مان بی تفاوتیم و همچنان به کارو بار خویش مشغول؟ این که چرا توصیه های بهداشتی را جدی نمی گیریم؟ این که چرا به سفر و دید و بازدید می رویم؟ این که چرا در مراکز پر خطر رفت و آمد می کنیم؟ این که چرا به بهانه تعطیلی موقت آیین ها و مناسک دینی و مذهبی، بر چهره مسئولین نگران چنگ بی مهری می کشیم؟! جواب این سوالات از نظر حضرت سعدی ابتلا به ویروس «بی دردی» است.
ویروس خبیثی که فضیلت ها و «کرامت های انسانی» ما را می کشد و گاهی از ما در شرایط سخت تاجرانی فرصت طلب می سازد که برای سود خویش حاضریم دیگران را به مسلخ مرگ بفرستیم. تاجران فرصت طلبی که به جای همدردی و مرهم نهادن بر زخم دردمندان، با احتکار ماسک و دستکش و مواد ضدعفونی کننده و ... به همنوعان گرفتار خویش با قساوت تمام دهن کجی می کنیم! نسخه «سعدی» برای درمان این درد مهلک «عاشقی» است که به انسان فرشتگی می آموزد و مس وجودش را به طلایی بی بدیل تبدیل می کند. طلایی از خدمت، نوعدوستی و از خودگذشتگی: به جهان خرم از آنم که جهان خرم ازوست عاشقم بر همه عالم که همه عالم ازاوست.

حرف آخر
حرف آخر، همان گونه که پزشکان و پرستاران در این شرایط سخت و برای حفظ سلامتی جامعه جان خود را در طبق اخلاص گذاشته اند و در خط مقدم مقابله با کرونا می جنگند، ما نیز وظیفه داریم که با عمل به توصیه های بهداشتی که از مهم ترین آنها «در خانه ماندن» است، حافظ جان مدافعان سلامت باشیم و از این سرمایه های اجتماعی محافظت کنیم. چنان که مجذوب تبریزی نیز در بیتی گفته است: مرد را دردی اگر باشد خوش است درد بی دردی علاجش آتش است در این شرایط سخت، ایثارگران جامعه پزشکی به تشکر عملی ما نیاز دارند، نه تشکر زبانی. بیایید به توصیه حضرت سعدی، ریشه های «بی دردی» را در آتش «عشق» بسوزانیم تا شایستگی عنوان «انسان» را داشته باشیم - اینچنین باد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس