پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

نگاهی به برگزاری کنسرت‌های آنلاین در تهران و همدان

تهـران پرشمار و کم‌مخاطب / همـدان محدود و پرطرفدار

«کنسرت بی‌تماشاگر، کنسرت نیست و فقط برای فراموش نشدن هنرمندان برگزار می‌شود.» این حرف‌ها را چند روز پیش «غلامعلی علمشاهی» رئیس کانون ناشران خانه موسیقی در نقد کنسرت‌های آنلاین – برنامه‌هایی که از ماه اول تعطیلی، فعالیت‌های هنری در کشور رونق گرفتند - گفت.
وقتی کرونا آمد و کنسرت‌ها لغو شد، عده‌ای فکر کردند با برگزاری کنسرت‌های آنلاین، یعنی کنسرت با حضور خواننده و نوازندگان و بی‌حضور تماشاگر، می‌تواند هم روحیه مردم را بهتر کند و هم فعالیتی مناسب باشد برای خوانندگان که بیکار نباشند. از ابتدای اسفندماه، کنسرت‌ها در تهران و سپس شهرهای دیگر آغاز شد. در همدان اما کنسرت‌های آنلاین جز معدود اجراهایی کوتاه، چندان ادامه‌دار نشد و قوت نگرفت.
خیلی‌ها گمان می‌کردند کرونا می‌تواند روند اجرای موسیقی در همدان را بهتر کند اما باز هم اینطور نشد تا این پرسش همچنان باقی بماند که تکلیف ضعف موسیقی صحنه‌ای در همدان بر گردن اداراتی است که مسئولیت مجوز دادن به کنسرت‌ها را دارند یا هنرمندانی که تحمل سختی‌های راه هنر را ندارند.

آغاز بحران
اجرای کنسرت‌های آنلاین در کشور به‌طور رسمی از ابتدای فروردین‌ماه آغاز شد.
نخستین هنرمندی که این فعالیت را تجربه کرد «امید حاجیلی» بود و پس از آن نیز رضا یزدانی، گروه رستاک، حمید عسگری، گروه گیل و آمارد (ناصر وحدتی)، مهدی یغمایی، گروه ژوانا (سعدا... نصیری)، حمید حامی، سینا سرلک، اشوان (اشکان خدابنده‌لو) در 10 روز برنامه‌های خود را اجرا کردند.
پس از مدتی هم کیهان کلهر، علیرضا قربانی و همایون شجریان اجراهایی آنلاین برگزار کردند. نخستین حاشیه این اجراها، مبلغی بود که گفته شد این هنرمندان بابت اجرا در روزهای کرونایی از اسپانسر این برنامه دریافت کرده‌اند. بسیاری از منتقدان به این کار ایراد گرفتند.
ازنظر آن‌ها کار در روزهای سخت کرونایی که کادر درمانی کشور در خط مقدم مبارزه است و روزانه تعداد زیادی از مردم کشور درحال جان باختن هستند، باید که بدون رد و بدل کردن پول انجام می‌شد. در مقابل، مسئولان موسیقی ایران نظر دیگری داشتند.
از جمله «حمیدرضا نوربخش» مدیرعامل خانه موسیقی ایران که گفت: «اکنون بیش از ۱۵ هزار هنرمند در خانه موسیقی عضو هستند که شاید کمتر از 2 درصد آن‌ها از جماعتی باشند که درآمدهای آن‌چنانی دارند.
شاید شما باور نکنید ولی بنده در این مدت شاهد حضور افرادی در خانه موسیقی بودم که اصلاً باورم نمی‌شد که با چه بحرانی مواجه شده‌اند!» این بحران البته در شهری مثل همدان هم به‌طور عمیق نمود پیدا کرد. با تعطیلی کنسرت‌ها، آموزشگاه‌های موسیقی شهر هم بسته شدند و تعداد زیادی از هنرمندان که از راه هنر کسب درآمد داشتند، عملا بیکار شدند.

بخشنامه‌ها صادر شدند
وقتی کنسرت‌های مجازی، آن‌طور که باید به مذاق طرفداران موسیقی خوش نیامد، بسیاری از هنرمندان تلاش کردند ارتباطشان با هواداران را در صفحات شخصی خود دنبال کنند. پس اجرای خوانندگان به فضای اینستاگرام کشیده شد و همین موضوع واکنش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را در پی داشت.
وزارت فرهنگ دهم اسفندماه اطلاعیه‌ای منتشر کرد و در آن از خوانندگان خواست فعالیت‌هایشان در اینترنت باید با مجوز این نهاد باشد: «اصول و ضوابط محتوایی تولید و عرضه محصولات و آثار فرهنگی و هنری تابع همان مقررات جاری تولید محصولات فرهنگی است و صرف فراهم بودن بستر عرضه در فضای مجازی نمی‌تواند ناقض آن مقررات باشد. برگزاری پویش‌ها، جشنواره‌ها و سایر رویدادهای فرهنگی، هنری و رسانه‌ای در فضای مجازی هم بدون هماهنگی این وزارتخانه غیرمجاز است.» دومین نقد منتقدان به وضعیت موسیقی کشور در ایام کرونایی خطاب به همین بیانیه بود. بسیاری از خوانندگان ادعا کردند که اجراهایشان کنسرت نبوده که نیاز به مجوز داشته باشد و اصلا قانون مصوبی در این زمینه وجود ندارد.
در مقابل، وزارت ارشاد پاسخ داد: «دستورالعمل صدور مجوز و نظارت بر عرضه آثار فرهنگی و هنری از طریق رسانه‌های برخط نیز نهایی شده و به‌زودی ابلاغ خواهد شد.» این شد که بسیاری از هنرمندان داخل کشور عطای اجرا در اینستاگرام را هم به لقایش بخشیدند.

اجرای همدانی‌ها به احترام کادر درمان
2 ماه پس از آغاز کنسرت‌های آنلاین در تهران و شهرهای دیگر، نخستین برنامه آنلاین رسمی موسیقی همدان برگزار شد.
ابتدای خردادماه بود که اعلام شد به‌مناسبت عید فطر برنامه آنلاین موسیقی در همدان با عنوان «همایش آنلاین گروه‌نوازی در همدان، آوای سلامت» برگزار می‌شود. این خبر را «علی آقامحمدی» رئیس انجمن موسیقی همدان اعلام کرد: « این همایش با هدف ترویج شادی و نشاط بیشتر در جامعه در این ایام بحران کرونا و قدردانی از زحمات و تلاش‌های کادر درمانی و بهداشتی کشور که در این مدت در خط مقدم مبارزه با این ویروس منحوس هستند، برگزار می‌شود.» این همایش سوم تا پنجم خردادماه در 3 شب برگزار شد.
گروه موسیقی شهناز به سرپرست علی خرم، گروه ملودی به سرپرستی کسری فرهادی، گروه سرنا به سرپرستی‌ محمدرضا شریفی، گروه شهسواران به سرپرستی قادر شهسواری، گروه همراز به سرپرستی رضا اقدسی و گروه آمادای به سرپرستی علی شادمانی‌روشن از جمله هنرمندان همدانی بودند که در این همایش برنامه اجرا کردند.

همدانی‌ها پول نگرفتند
«علی آقامحمدی» رئیس انجمن موسیقی همدان می‌گوید استقبال از برگزاری کنسرت آنلاین در همدان بسیار امیدوارکننده بوده است: «برگزاری کنسرت آنلاین اتفاقی نو در همدان بود. همایش را در 3 شب و با حضور 6 گروه برگزار کردیم. این برنامه‌ها در صفحات اینستاگرام انجمن موسیقی و دیگر هنرمندان پخش شد و در مجموع بیش از 3 هزار نفر مخاطب داشت که آمار بسیار خوبی است.
اگر در همدان کنسرت حضوری هم برگزار شود در بهترین حالت به این اندازه تماشاچی نخواهیم داشت.»
به گفته آقامحمدی هزینه‌های کنسرت آنلاین بر عهده انجمن موسیقی بوده است: «هنرمندانی که در این 3 شب اجرا داشتند هیچ دستمزدی دریافت نکردند؛ زیرا فعالیت‌های انجام‌شده برای قدردانی از زحمات کادر درمان بود. اما انجمن موسیقی با حمایت اداره ارشاد استان حتما از این هنرمندان تجلیل شایسته‌ای خواهد کرد.»

ادامه خواهد داشت؟
به‌نظر می‌رسد کنسرت‌های آنلاین فعلا در همدان برگزار نشود. آن‌طور که آقامحمدی می‌گوید، انجمن موسیقی در روزهای تعطیلی کنسرت‌ها، برنامه‌های متنوعی انجام داده و خود را به کنسرت آنلاین محدود نکرده است: «یکی از کارهای ما دعوت از هنرمندان استان به پویش «در خانه می‌مانیم» بود. بیش از 50 هنرمند همدانی در این پویش قطعاتی به‌صورت تکنوازی اجرا کردند و از صفحه انجمن موسیقی منتشر شد.
همچنین مسابقه آنلاین کتابخوانی تئوری موسیقی، دیگر برنامه‌مان در این روزها است. می‌خواهیم برنامه‌هایمان متنوع باشند.»

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس