پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

حال بد نشریات شهرستان

رسالت یا کسالت مطبوعاتی؟

نویسنده : سپیده راشدی

در عیادت از مطبوعات محلی، متوجه وضع و حال بدشان می‌شوی. قرار بود نوشته‌هایی از درد دل مردم در مطبوعات چاپ شود. محلی باشد برای اطلاع‌رسانی؛ فرهنگ را بسازد؛ خبرمان دهد؛ پلی شود ارتباطی بین مردم و مسئولان؛ تأثیر بپذیرد و تأثیر بگذارد؛ و قرارهایی از این دست!
اما امروزه مطبوعات سراسری ساز خودشان را می‌زنند و مسائل کلان را پیگیری می‌کنند، از این رو جایی برای پرداختن به مسائل و مشکلات شهرستان‌ها و جزئیات را ندارند. پر کردن این خلأ، بر عهده مطبوعات محلی و شهرستانی به‌عنوان بازوان توانمند توسعه است. اما به متن ماجرا که رجوع می‌کنی، تصویر این روزهای این نشریات، حاشیه‌ای است از تکه‌های پازل حل ناشدنی. این تصویر برگرفته از ضعف مالی، بی‌اعتنایی مردم به روزنامه‌ها، عدم اقبال و حمایت مسئولان، نبود نیروهای حرفه‌ای رسانه‌ای، نداشتن امکانات برای روزنامه‌نگاران، صدور متراکم مجوزها، محتوای بی‌کیفیت، ظاهر غیرجذاب، عملکرد نامطلوب سازمان‌ها، استقبال نکردن بخش خصوصی، یکه‌تازی شبکه‌های اجتماعی، مسائل توزیع و ... است که کسالت مطبوعاتی را بر جای رسالت مطبوعاتی نشانده است. این مطبوعات در ضعف‌ها و نارسایی‌هایی گسترده غرق و ناتوان از دستیابی به اهداف عالی خود، دست و پا می‌زنند.
بی‌تفاوتی در قبال وضع کنونی، عمق این کاستی‌ها را بیشتر و جبران آن را دشوارتر خواهد کرد. آسیب‌ها را باید شناخت و در جهت رفع آنان یا به حداقل رساندنشان گام برداشت. در این گود وسیع و سطح ناهموار، مطبوعات محلی به اصطلاح اگر «آتش هم شوند، محیط اطراف خود را نیز گرم نخواهند کرد».
مطبوعات کاغذی در مقایسه با عصر مجازی روزگار سختی را می‌گذرانند، به‌طوری‌که از ده شهرستان در استان همدان، شهرستان‌های اسدآباد، رزن، کبودراهنگ، درگزین و فامنین فاقد نشریات محلی هستند. اگر هم در دیگر شهرستان‌ها رسانه‌ای فعال است ناشی از دغدغه و تلاش مضاعف مطبوعاتي‌ها است. در واقع نشریات کاغذیِ شهرستاني در بین مسئولان آن جایگاهی ندارد و اگرهم مخاطبی باشد عامه مردم است. با گسترده شدن فضای مجازی نشریات کاغذی راه نفوذ خود را درشهرستان‌هاي کوچکتر از دست دادند. درآمد نشریات کاغذی رو به افول رفته و روزبه‌روز بر تعدیل نیروي آنها اضافه شد.
در شهرستان نهاوند 2 هفته‌نامه محلی «فردای نهاوند» و «صدای نهاوند»، در شهرستان بهار ماهنامه «نشاط بهار» در شهرستان ملایر «فرهنگ ملایر» و «آوای ملایر» هفته‌نامه «نداي توي» در تویسرکان و «صدای کورنگ» در کبودراهنگ فعال هستند. 4 دکه مطبوعاتی در کبودراهنگ یک دکه مطبوعاتی در بهار 3 دکه مطبوعاتی در اسدآباد یک دکه در ملایر 2 دکه در نهاوند، یک دکه هم در رزن؛ تویسرکان و فامنین و درگزین بدون دکه مطبوعاتی است.
طبق آخرین گزارش از وضعیت فروش روزنامه در شهرستان‌ها، درگزین، فامنین و لالجین کمترین میزان فروش و کبودراهنگ، ملایر و نهاوند بیشترین فروش روزنامه را دارند. به‌طور میانگین روزانه 40 نسخه از تمامی روزنامه‌های محلی و کشوری وارد شهرستان‌ها می‌شود.

در آینده نسخه کاغذی مطبوعات منهل می‌شود
مدیر مسئول هفته‌نامه فرهنگ ملایر نیز گرانی کاغذ و عدم وصول مطالبات نشریات از ادارات خصوصی و دولتی را یکی از چالش‌های بزرگ عرصه مطبوعات می‌داند و می‌گوید: گرانی هزینه چاپ و کاغذ به تیراژ کمتر نشریات شهرستان منجر شده است.
مراد طاهرنیا ادامه می‌دهد: ممکن است در آینده مطبوعات کاغذی منهل شده و رسانه‌های دیجیتال جایگزین آن شوند که این امر مستلزم سواد رسانه‌ای و نظارت بسیار است.
مدیر مسئول پایگاه خبری صدای نهاوند نیز می‌گوید: نسخه‌های دیجیتالی نشریات به‌دلیل سرعت و دقت خبر مثمر ثمر هستند و مخاطبان بیشتری را جلب می‌کنند در نتیجه در آینده نزدیک جای مطبوعات کاغذی را گرفته و مطبوعات از کسب درآمد از مراکز دولتی بی‌نیاز می‌شوند. اگر قرار است رسانه دیجیتال گسترش یابد، لازم است فقط رسانه‌های معتبر فعالیت کنند.
حسین صادقی در ادامه مي‌افزاید: اگر خبرنگاري خبري منتقدانه از برخي مسئولان کار کند که باب ميلش نباشد به‌راحتی راهی دادگاه‌ها می‌شود و حتي ممکن است شغل خود را از دست بدهد.
وی ادامه می‌دهد: خبرنگار با جانش بازی می‌کند، در هر حادثه و جلسه حاضر می‌شود اما همیشه مورد بی‌مهری مسئولان قرار می‌گیرد واین امر امنیت شغلی را از خبرنگار می‌گیرد.

مخاطبان روزنامه عامه مردم هستند
مدیرمسئول ماه‌نامه نوپا «نشاط بهار» می‌گوید: هیچ‌کدام از ادارات شهرستان اشتراک ماه‌نامه را ندارند. تنها یک دکه روزنامه‌فروشی در بهار وجود دارد که مخاطبی اگر داشته باشد، عامه مردم هستند.
مرضیه کریمی ادامه می‌دهد: بیشترین فعالیت ما در یک کانال تلگرامی 7 هزار عضوی است که بیشترین بازدید آن به 2 هزار عدد می‌رسد.
وی با تأکید بر اینکه بیشتر مردم و مسئولان فضای مجازی را بر مطبوعات کاغذی ترجیح می‌دهند، می‌افزاید: شبکه‌های اجتماعی نشریات کاغذی را در خود بلعیده‌اند حتی در هر روستا یک کانال تلگرامی وجود دارد، همین امر ما را برآن داشت تا 2 سایت خبری راه‌اندازی کنیم. درحال‌حاضر میزان بازدید از خبرها به 100 عدد می‌رسد اما درآمدی از سایت نداشته‌ایم. خبرنگاران افتخاری کار می‌کنند از 6 خبرنگار 2 خبرنگار بیمه هستند وحقوق ثابت ندارند.
کریمی ضمن تأکید بر اینکه فرمانداری به‌عنوان متولی کار بارها سد راه ما شده است و ادارات مدام پای ما را به دادگاه باز می‌کنند، می‌گوید: آزادی بیان از رسانه‌ها گرفته شده است.

يك‌طرفه به قاضي نرويم
یک خبرنگار و فعال رسانه‌ای در شهرستان اسدآباد با 19 سال سابقه کار خبری می‌گوید: مطبوعات نه‌تنها در شهرستان بلکه در پایتخت هم آینده خوبی ندارد روزبه‌روز رسانه‌های مکتوب درحال جمع‌آوری هستند و نه‌تنها ادارات بلکه مردم هم دیگر خواهان روزنامه و مکتوبات نیستند. به باور مردم خبرنگاران تریبون‌دار مسئولان هستند و فقط حرف دل آنها را می‌زنند مردم درست می‌گویند اما یک‌طرفه به قاضی می‌روند.
رسانه‌ها اگر بخواهند مشکلات جامعه را هویدا کنند به مذاق دولتی‌ها خوش نمی‌آید و از طرف مسئولان حمایت نمی‌شوند. این موضوع به‌دلیل فشارهای سیاسی بر مطبوعات و مشکلاتی همچون وابستگی مطبوعات به وزارتخانه‌ها و دولت است. پس رسانه‌ها هم ناگزیر کمتر به مشکلات واقعی در جامعه می‌پردازند.
محمد چهاردولی می‌افزاید: کانال‌های تلگرامی مانند قارچ در شهرستان اسدآباد درحال رشد هستند و بیش از 80 درصد مطالب کانال‌ها کپی‌برداری از سایر کانال‌ها است. درصد کمی از خبرها تولیدی هستند. متأسفانه مسئولان هم بر این باور هستند که تا فضای مجازی هست نیازی به روزنامه نداریم. این درحالی است که بیشترین تعداد بازدیدکننده‌ها از کانال‌های تلگرامی عامه مردم هستند تا خود مسئولان!
وی ادامه می‌دهد: درشهرستان اسدآباد با رسانه و روزنامه‌ها همکاری نمی‌کنند اگر به مسئولان انتقاد کنیم به ادارات می‌گویند به فلان خبرنگار آگهی ندهید، خبرنگار هم به‌ناچار خیلی از موارد منفی را نادیده می‌گیرد. اگر خبرنگار دغدغه مالی نداشته باشد به‌راحتی می‌تواند از مشکلات بنویسد.
چهاردولی می‌گوید: بسیاری از خبرنگاران نیز بدون اینکه الفبای روزنامه‌نگاری را یاد بگیرند فقط در جلسات حضور فیزیکی دارند و پس از جلسه هم با کپی کردن جلسه را ختم به خیر می‌کنند. همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا آینده مطبوعات آینده درخشانی نباشد.

رسانه‌های دیجیتالی هم پای رسانه‌های مکتوب رشد می‌کنند
مدیر مسئول روزنامه صدای کورنگ هم می‌گوید: متأسفانه در استان همدان نگاه برخی مسئولان به مطبوعات ابزاری است نه نگاه کلان به ماهیت و نقش مطبوعات در تولید ادبیات و فرهنگ در جامعه و پیگیری مطالبات مردم.
حسین توسلی می‌افزاید: همکاران و شاغلان در عرصه رسانه حقیقتا روزهای سختی را سپری می‌کنند؛ گرانی کاغذ و هزینه‌های چاپ و نشر؛ افزایش حقوق و مطالبات افراد شاغل در رسانه‌ها و ناتوانی مدیریت مطبوعات در تأمین آنها؛ عدم همکاری نهادها و سازمان‌ها و ادارات استان در انتشار آگهی؛ وضعیت نامعلوم و موجی بودن اقتصاد کشور و نوسانات شدید ارز و تأثیر آن بر اقتصاد کشور و مطبوعات عملا مطبوعات را به تعطیلی کشانده و اگر رسانه‌ای فعال است ناشی از دغدغه فرهنگی مدیران آن است وگرنه جز ضرر و فشارهای متعدد و گاهی هم شکایت‌هایی که می‌شود انگیزه‌ای برای اصحاب رسانه باقی نمی‌گذارد.
توسلی ضمن تأکید بر اینکه رسانه‌های دیجیتالی هم‌پای رسانه‌های مکتوب باید رشد کند، می‌گوید: فضای مجازی برای اطلاع‌رسانی فوری از تحولات بسیار فرصت خوبی است. فضای مجازی جای نشریه مکتوب را نمی‌گیرد. فضای مجازی عبوری و مروری است، اما رسانه مکتوب تا حدود زیادی ماندگار، مستند و قابل ارجاع است.
توسلی می‌افزاید: با وجود 4 دکه مطبوعاتی در شهر اما آنها بیشتر اجناس متفرقه را می‌فروشند.

خبرنگاران فرافکنی نکنند
رئیس اداره ارشاد شهرستان اسدآباد می‌گوید: توزیع عادلانه آگهی بین تمامی مطبوعات و به‌ویژه مطبوعات محلی در اولویت کاری اداره ارشاد اسدآباد است. با توجه به لیست مطبوعات که روزانه بررسی می‌شود، هر آگهی از هر اداره‌ای دریافت شود ‌صورت متوازن توزیع می‌شود و هیچ اداره‌ای طبق قانون حق ندارد روزنامه خاصی را به هر دلیلی از لحاظ دریافت آگهی بایکوت کند. ممکن است برخی مسئولان در بحث مصاحبه همکاری نکنند اما هیچ شبهه‌ای در زمینه توزیع آگهی‌ها در شهرستان اسدآباد وجود ندارد پس خبرنگاران فرافکنی نکنند.
رضا قاسمي ادامه مي‌دهد: هر 3 ماه و در پایان هر فصل آگهی‌های چاپ شده در تمامی روزنامه‌ها بررسی می‌شوند. اگر اختلاف مشهودی در زمینه توزیع آگهی‌ها وجود داشته باشد در فصل بعدی جبران شده و به همان میزان اختلاف، به روزنامه‌هایی که آگهی کمتری در فصل پیش دریافت کرده‌اند، تعلق می‌گیرد.قاسمی با بیان اینکه به‌صورت مستمر تحت نظارت و بازرسی اداره کل هستیم، ادامه می‌دهد: البته توزیع آگهی‌ها به نماینده هر روزنامه در شهرستان هم بستگی دارد، روزنامه‌ای که کار فرهنگی بیشتری در شهرستان را انجام می‌دهد تفاوت کمی قائل می‌شویم اما نه به‌صورت چشم‌گیر. اگر نماینده رسانه‌ای در توزیع روزنامه، دریافت م.الف و زمان تحویل روزنامه در روز چاپ آگهی بدقولی کند از لحاظ قانونی موضوع را به اداره کل ارجاع دهیم و به‌صورت کتبی به روزنامه تذکر دهیم اگر مجددا خطاها تکرار شوند، طبیعی است که ادارات هم تمایل چندانی به چاپ آگهی در آن روزنامه را ندارند.

چاپ آگهی در روزنامه به اختیار ادارات نیست
وی می‌افزاید: حق و انصاف را بین روزنامه‌ها اجرا می‌کنیم و هیچ‌وقت بدون دلیل آگهی‌ها را به روزنامه خاصی نمی‌دهیم. توزیع آگهی‌ها به اختیار و سلیقه ادارات نیست که به‌دلیل اختلاف با خبرنگار روزنامه‌ای را از دریافت آگهی‌ها محروم کنند. البته گاهی پیش می‌آید که ادارات اصرار دارند که آگهی در روزنامه خاصی چاپ شود که اگر دست ما در آگهی‌ها باز باشد و در آن ماه ادارات آگهی زیاد داشته باشند قبول می‌کنیم و آگهی بعدی را در همان ماه به روزنامه دیگر می‌دهیم.
قاسمی با تأکید بر اینکه توزیع آگهی‌ها در یک روزنامه خاص سودی به‌حال ما ندارد، می‌گوید: تا سال گذشته که روال م .الف برای آگهی‌ها نبود ادارات برای دریافت مجوز م.الف به ادارات ارشاد مراجعه نمی‌کردند. به‌طوری‌که چاپ آگهی در هر روزنامه که مورد قبول ادارات بود انجام می‌شد و ادارات با روزنامه هماهنگ می‌شدند. اما امسال ادارات موظف هستند برای دریافت مجوز م.الف و تعیین روزنامه به اداره ارشاد مراجعه کنند و هرگونه تخلفی هم به‌سرعت پیگیری می‌شود.

مدیران شهرستان نقد منصفانه را می‌پذیرند
فرماندار شهرستان بهار هم می‌گوید: مجموع اصحاب رسانه و مطبوعات رسالت سنگینی بر عهده دارند و به‌نوعی امانتداران حوزه اطلاع‌رسانی محسوب می‌شوند و قطعاً نسبت به صدق و مستند بودن اخبار واقف هستند. تاکنون اگرنقدی بر مسئولان شهرستان با قلم خبرنگاران نوشته شده و صحت آن نیز مشخص شده است، مدیران شهرستان این نقد منصفانه را می‌پذیرند. احسان قنبری ادامه مي‌دهد: در جهت گلایه خبرنگار و یا خبرنگاران مبنی بر انعکاس اخبار منفی و بازخورد نگاه مسئولان، نمونه‌ای تاکنون مطرح نشده و خبرنگاران شهرستان اکثراً منصف و توجیه هستند.
به گفته وي، یکی از نکات مهم در حوزه مطبوعات منابع رسمی است. یکی از مهم‌ترین راه‌های تقویت حوزه مطبوعات، آموزش و کلاس‌های توجیهی برای خبرنگاران است.البته خبرنگاران حرفه‌ای خود به تمام فنون خبر آگاه هستند ولی با توجه به فراگیر شدن جامعه خبری، نیاز است که در جهت تقویت و آموزش خبرنگاران جوان، از وجود حرفه‌ای‌ها و خبرنگاران پیشکسوت بیشتر استفاده شود.
وی می‌گوید: در جهت حمایت از مطبوعات شهرستان بهار، ضمن تقویت و راه ‌اندازی مجمع خبرنگاران، توصیه‌های لازم به ادارات مبنی بر تهیه اشتراک روزنامه و نیز همکاری و تعامل همه‌جانبه با خبرنگاران ابلاغ شده و برگزاری نشست‌های خبری در دستور کار اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان می‌باشد.

رسالت خبرنگاران انعکاس واقعیت‌ها و تنویر افکار عمومی است
فرماندار شهرستان اسدآباد نیز می‌گوید: در عصر امروز با توجه به پیام‌رسان‌های متنوع از تلگرام و توئیتر و اینستاگرام گرفته تا کانال‌های تلگرامی مختلف در عرصه فضای مجازی مطالب انبوهی در دسترس مخاطبان قرار می‌گیرد که در بسیاری از اوقات صحت و سقم این اخبار مشخص نبوده و مخاطب را با سردرگمی و حتی جامعه را با تنش مواجه می‌سازد و اینجاست که نشر واقعی اخبار خبرنگاران می‌تواند امنیت روانی افکار عمومی را تأمین کند.
در برهه کنونی خبرنگاران با تولید محتوا و اطلاع‌رسانی صحیح و نشر واقعیت از نقش مؤثری در اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی جامعه در رابطه با کنترل و مقابله و پیشگیری از بیماری منحوس کووید 19 برخوردار هستند.
مجید درویشی ادامه می‌دهد: متأسفانه شهرستان اسدباد بدون خانه مطبوعات است و این امر به پیگیری خبرنگاران شهرستان نیازمند است که باید با یکدیگر تعامل بیشتری داشته و نسبت به راه‌اندازی خانه مطبوعات خود اقدام کنند و قطعا ما نیز حمایت خواهیم کرد.
وی می‌افزاید: در شهرستان با خبرنگاران ارتباط و تعامل سازنده داریم و در این راستا در هیچ وقت و ساعتی در پاسخگویی به خبرنگاران و رسانه کوتاهی نکرده‌ایم و همواره از انتقادات سازنده خبرنگاران استقبال می‌کنیم؛ زیرا انتقادات سازنده که به دور از تنش باشد، به‌قطع در رفع نواقص و رشد و توسعه هر جامعه نقش مؤثری دارد و به نحوی وجود خبرنگاران متعهد و دلسوز جامعه، یک اتاق فکر برای مدیران در جهت دورخیز و شتاب‌بخشی به تحول و رشد با استفاده از ایده‌های خبرنگاران و رسانه‌ها است.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس