| پنجشنبه - 15 مرداد 1405 - شماره 5479-D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 134163 |
تاریخ انتشار: 1402-06-13 - 10:03 |
تعداد بازدید: 977 |
|
|
|
|
 به مناسبت روز ملی مردمشناسی
مردمشناسی آیینه تمامنمای جامعه معاصر است
نویسنده : کبری هنری لطیف پور
فرهنگی
مردمشناسی از جمله علوم اجتماعی عام است که به عنوان علم مطالعه زندگی انسان در مراحل ابتدائی تعریف شدهاست و جنبههای گوناگون انسانشناسی و فرهنگ شناسی را مورد توجه قرار میدهد.مردمشناسی، زندگی اجتماعی و حیات فکری و فرهنگ انسان را با توجه به سیر تاریخی و مناسبات طبیعی و اجتماعی بررسی میکند و ویژگیهای جسمانی و زندگی فکری و فرهنگی انسانهای نخستین و جوامع ابتدایی را میکاود.
آغازعلم مردمشناسی را باید در نیمه قرن نوزدهم دانست. دراین زمان است که برای نخستین بار با ظهور گروهی از نهادها روبه رو میشویم که تلاش میکنند از مجموعه دادههای گردآوری شده به وسیله جهانگردان، میسیونرها و فاتحان ازیک سو و مجموعه تفکرات فلسفی و اجتماعی گروهی از اندیشمندان اروپایی درباره آن دادهها و درباره ذات و سرنوشت انسان از سوی دیگر، دست به تألیف زده و علمی تازه را با مکانیسمها و روششناسی خاص آن به وجود بیاورند. مردمشناسی عمدتاً در کشورهای انگلیس، فرانسه وایالات متحده آمریکا پدید آمد و رشد کرد.
در انگلیس مردمشناسیفرهنگی که از داشتن هدفهای استعماری نیز برکنار نبود به مطالعه اقوام آفریقایی و آسیایی دستیازید و در فرانسه عموماً مردمشناسی جنبه فلسفی به خود گرفت و به کار میدانی چندانی دست نزد. یکی ازبرجستهترین مردمشناسان، لوی اشتراوس است که بر روش تحقیق علمی تأکید کرد و به زبانشناسی و تفسیر اسطورهها توجه ویژهای داشت. واژه مردم شناسی را برای نخستین بار بلومن باخ كه دانشمند علوم طبیعی بود در كتاب تنوعات انسان در طبیعت بهكار برد و پس از او،ایمانوئل كانت در كتاب مردم شناسی از نظرگاه حكمت عملی ازاین اصطلاح استفاده كرد.
آنچه مردمشناسی کنونی را از دیدگاههای کهن جدا میسازد و میان این دو مرز میکشد، همانا روش تحقیق علمی است. مردمشناسی علم است و از این رو قادر به تبیین، پیشبینی و کنترل روابط پایدار بین نمودهای حوزه فرهنگ انسانییا جامعه بشری است.مردمشناسی زندگی اجتماعی و حیات فکری و فرهنگ انسان را با توجه به سیر تاریخی و مناسبات طبیعی و اجتماعی بررسی میکند و ویژگیهای جسمانی و زندگی فکری و فرهنگی انسانهای نخستین و جوامع ابتدایی را میکاود.
میتوان گفتاین علم آیینه تمامنمای جامعه معاصر است یعنی میتواند علل به وجود آمدن سازمانها و بنیانهای کهن فرهنگی جامعه بشری را که برخی در جوامع معاصر رایج و برخی دیگر متروک شدهاند کشف نماید. هدف مردمشناسی مشاهده جوامع برای شناخت واقعیتهای اجتماعی است، که به ثبت و ضبط این وقایع پرداخته و آمار مربوط را تدوین و برقرار میسازد و به انتشار اسناد و مدارک معتبر میپردازد. باید گفت این علم شاخهای از علوم انسانی است که با ذرهبین گرفتن روی زندگی انسانها آداب و رسوم، خلق و خو، باورها و زندگی آنها را مورد بررسی و مطالعه قرار میدهد که میتواند تجربهای هیجانانگیز باشد.
پژوهشگران و عالمان این معرفت با دقت مشغول جستجوگری دراین رشته اند. امید است کهاین معرفت بتواند به جایگاه شایسته خود دستیابد و نقشی مهم در حل مسائل اجتماعی و فرهنگی داشته باشد واین چراغ معرفت واین دانش فرهنگ به روز باشد وبه نیازهای روز توجه کند.
درایران و كشورهای مسلمان از سدههای نخستین سیاحان، جغرافی دانان، تاریخ نویسان و ادیبان بدون آن كه نامی از مردم شناسی ببرند مطالعات زیادی درباره مردم انجام داده و در تالیفهای خود آنها را درج كرده اند.ابوریحان بیرونی قرنها پیش از مالینوفسکی و بواس برای تحقیق درباره فرهنگ، به مشاهده مستقیم روی آورد و راز و اهمیت فوقالعاده حضور در میدان و مشاهده مشارکتی را به منظور شناخت فرهنگ دریافت.
شورای فرهنگ عمومی کشور روز سیزده شهریور را به عنوان روز مردم شناسی تعیین کرد و از سال ۱۳۹۳، این روز در تقویم رسمی کشور به ثبت رسید. سیزده شهریور روز ملّی مردمشناسی در ایران با نام دانشمند شهیر حوزه فرهنگ و تمدنایرانی ابوریحان بیرونی گره خورده است. او به هند رفت.
زبان کشوری را که میخواست به تحقیق درباره فرهنگ آن بپردازد، زبان سانسکریت را آموخت. از روش مصاحبه برای گفتوگو با مطلعان کلیدی در هند استفاده کرد.این در حالی است که حتی هماکنون هم بسیاری از مردمشناسان از سختی کار در میدان با وجود سهولت و گسترش تکنولوژی حمل و نقل چون هواپیما و قطار و اتومبیل روی گردانند و سختی آموختن زبان را بر خود هموار نمیسازند. ابوریحان بیرونی چون مالینوفسکی دفترچه یادداشتی نداشت که پس از مرگش محتوای قوممدارانه آن فاش شود و بهدلیل بیان احساسات منفی و اتخاذ نگاه برتر نسبت به انسانهای غیرغربی که آنها را مطالعه میکرد آماج نقد واقع شود.
این دفترچهیادداشت جهانیان را درباره مردمشناسی که او را بانی و بنیانگذار مطالعه میدانی و مشاهده مشارکتی معرفی میکنند، دچار بهت و حیرت ساخت. ابوریحان ارزش متفاوت بودن را در حوزه فرهنگ میدانست و منابع درک او از تفاوتهای فرهنگی منابع اسلامی چون قرآن و سنتهای ایرانی بود. ابوریحان بیرونی نگاهی میانرشتهای به شناخت فرهنگ داشت، در واقع آنچهیافته مهم پژوهشگران عصر ما محسوب میشود.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
