آيتا... مدني عمری را در تهذیب نفس، خدمت به اسلام، تربیت مسلمانان و مجاهده در راه حق علیه باطل گذراند و از چهرههای کمنظیری بود که به حد وافر از علم، عمل، تقوا و تعهد برخوردار بود.
تولد و تحصیلات
آيتا... مدني در سال 1293 ه.ش (1323 ه.ق) در دهخوارقان (آذر شهر) ديده به جهان گشود. پدر ايشان، محرم آقاميرعلي در بازارچه آذرشهر، شغل بزازي داشت.
او در حوزه علميه قم، پس از گذراندن مراحل مقدماتي، از محضر اساتيد بزرگ فقه و اصول و فلسفه بهرهمند گرديد. مدتي پاي درس مرحوم آيتا... حجتكوهكمري(ره) و آيتا... سيدمحمدتقي خوانساري(ره) حاضر شد و مدت 4 سال نيز در محضر امام خميني(ره) حضور يافت و از دروس فلسفه و عرفان و اخلاق ايشان بهرهمند گرديد.
سيد اسدا... مدني، پس از مدتي به نجفاشرف هجرت كرده، در حوزه علميه نجف اشرف، در كنار تكميل تحصيلات عالي خويش، تدريس در سطوح مختلف را آغاز كرده و به دستور مرحوم آيتا... حكيم(ره)، كرسي تدريس لمعه، رسائل، مكاسب و كفايه را به عهده گرفت و در اندك زمان، جزو اساتيد معروف حوزه علميه نجفاشرف بهشمار آمد. شهيد محراب، در نجفاشرف، در درس خارج مرحوم آيتا... سيدعبدالهادي شيرازي(ره) و مرحوم آيتا... حكيم و مرحوم آيتا...خوئي شركت كرده و از مراجع بزرگي از جمله آيتا... حكيم در نجف و آيتا... حجت كوهكمري در قم و آيتا... خوانساري اجازه اجتهاد دريافت كرد.
آغاز مبارزات
این شهيد بزرگوار، مبارزه سياسي و اجتماعي خود را از دوران تحصيل در شهر قم آغاز كرد و در نخستین فعاليتهاي خود، به ستيز با بهائيت بهعنوان ابزار تفرقه و انحراف در منطقه آذرشهر پرداخت.
وي با سخنرانيهاي روشنگرانه، مردم را عليه طرفداران و تبليغكنندگان مرام بهائيت بسيج كرد و با تحريم مصرف برق آنان و خريد و فروش با اين فرقه گمراه، جو مبارزات ضد بهائيت را شديدتر كرده و سرانجام شهر مذهبي آذرشهر را از لوث اين فرقه استعماري پاك كرد.
مدني در پي فشار رژيم پهلوي سرانجام زادگاه خود را ترك كرد و بههمراه عائله خود به نجفاشرف بازگشت
مبارزات شهيد مدني در نجفاشرف
مرحوم آیت ا... مدني، در حوزه علميه نجف، در كنار فعاليتهاي علمي، لحظهاي از فعاليتهاي سياسي غافل نبود و همواره در مسائل سياسي و مبارزات عليه طاغوت، پيشگام و پيشتاز بود.
وي در دوران زمامداري جمال عبدالناصر، در رأس هيأتي از علما و فضلاي نجف، براي افشاي رژيم طاغوتي ايران به مصر سفر كرد.
وقتي كه گفته شد آلسعود بر عربستان مسلط شد، طلاب را جمع كرد و گفت: «بايد از نجف حركت كنيم و برويم با آلسعود مبارزه كنيم». آيتا... مدني در اين فكر بود كه در حجاز بايد مبارزه چريكي انجام بگيرد؛ اما بهدلیل كار و فعاليت زياد به خونريزي گلو و سينه مبتلا شد و در بستر بيماري افتاد.
از زمان تبعيد حضرت امام به نجف، آيتا... مدني، همواره يار و ياور امام بود و در كنار مراد خود به مبارزه عليه ظلم و ستم ادامه داد. معروف است كه هر موقع حضرت امام به علتي نميتوانستند براي اقامه نماز جماعت حاضر شوند، آيتا... مدني به جاي امام به اقامه نماز جماعت ميپرداخت.
همدان؛ سالهاي 1341 تا 1351
مدني، حركت تبليغي خود را از همدان و از روستاي «دره مرادبيگ» ـ بهعنوان تبليغ و پياده كردن برنامههاي اصلاحي ـ آغاز كرد؛ چنان كه خود فرموده است:
«من ديدم بايد همدان را حركت بدهم از يك ده كار را آغاز كردم تا مردم ببينند و بعد سپس پيدا كنند. وي دستور داد كسي حق ندارد بدون حجاب اسلامي وارد بشود. همچنين فروختن و خوردن مشروبات را ممنوع كرد و در دره مرادبيگ، يك ده نمونه شد».
اين عمل ايشان موجب علاقه مردم متدين همدان به او شد و پس از اينكه وي را شناختند، گرد او جمع شدند و از وي دعوت به عمل آورند تا به همدان بيايد و ايشان با انتقال به همدان، فعاليتهاي خود را گسترش داد.
مدني، در سفرهاي خود به همدان، پيوسته ارتباط خود را با رهبري مبارزات اسلامي حفظ كرده و در مراحل مختلف نهضت، نقش حساس خود را ايفا ميكرد. همچنين مردم را با نقشههاي شوم رژيم طاغوتي آشنا ساخته و در سخنرانيهاي خود، آنان را به بيداري و قيام دعوت ميكرد.
در سال 1341، زماني كه رژيم شاه با تبليغات گسترده خود ميخواست رفراندوم به اصطلاح انقلاب سفيد را برگزار كند، آيتا... مدني در 9 آذر 1341 در مسجد جامعه همدان، سخنراني تندي عليه انتخابات انجمنهاي ايالتي و ولايتي ايراد كرده و مردم را نسبت به عواقب شوم آن آگاه كرد.
وی مجدداً در تیرماه سال 1343 در مدرسه آخوند سكني ميگزيند و مردم و روحانيون به ديدار ايشان ميروند. در پاييز همين سال نيز چند بار به ملاير سفر ميكند كه با استقبال گرم مردم آن منطقه مواجه ميشود. وي در ملاير، مردم را براي انجام خدمات مذهبي از جمله تأسيس دبيرستان ملي ديني تشويق ميكند.
در تاريخ 4/9/43، مدني به عراق باز ميگردد و مجدداً در روز 14/10/43 به همدان مراجعت ميكند. هوشمند ـ رئيس ساواك همدان ـ در گزارش به اداره كل سوم اظهار ميکند: از بدو ورود ايشان به همدان، عدهاي از افراد اخلالگر كه از طرفداران [امام] خميني هستند، گرد مشاراليه جمع و در صدد خريدن ساختمان دبيرستان علميه هستند.
■ حضور در خرمآباد در سالهای 1351 تا 1354
سال 1354 در نورآباد ممسني، سال 1356 در گنبد كاووس و سال 1357 در بندركنگان، از دیگر سفرهای تبلیغی این عالم مجاهد و متعهد بود.
سفرهاي تبليغي
وی، در دوران اقامت در نجفاشرف، در ايام تعطيلي حوزه، تابستانها بهطور مرتب به ايران سفر ميكرد و در شهرهاي مختلف به تبليغ و روشنگري سرگرم ميشد. مبارزه با مفاسد اجتماعي و مظاهر طاغوت، يكي از كارهاي اصلي آن شهيد بود كه به هر دياری كه سفر ميكرد يا تبعيد ميشد، اين مبارزه، سرلوحه فعاليتها، حركتها و برنامههاي وي قرار داشت.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي
پس از به ثمر رسيدن قيام خونين ملت ايران به رهبري امام خميني، اين يار ديرينه امام و سرباز خستگيناپذير انقلاب كه پرچم مبارزه را لحظهاي بر زمين نگذاشته و از تبعيدگاهي به تبعيدگاهي ديگر و از سنگري به سنگر ديگر هميشه در صف مقدم مبارزه حركت كرده بود و در پيروزي انقلاب، تلاش بيوقفهاي داشت، فصل ديگري از مبارزات خود را براي حفظ و حراست و پاسداري از انقلاب شكوهمند اسلامي آغاز كرد.
مدني در انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسي، از طرف مردم همدان به نمايندگي انتخاب ميشود و سپس در كوران مشكلات و آشفتگي اوضاع همدان، از سوي امام با اختيارات تامه به امامت جمعه منصوب و روانه اين شهر ميشود.
تابستان 1357، مهاباد
در آستانه پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي، به سرزمين تازهاي قدم گذاشته است؛ منطقهاي كه در آتش ظلم و بيداد مضاعف رژيم و عوامل مزدور محلي، چون عزالدين حسيني، فئودالها و خوانين ميسوزد.
مدني از بدو ورود به اين منطقه پايگاه جديدي براي مبارزات خود پيريزي ميكند و اين بار با شعار وحدت برادران اهل سنت و تشيع، آنان را بيدار كرده و به قيام در صفي واحد فرا ميخواند.
گفتني اينكه مدت تبعيد آيتا... مدني طبق نظر خودش در 6 مهرماه 57 به پايان ميرسيد؛ ولي ايشان تا چهاردهم مهرماه 57 در مهاباد باقي ميماند. مبارزات و افشاگريهاي ایشان در مهاباد، بار ديگر ساواك را به چارهانديشي وا ميدارد. ثابتي در تاريخ 8 مهرماه سال 57 به ساواك خرمآباد دستور ميدهد كه براي گذراندن بقيه مدت تبعيد، ايشان را به تهران منتقل كنند. ساواك خرمآباد، بلافاصله كميسيون اجتماعي تشكيل داده، طبق دستور ثابتي، رأي صادر ميكند؛ اما قبل از اجراي فرمان، كمتر از 2 هفته از مدت تبعيدش باقي مانده بود كه خود مهاباد را به قصد قم ترك ميكند.
سرانجام ایشان در پايان مدت تبعيد، به درخواست علماي مبارز تبريز به اين شهر عزيمت ميكند تا همپاي ملت مسلمان ايران، مبارزه بيامان خود را عليه رژيم پهلوي پي بگيرد.
1357؛ بازگشت به همدان
مدني دومین شهید بزرگوار در آذرماه 1357 در ميان استقبال باشكوه مردم وارد همدان ميشود. ایشان با دعوت روحانيون و مردم همدان براي جانشيني مرحوم آخوند ملاعلي معصومي همداني و بهمنظور رهبري مبارزات مردم همدان و منسجم كردن فعاليت روحانيون متعهد، به اين منطقه عزيمت ميكند. نظر به سابقه درخشان آيتا... مدني از سال 41 تا سال 50 در همدان و با توجه به اوجگيري مبارزات حقطلبانه مردم ايران، هجرت وی به اين شهر، از اهميت فوقالعادهاي برخوردار بوده، طبقات مختلف مردم از ساعتها پیش در مقابل مسجد جامع اجتماع کرده و سپس برای استقبال از ایشان به طرف دروازه ملاير حركت ميكنند.
مدني از بدو ورود به همدان، هدايت مبارزات مردمي را به عهده گرفته، با اقشار گوناگون جامعه ارتباط برقرار ميكند. شايان ذكر است كه لحظه به لحظه اين هدايتها و مبارزات، در گزارش ساواك تا زمان از هم پاشيدن و انحلال آن موجود است.
نقش ايشان در هدايت و جهتدهي به مبارزات مردم همدان به حدي بوده كه وقتي در جريان 22 بهمن، لشكر 81 زرهي كرمانشاه براي سركوب مردم به سمت تهران حركت ميكرد، به دستور ايشان، مردم همدان براي سد كردن حركت تانكها، با دست خالي و كفنپوشان به مقابله با تانكها برخاستند و خود آيتا... نيز در جلوي همه تظاهركنندگان به راه ميافتد كه موفق ميشوند با دادن تعداد كمي شهيد و مجروح، تانكها را از حركت بازدارند.
همراه با آيتا... قاضي طباطبايي در سنگر نماز جمعه تبريز
تبريز اين شهر قيام و مبارزه ـ پس از پيروزي انقلاب اسلامي دستخوش جريان مهم و حساسي قرار گرفت. دشمنان انقلاب با شعلهور كردن آتش تفرقه و اختلاف و آشفته كردن اوضاع عمومي شهر ـ بهويژه كميتههاي انقلاب كه بیشتر آنها در دست ضدانقلابيون حزب خلق مسلمان بود ـ اميد داشتند كه به اهداف شوم خود برسند. ياران انقلاب تصميم گرفتند با آوردن آيتا... مدني به تبريز، موقعيت جناح انقلاب و خط امام را تقويت كنند. آنان اين پيشنهاد را به محضر امام تقديم كردند و امام امت طي حكمي ایشان را روانه تبريز كردند. حساسيت منطقه و اهميت اين حركت را از پيام امام به شهيد بزرگوار ميتوان دريافت.
مدني، در سر و سامان دادن به اوضاع سياسي و اجتماعي تبريز تلاش مخلصانهاي كرد و آنگاه براي ادامه خدمت به شهر همدان بازگشت؛ هنوز چند روزي از مراجعت وي نگذشته بود كه حادثه دلخراش و غمبار شهادت نخستین شهيد محراب آيتا... سيدمحمدعلي قاضيطباطبايي به دست دشمنان انقلاب و مزدوران امريكا عليه روحانيت، اوضاع شهر تبريز را دگرگون ساخت. در اين هنگام بار ديگر امام عزيز طي حكم ديگري، آيتا... مدني را به نمايندگي خود و امامت جمعه شهر تبريز منصوب فرمود.
وی پس از منصوب شدن به سمت امامت جمعه شهر تبريز، با معضل بزرگ «حزب خلق مسلمان» كه جريانهاي مختلف زیر پوشش آن به مبارزه با انقلاب پرداخته بودند، مواجه ميگردد؛ اما به يمن آگاهي و هوشياري مردم آذربايجان و شخصيت و مقبوليت ايشان و همچنين فعاليت شبانهروزي و هوشياري آن عزيز، اين توطئه منجر به شكست ميشود.
سختترين روزهاي مدني را ميتوان ايامي خواند كه او در ميان آشوب حزب خلق مسلمان قرار گرفت. در جريان اين غائله خطرناك، ایشان از جانب همين گروه ضدانقلابي بارها مورد تهديد قرار گرفت. آنها جايگاه نماز جمعه را به آتش كشيدند و از برگزاري نماز جلوگيري كردند؛ اما خود آيتا... مدني در روز جمعه كفن پوشيده و پيشاپيش جمعيت حركت كرد و گفت: «تا من زندهام و در اين شهر نماينده امام هستم نماز جمعه را برگزار ميكنم.»
شهادت
مدني كه همواره در صف مقدم مبارزه بود، پیش از انقلاب در برابر رژيم ستمشاهي و پس از پيروزي در مقابل مزدوران و جاسوسان آمريكا چون سدي محكم ايستاد و از حريم اسلام و قرآن حمايت ميكرد. نماز جمعه تبريز پس از شهادت شهيد آيتا... قاضي طباطبايي انتخاب شد. اما مزدوران آمريكا كه به ترور ياران امام پرداخته بودند بيستم شهريور 1360 نوبت يكي ديگر از چهرههاي درخشان آسمان معرفت و معنويت بود.
ساعت 13:45 بعدازظهر پس از اتمام خطبههاي نماز جمعه، خطبههاي نماز را به اتمام رساند. مراسم نماز جمعه پايان گرفت. عدهاي از مأمورين شهرباني كه عازم جبهههاي نبرد حق عليه باطل بودند از ايشان خواستند بهطور انفرادي 2 ركعت نماز را آغاز كند كه منافقي كوردل بازوي آيتا... مدني را گرفت و نماز آقا را قطع كرد. در اين موقع اطرافيان به طرف مهاجم روي آوردند ولي پیش از رسيدن آنها وي ضامن نارنجكي را كه در لباسش مخفي کرده بود كشيد و نارنجك بهطور وحشتناكي منفجر شد و بر اثر اين انفجار، انساني وارسته، عارفي ازخودگذشته و انساني نمونه و الگو به لقاي حق پيوست. تلاش مردم و كوشش پزشكان سودي نبخشيد و امام جمعه تبريز همراه با 3 شهيد به ملكوت عشق عروج نمودند و بيش از 50 نمازگزار مؤمن زخمي و مجروح شدند. در 21 شهريور پيكر آن بزگوار با شكوه هرچه تمامتر در ميان اندوه فراوان مردم در تبريز و قم تشييع گرديد و در قم در كنار حرم مطهر حضرت معصومه(س) به خاك سپرده شد. شهادت اين عالم بزرگوار در سراسر ايران انعكاس وسيعي داشت.
شهيد مدني و جبهههاي نبرد
شهيد مدني در تقويت روحيه رزمندگان اسلام نقش بسزايي داشتند و با شركت خود در جبهه نبرد و حضور در كنار سپاهيان اسلام و شركت در مجالس دعا و نيايش آنان، مشوق براي رزمندگان اسلام بود تا جنگ مقدس خود را با استكبار جهاني تا پيروزي نهايي ادامه دهند.
برخی از خدمات شهید محراب آیتا... مدنی
شهید مدنی رضوانا... تعالی علیه، هر جا که قدم میگذاشتند (در دوران پیش از انقلاب، در تبعیدگاهها و دوران پس از انقلاب) آثاری از قبیل مدرسه، مسجد، درمانگاه و صندوق قرضالحسنه و... از خود به یادگار میگذاشتند. چون خود را وقف جامعه کرده بودند و از هیچ خدمتی دریغ نداشتند.
در همدان، خرمآباد، تبریز و حتی در اماکن تبعیدشان (همدان، نورآباد ممسنی، گنبد کاووس، بندرکنگان و مهاباد) و با محلهایی که بهطور موقت مانند اطراف قزوین رفته بودند آثاری از خود باقی گذاردهاند. که بخش کوچکی از این خدمت به شرح ذیل میباشد:
1.ساخت مهدیه همدان
2.تأسیس صندوق قرضالحسنه همدان (که شاید بتوان گفت نخستین صندوق وام بدون بهره بود که در ایران تأسیس شد)
3.تأسیس درمانگاه مهدیه همدان
4.تأسیس دارالایتام مهدیه همدان
5.ساختن مسجد، حسینیه و حمام در دره مرادبیگ همدان
6.تأسیس مدرسه و کتابخانه و صندوق قرضالحسنه در دوره مرادبیگ همدان
7.تأسیس صندوق قرضالحسنه قصر شیرین
8.مدیریت بر حوزه علمیه کمالیه خرمآباد لرستان
9.ساخت بیش از 18 واحد مسکن در یکی از روستاهای بوئینزهرا با هزینه اهالی همدان
10.جمعآوری و توزیع کمکهای مردمی برای زلزلهزدگان بوئینزهرا
