جشنواره مطبوعات غرب کشور امروز گشایش مییابد
همدان این روزها میزبان رویدادی مهم در عرصه رسانه و مطبوعات غرب کشور است. نخستین جشنواره مطبوعات و رسانههای هگمتانه، پس از ۱۰ سال وقفه، از ۱۳ تا ۱۵آبان برگزار میشود و بیش از ۱۲۵۰اثر از خبرنگاران و روزنامهنگاران 6 استان غرب کشور به دبیرخانه جشنواره ارسال شده است. همزمان با این جشنواره، نمایشگاه مطبوعات غرب کشور نیز در محل مجتمع فرهنگی هنری شهید آوینی شهر همدان یک نمایشگاه با حضور فعالان رسانه برگزار خواهد شد و این رویداد ۱۳ آبان ساعت ۱۱ افتتاح میشود و 2روز فعال خواهد بود.
از نگاه بیشتر کارشناسان رسانه و مردم که با رسانه در ارتباط هستند، این جشنواره نه تنها فرصتی برای رقابت حرفهای میان رسانههاست، بلکه همدان را به قطب رسانهای غرب کشور تبدیل کرده است؛ شهری که با میزبانی از رسانههای غرب کشور، نقش مهمی در همافزایی، انتقال تجربه و شکلدهی به گفتمان عمومی ایفا میکند. از نگاه بسیاری از روزنامهنگاران و مخاطبان، این جشنواره، تصویری روشن از جایگاه رسانهها در توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی منطقه ارائه میدهد.
رسانهها آینه جامعهاند
روزنامهنگار باسابقه همدانی، رسانهها را آینهای شفاف از واقعیتهای جامعه میداند: رسانهها نقش اصلاحگر دارند و بدون آنها جامعه نمیتواند پویا بماند. با ظهور شبکههای اجتماعی، مسئولان بیش از گذشته تحت نظارت افکار عمومی قرار گرفتهاند. امروز هر شهروند میتواند رسانهای کوچک اما اثرگذار باشد.
محسن افشاری، بر اهمیت جشنوارهها برای ارتقای کیفیت رسانهای تأکید میکند: برای اینکه جشنوارهها تأثیر واقعی داشته باشند، باید دائمی و تخصصی برگزار شوند. خبرنگاران باید بدانند که در تاریخ و مکان مشخصی ارزیابی میشوند. ایجاد کارگاههای آموزشی در حاشیه جشنوارهها میتواند به افزایش کیفیت حرفهای روزنامهنگاران کمک کند.
وی همچنین به نقش همدان بهعنوان میزبان رسانههای غرب کشور اشاره کرده و میگوید: این استان با برگزاری چنین رویدادهایی، به نقطه اتصال رسانههای محلی و سراسری تبدیل شده و میتواند ظرفیتهای منطقهای را به سطح ملی معرفی کند.
افشاری افزود: رسانهها نقش اصلاحگر دارند و نقش آینهای را برای جامعه ایفا میکنند. با ظهور شبکههای اجتماعی، این نقش پررنگتر شده است، زیرا هر فرد میتواند بهعنوان یک رسانه عمل کند. شبکههای اجتماعی سبب شدهاند که مسئولان بیشتر مراقب رفتار خود باشند. رسانهها بهویژه در نقش انتقادی و اصلاحی خود خیلی مؤثرتر شدهاند. رسانهها بدون جامعه و جامعه بدون رسانه نمیتواند زندگی کند، زیرا رسانهها نقش مهمی در اطلاعرسانی و نظارت دارند.
آزادی رسانه شرط نظارت مؤثر است
روزنامهنگار و تحلیلگر رسانهای، بر نقش کلیدی رسانهها در نظارت بر مسئولان تأکید دارد: اگر رسانهها آزادی بیشتری داشته باشند، میتوانند مؤثرتر عمل کنند.
رسانههای رسمی هنوز محدودیتهایی دارند، در حالی که رسانههای مجازی به سرعت پیش میروند و نفوذ بالایی دارند. اعتماد به مطبوعات کاغذی و حمایت از آنها میتواند جایگاه همدان را بهعنوان محور رسانهای غرب کشور تثبیت کند.
امیر بختیاریان، ادامه میدهد: برگزاری جشنوارهها بهصورت دورهای، رقابت سالم میان رسانهها ایجاد میکند و به ارتقای کیفیت آثار تولیدی منجر میشود. در غیر این صورت، اگر جشنوارهها صرفا تشریفاتی باشند، اثرگذاری واقعی نخواهند داشت. ارزش مادی جوایز و داوری شفاف، انگیزه خبرنگاران را دوچندان میکند.
وی تأکید کرد: جشنواره مطبوعات در صورتی که بهطور مستمر برگزار شود (سالانه، فصلی یا حتی موضوعی) میتواند در ارتقای کیفی آثار تولیدی رسانهها مؤثر باشد. در صورتی که جشنوارهها بهصورت دورهای برگزار شوند، فضای رقابت بین رسانهها و همین طور خبرنگاران شکل میگیرد که میتواند به بهبود عملکرد رسانهها کمک کند. اما اگر جشنواره بهصورت مقطعی و موسمی برگزار شود، تأثیر چندانی در ارتقای کیفیت آثار نخواهد داشت.
بختیاریان افزود: همچنین، کیفیت داوری و جوایز، مهم است. داوران باید بیطرف باشند و معیارهای حرفهای و شفاف برای ارزیابی آثار تعیین شود. از سوی دیگر، جوایز باید ارزش مادی داشته باشد تا جذابیت برای شرکتکنندگان و برندگان جشنواره ایجاد کند. ارزش مادی قابل توجه میتواند نقش محوری به جشنوارهها بدهد. متأسفانه در اغلب موارد، عمده هزینهها در بخش تشریفات مصرف میشود و بهویژه در سالهای اخیر، ارزش مادی جوایز چنگی به دل نمیزند.
جشنواره، تریبونی تازه برای رسانههای محلی
بازرس خانه مطبوعات استان همدان، نگاه جشنواره را جامع و تأثیرگذار توصیف میکند: این جشنواره فرصتی برای شناسایی ظرفیتهای واقعی رسانههای غرب کشور است. رسانههای محلی با وجود کمبود منابع و محدودیتها، نقش مهمی در انتقال دغدغههای مردم دارند. جشنواره هگمتانه سبب همافزایی، تبادل تجربه و نقد سازنده میان فعالان اطلاعرسانی شده است.
مجید مختاری بر حمایت از خبرنگاران جوان تأکید دارد: خانه مطبوعات باور دارد این جشنواره میتواند به سنتی ماندگار تبدیل شود؛ سنتی که هر سال با حضور گستردهتر اهالی قلم، سبب ارتقای سواد رسانهای عمومی و کیفیت تولیدات خبری شود.
بازرس خانه مطبوعات استان همدان با اشاره به برگزاری نخستین جشنواره مطبوعات و رسانههای هگمتانه، این رویداد را گامی اثرگذار در تقویت جایگاه رسانههای محلی و بازتعریف نقش خبرنگاران در توسعه فرهنگی و اجتماعی استان دانست.
مجید مختاری اظهار کرد: این جشنواره فرصتی ارزشمند برای شناسایی و معرفی ظرفیتهای واقعی رسانههای استان همدان و غرب کشور است و نه تنها بستری برای رقابت سالم میان اصحاب رسانه فراهم کرده، بلکه زمینهای برای همافزایی، تبادل تجربه و نقد سازنده در میان فعالان اطلاعرسانی ایجاد میکند.
وی افزود: در شرایطی که رسانههای محلی با چالشهای گوناگون از جمله کمبود منابع و محدودیتهای اطلاعرسانی مواجهاند، چنین رویدادهایی در حکم تریبونی تازه برای شنیده شدن صدای این رسانههاست؛ صداهایی که نقش مؤثری در انتقال واقعیتها، نیازها و دغدغههای مردم دارند.
عضو شورای سیاستگذاری جشنواره با تأکید بر نقش خانه مطبوعات در حمایت از خبرنگاران و روزنامهنگاران جوان، گفت: خانه مطبوعات استان همدان بر این باور است که این جشنواره میتواند به سنگبنای سنتی ماندگار در عرصه رسانه تبدیل شود. سنتی که هر سال با حضور گستردهتر اهالی قلم، سبب ارتقای کیفی تولیدات خبری و افزایش سواد رسانهای عمومی خواهد شد.
مختاری همچنین از همراهی و همدلی دستگاههای مختلف اجرایی، نهادهای فرهنگی، مدیران استان و نمایندگان مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی قدردانی کرد و گفت: مشارکت صمیمانه و حمایت همهجانبه مسئولان استانی، نشانگر درک مشترک از اهمیت رسانه بهعنوان بازوی آگاهیبخش جامعه است. بدون این همراهی، تحقق چنین رویداد فراگیر و تأثیرگذاری ممکن نبود.
رسانهها در خط مقدم آگاهیبخشیاند
عضو شورای سیاستگذاری جشنواره و دبیر خانه مطبوعات استان، نیز به نقش این رویداد در توسعه فرهنگی و اجتماعی اشاره میکند: جشنواره هگمتانه فرصت تعامل بیشتر میان اصحاب رسانه و مدیران فرهنگی را فراهم میکند. رسانهها در توسعه اجتماعی و فرهنگی جامعه نقش تعیینکننده دارند و این رویداد به تقویت جریان حرفهای مطبوعات کمک میکند.
فرشید گلمحمدی بر نقش جشنواره مطبوعات هگمتانه در ارتقای سطح رسانههای غرب کشور تأکید کرد و با اشاره به اهمیت برگزاری این رویداد رسانهای گفت: برپایی این جشنواره گامی مؤثر برای ارتقای کیفیت فعالیتهای رسانهای و تقویت جریان حرفهای مطبوعات در استان همدان و غرب کشور است.
گلمحمدی افزود: جشنواره مطبوعات هگمتانه فرصتی ارزشمند برای شناسایی و تجلیل از روزنامهنگاران، خبرنگاران و فعالان رسانهای است که با تلاش و تعهد، در مسیر اطلاعرسانی صحیح و آگاهیبخشی به جامعه گام برمیدارند.
وی با بیان اینکه رسانهها نقش تعیینکنندهای در توسعه فرهنگی و اجتماعی جامعه دارند، خاطرنشان کرد: این جشنواره میتواند زمینه تعامل بیشتر میان اصحاب رسانه، مدیران فرهنگی و نهادهای اجرایی را فراهم کرده و به همافزایی در عرصه اطلاعرسانی منجر شود. برگزاری این رویداد میتواند زمینهساز حرکتی تازه در مسیر حرفهایسازی رسانههای محلی و الگویی برای برگزاری جشنوارههای مشابه در دیگر استانهای غرب کشور باشد.
جشنواره هگمتانه، فرصتی برای هماندیشی و گفتمانسازی
خبرنگار روزنامه اطلاعات همدان، بر نقش این جشنواره در گسترش گفتوگو و پیوند مطبوعات غرب کشور تأکید دارد: مطبوعات در بنیانگذاری عصر مدرن، نقشی بیبدیل داشتهاند. این جشنواره میتواند پیوندی میان رسانههای محلی و ملی ایجاد کند و در کنار فضای مجازی، به تولید سرمایه اجتماعی کمک کند. رسانهها، چه دیجیتال و چه مکتوب، زیربنای تحولات اجتماعیاند و باید پلی میان حاکمیت و مردم باشند.
سردار فارسی عنوان کرد: نخستین جشنواره مطبوعات و رسانههای غرب کشور «هگمتانه» به میزبانی همدان، رویدادی مهم و قابل توجه است. این رویداد رسانهای فرصتی برای هماندیشی و گفتوگوی رسانههای غرب کشور است.
مطبوعات در بنیانگذاری عصر مدرن، نقشی بارز و حتی میتوان گفت بیهمتا ایفا کرده است. با تغییر و تحولاتی که از قرن نوزدهم تاکنون در جامعه جهانی رخ داده، رسانهها یکی از پایههای اساسی و اصلی پیریزی نظام جدید و مدرن بودهاند.
وی گفت: برگزاری این جشنواره میتواند به پیوند بیشتر مطبوعات غرب کشور و همچنین شناخت از ظرفیتهای منطقهای و فرامنطقهای کمک کند. اگر از این ظرفیت بهخوبی بهرهبرداری شود، میتواند به تقویت تولید محتوای رسانهای با توجه به رشد فناوری و فضای مجازی و شبکههای اجتماعی در کنار مطبوعات بینجامد.
فارسی افزود: این جشنواره پیامی در خود دارد و اینکه رسانهها «دیجیتال و مطبوعه» زیربنای تولید سرمایه اجتماعی و تحولات اجتماعی هستند که میتوانند با ارائه تحلیلهای بهروز نقش خود را بهعنوان رکن چهارم دموکراسی در تحقق اهداف دموکراسی و مدرنیته در جامعه ایفا کنند.
این روزنامهنگار اظهار امیدواری کرد: این جشنواره علاوه بر بررسی راهکارهای تقویت تولید محتوا، پلی میان حاکمیت و مردم باشد و به تقویت سرمایه اجتماعی و امیدآفرینی کمک کند. این جشنواره از یک سو با بهرهمندی از ظرفیت رسانههای محلی و سراسری دریچهای جدید را برای گفتمانسازی رسانههای غرب کشور باز میکند و از طرف دیگر ظرفیتها و بسترهای اقتصادی منطقه را تقویت میکند.
جشنوارهها انگیزهای برای پویایی رسانهها
یکی از مشترکان روزنامه همدانپیام، از منظر مخاطب به این موضوع نگاه میکند: وقتی میبینیم جشنوارههایی برگزار میشود که آثار خبرنگاران را بررسی میکند، احساس میکنیم زحمات آنها دیده میشود. این رویدادها سبب میشوند روزنامهنگاران با انگیزه بیشتری بنویسند و رسانهها برای کیفیت بهتر رقابت کنند.
مردم هم از این رقابت سود میبرند، زیرا مطالب دقیقتر و حرفهایتر منتشر میشود.
مجید بهرامی گفت: اگر جشنواره مطبوعات کارکردهایش را داشته باشد و بتواند قابلیتهای افراد و رسانهها را بهنمایش بگذارد، ضرورت برگزاریاش انکارناپذیر است.
وی که خود از نویسندگان یادداشتهای رسانهای است، عنوان کرد: ابتدا باید مشخص کنیم که با برگزاری جشنواره میخواهیم امکان رقابت را فراهم کنیم، ارتقای کیفی مطبوعات را داشته باشیم یا صرفا بیلان کاری متولیان را پر کنیم؛ اگر صرفا بحث پر کردن بیلان کاری مسئولان باشد، به طورطبیعی دستاوردی نخواهد داشت؛ اما اگر میخواهیم زمینهی ایجاد حس رقابت، شناسایی استعدادهای جدید و امکان گفتوگو بین اهالی رسانه با صاحبنظران را فراهم کنیم، باید برای آن برنامهریزی کنیم که متأسفانه در طول سالهای گذشته ما شاهد این اتفاق نبودهایم، اما به جشنواره غرب کشور امید داریم.
گردشگری و رسانههای محلی
نفیسه برزگر، مخاطب صفحه گردشگری روزنامه همدانپیام، میگوید: وقتی رسانههای محلی فعالتر باشند، گردشگری استان رونق میگیرد. خبرنگاران با معرفی جاذبهها و روایتهای محلی، نقش بزرگی در جذب گردشگر دارند. جشنواره هگمتانه میتواند فرصت ویژهای برای رسانههای گردشگری فراهم کند تا تلاش آنها دیده شود.
وی که کارشناس گردشگری در حوزه رسانه است همچنین در توضیح جذابیت گرافیکی بهعنوان عامل شادابی بخشیدن به مطبوعات گفت: مطبوعات باید لذت بصری در مخاطبان ایجاد کنند تا بتوانند زمان بیشتری در دست آنها بمانند و توجه مخاطب را به خود مشغول کنند؛ باید فضای مطبوعات و رسانههای کشور به فضایی شاداب همراه با جذابیت گرافیکی تبدیل شود و امیدوارم برگزاری جشنواره بتواند به تحقق این امر کمک کند.
وی عنوان کرد: گرافیک و صفحهآرایی در نشریات اهمیت بسیاری دارد. شما در یک رسانه مکتوب 2مأموریت دارید، اول اینکه مخاطب را دعوت به خرید نشریه کنید و دوم اینکه عادت به خواندن را در او ایجاد کنید. مخاطبان رسانهها همواره به اعتمادسازی نیاز دارند؛ باید بتوانیم روشهای مخاطبپذیری را بیابیم و به کار ببندیم، یعنی ابتدا اعتمادسازی کنید و در ادامه به بسترسازی، برجستهسازی، فرهنگسازی و در آخر به تمدنسازی بپردازید. رسانهها بهویژه رسانههای مکتوب باید بتوانند افکار عمومی را مدیریت کرده و با ایجاد کالای اندیشه تولید فکر کنند.
وی همچنین گرایش به بیان تصویری را عامل ایجاد تعادل در رسانهها دانست و گفت: مطبوعات هم خواندنی هستند و هم دیدنی؛ بخش دیدنی یک رسانه مکتوب، وجه گرافیکی آن است و اینکه چطور رسانه مکتوب یک معادله میان ارزش تصویری و نوشتاری را در کنار هم ارائه میکند. از نظر من در کار مطبوعاتی لازم است ۸۰ درصد دیدنی و ۲۰ درصد خواندنی باشیم و این در حالی است که بخش تصویری یک رسانه باید در خدمت بخش خواندنی آن باشد.
صدای کسبوکارهای کوچک
از کسبه بلوار مدنی همدان، نیز از زاویه مردمی نگاه میکند: رسانهها فقط خبر نمینویسند، بلکه به مشکلات اقتصادی و صنفی ما هم میپردازند. وقتی خبرنگاری درباره وضعیت بازار و اصناف گزارش میدهد، صدای ما به مسئولان میرسد. برگزاری جشنوارههای مطبوعاتی نشان میدهد هنوز این صدا شنیده میشود و رسانهها زندهاند.
سیروس ارجمندیان گفت: با تغییر ماهیت رسانهای از فضاهای سنتی به مدرن، فناوری بسیار مهم است. اتفاقاتی که در حوزه فناوری شبکههای اجتماعی افتاده سبب شده است اکثر مردم خود در قالب یک رسانهنگار دارای رسانه ایفای نقش کنند.
وی عنوان کرد: توئیتر، تلگرام، اینستاگرام و دیگر نرمافزارهای فضای مجازی بسترهای جدیدی را برای اطلاعرسانی وارد دنیای رسانه کردند. به علت تعدد رسانههای مختلف و افرادی که در حوزه خبر مرجعیت دارند، مخاطب نیز ترجیح میدهد که در صفحات دیگران اخبار را دنبال و خود نیز به تولید محتوای خبری بپردازد، بنابراین اکثر مواقع، رسانههای رسمی مرجعیت اخبار خود را از شهروند خبرنگار میگیرند. مفاهیم انسان رسانه یا شهروند خبرنگار سبب شده تا خبرگزاریهای قدیمی دیگر مثل قبل مرجعیت نداشته باشند، ولی با برگزاری جشنواره رسانه گویی یک بار دیگر مطبوعات قدرت نمایی میکنند.
همدان، مرکز رسانهای و فرهنگی غرب کشور
نخستین جشنواره مطبوعات و رسانههای هگمتانه، پس از یک دهه، جایگاه همدان را بهعنوان قطب رسانهای غرب کشور تثبیت کرده است. جشنواره، علاوه بر رقابت حرفهای میان رسانهها، فرصتی برای هماندیشی، تبادل تجربه و تقویت جریان رسانهای در شش استان غرب کشور فراهم آورده است.
اظهارنظرهای روزنامهنگاران، مخاطبان و فعالان اقتصادی نشان میدهد که رسانهها، چه مکتوب و چه دیجیتال، هنوز ستون چهارم دموکراسیاند و نقش آنها در اطلاعرسانی، نظارت بر مسئولان، توسعه فرهنگی و اجتماعی و تقویت سرمایه اجتماعی انکارناپذیر است. برگزاری چنین جشنوارههایی نه تنها کیفیت رسانهها را ارتقا میدهد، بلکه همدان را به مرکز شبکهای ارتباطی رسانههای غرب کشور تبدیل کرده است.
با این رویداد، رسانهها نشان دادند که هنوز زندهاند، تأثیرگذارند و میتوانند پلی مستحکم میان مردم و حاکمیت باشند؛ پلی که همدان امروز با میزبانی از جشنواره هگمتانه بنا نهاده و امید است سالهای آینده، این نقش گستردهتر و پایدارتر شود.
