| پنجشنبه - 15 مرداد 1405 - شماره 5479-D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 112489 |
تاریخ انتشار: 1399-07-20 - 11:38 |
تعداد بازدید: 261 |
|
|
|
|
 در گرامیداشت حافظ جای استاد خالی
آنچه حافظ در شعر نگاشت شجریان با موسیقی زیبا نواخت
فرهنگی
■ بیش از صد غزل از 495 غزل حافظ توسط استادخوانده شد
بزرگداشت حافظ امروز درحالی از راه میرسد که سراینده غزلهای این شاعر زمین را تاب نیاورد و آسمانی شد. شجریان، خسرو آواز ایران در سخنرانیهای خود بارها گفته بود، غنای شعر حافظ است که مرا به خواندن وا میدارد. به هر ترتیب روز حافظ یکی از شریفترین، عزیزترین و دوستداشتنیترین روزها برای مردم فرهنگدوست ایران است، چه شایسته است که در مهرماه مقام حافظ، هنرمند و شاعری سراسر مهر، بزرگ داشته میشود.
از دیرباز شعر پارسی و موسیقی ایرانی در یك آمیختگی جداییناپذیر، ذهن و دل جماعت ایرانی را به خود مشغول كرده، بهطوریكه هرجا شعری به میان آمده، ناخودآگاه دلها به سوی نغمهای شتافته و هرجا نغمهای شنیدهاند، جام شعرشان سرریز شده است.
به همین دلیل میبینیم خواندن اشعار بزرگان پارسی با نغمات موسیقی از قرنها پیش تاكنون بهصورت یك سنت مقبول و مطبوع جریان دارد. هرجا سخن از رزم و حماسه و جنگاوری است، اشعار فردوسی با نغمه همایون و چهارگاه بر زبان پهلوانان جاری میشود و هر جا صحبت شوریدگی و عرفان است، ناخودآگاه شعر مولوی به رقص میآید.
از دیدگاه و به نقل استاد آواز ایران، «کار من این نیست که سخنرانی بکنم، کار من چیز دیگری است(خواندن) البته من آنچه باید را تا بهحال از حافظ خواندهام و از این به بعد هرچه بخوانم زیادهگویی است.»
اگر بخواهیم تعبیری امروزی از حافظ در حوزه موسیقی ارائه دهیم میتوانیم جایگاه والایی را که استاد محمدرضا شجریان در موسیقی دارد با جایگاه حافظ در شعر و ادب مقایسه کنیم.
توجه جدی استاد شجریان به شعر حافظ، از سالهای 1355 به بعد و بهطور مشخص در كنسرتهای گروه مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایرانی برگزار شده در جشن هنر شیراز، شكل میگیرد.
این روند در مقطع انقلاب بهدلیل نیاز اجتماعی و سیاسی وقت، بهطور موقت تعطیل شد تا اینكه با از سرگیری فعالیتهای وی در قالب كنسرت و نوار، از سال 1358 به بعد با کنسرت ابوعطا بههمراه تار محمدرضا لطفی، شعر حافظ دوباره زینتبخش آثارش شد.
از این پس، دقت نظر استاد در انتخاب شعر با توجه به ضروریات زمانه و درك مخاطبان، موجب شد تا شماری از غزلهای حافظ كه تا دیروز روشنیبخش خلوت اهل دل بود، امروز برای غالب مردم مأنوس و ملموس گردد. نگاهی به آلبومهای «عشقداند»، «بیداد»، «ماهور»، «آستان جانان»، «دستان»، «سرو چمان»، «پیام نسیم»، «یاد ایام»، «چشمه نوش»، «معمای هستی» و بسیاری از كنسرتها و كاستهای فراوان و آثار خصوصي، میزان علاقهمندی شجریان به شعر حافظ را آشكار میكند.
البته، صرف رویآوری به یك شعر جاودان برای جاودانه شدن كفایت نمیكند. چهبسا غزلهای ناب حافظ و سعدی در حنجره برخی خوانندگان كمدانش از معنی اصلی خود دور افتادهاند.
عكس این قضیه نیز درباره شجریان مصداق مییابد. غزلهایی كه در حالت عادی برای عموم مردم، مفهوم روشنی نداشتند، با آواز و تحریرها و تأكیدهای استادانه او معنی تازهای یافتند. بیجا نیست اگر بگوییم اشعار حافظ در هر بار خواندن استاد، دوباره سروده شدند و این مرهون سختگیری خوانندهای بود كه بهزعم خود برای انتخاب یك شعر مناسب جهت اجرا، گاهی تا 4 ماه وقت میگذاشت! اجرای بدیع برخی از غزلهای حافظ چه بهصورت آواز و چه در قالب تصنیف، چنان قوی و روان صورت گرفته كه كمتر هنرمندی جرأت طبعآزمایی در این زمینه را به خود داده است و البته در بخش تصنیفخوانی نقشی بیبدیل آهنگسازی چون پرویز مشكاتیان را نمیتوان نادیده گرفت.
نزديك به صد غزل از 495 غزل حافظ توسط استادخوانده شده است.
از نگاه دوستداران هنر و ادب فارسی، میتوانیم جایگاه والایی را که استاد محمدرضا شجریان در حوزه موسیقی دارد با جایگاه حافظ در شعر و ادب مقایسه کنیم. در مقالهای که در مجله هنر موسیقی بهمناسبت بزرگداشت استاد شجریان منتشر شد، با عنوان «رستاخیز شعر در آوای سیاوش»، به این نکته اشاره شده است.
به عبارتی شعر حافظ از زمان خود او تا عصر حاضر بیشتر مطلوب فرهیختگان بوده تا عامه مردم، ولی اینك به مدد صدای آسمانی شجریان، تكبیتها و غزلهای فراوانی از حافظ شیرینسخن در ذهن مردم نقش بسته است. شاید تقدیر این بود كه یگانه غزل پارسی با یگانه آواز ایران، پیوندی اینچنین یابد.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
