پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

پیشکسوت همدانی در گفت‌وگو با همدان‌پیام:

خوشنویسی با فرهنگ اسلامی ما عجین شده است

نویسنده : حیدر عبداللهی

■ مشارکت و بهره‎گیری از امکانات موجب رسیدن خوشنویسی به جایگاه بهتر می‎شود

میرعلی سرمدی متولد سال 1333 در تویسرکان، یکی از پیشکسوتان هنر خوشنویسی در همدان است که به مدت 40 سال در این عرصه مشغول به فعالیت است.
او دارای کارشناسی صنایع‌دستی بوده و در سال 1365طی آزمونی در تهران، به عنوان مدرس رسمی انجمن خوشنویسان ایران انتخاب و تا سال 1371 در تهران مشغول تدریس خوشنویسی بوده است و از همان سال به همدان منتقل و آموزشگاه آزاد خوشنویسی سرمدی را راه‌اندازی کرده است که در حال‌حاضر نیز فعالیت دارد.
از آن بعد هم در انجمن خوشنویسان و هم در کلاس‌های آزاد خوشنویسی فعالیت داشته و تاکنون نیز مشغول تدریس و آموزش در این حوزه بوده است.
در همین زمینه با این پیشکسوت همدانی گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه آن را می‌خوانید:

در مورد انجمن خوشنویسی همدان توضیح دهید و اینکه از چه سالی فعالیت خودش را آغاز کرده است؟
در سال 1371 از تهران برای تأسیس انجمن خوشنویسان همدان حکمی به من دادند و از سال 1372 این انجمن شکل گرفت. البته قبل از این نیز در سال 1358 همین انجمن دایر شده بود که دوام نیاورد و پس از مدتی بنا به دلایلی منحل شد.

از چه سالی آغاز به فعالیت کردید و تاکنون چه آثاری تألیف و چه نمایشگاه‌هایی برگزار کرده‌اید؟
در سال 1365 طی آزمونی در تهران، من به عنوان مدرس رسمی انجمن خوشنویسان ایران انتخاب شدم و در همدان جزو نخستین مدرسانی هستم که در این حوزه حکم رسمی دارد. از سال 1372 نیز که انجمن خوشنویسان در همدان تشکیل شد، در این حوزه فعالیت دارم و تاکنون نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی متعددی برگزار کرده‌ام که برخی از آنها انفرادی و برخی دیگر به‌صورت جمعی برگزار شده است. البته در سال‌های 1368، 1369و 1370، 3 عنوان کتاب را با خط نستعلیق خطاطی و کتابت کرده‌ام که عبارتند از: داستان سیاوش شاهنامه که به مناسبت هزاره فردوسی چاپ شد، دیوان پروین اعتصامی و بوستان سعدی که هر کدام از اینها به فاصله یک سال منتشر شد. باتوجه به اینکه به مدت 40 سال در این حوزه فعالیت دارم، شاگردان و هنرجوهای زیادی را تربیت کرده‌ام که در این زمینه تأثیرگذار هستند.

در حوزه خوشنویسی چه سبکی دارید و از چه کسی پیروی می‌کنید؟
من تا سال 1377 که استادم (عبدا... فرادی) در قید حیات بود، از ایشان پیروی می‌کردم و از آن به بعد از سبک میرزای کلهر-یکی از خوشنویسان معروف زمان قاجار- پیروی می‌کنم.

به نظر شما جایگاه خوشنویسی در سطح استان چطور است؟
نخست اینکه در حال‌حاضر با توجه به شیوع کرونا و اینکه سرگرمی‌های مردم بیشتر اینترنت و فضای مجازی است، افراد گرایش زیادی به این حوزه ندارند. دوم اینکه هم افرادی که به تازگی برای انجمن خوشنویسان استان انتخاب شده‌اند، تجربه و توانایی‌های کافی را برای جذب هنرجو و برگزاری کلاس‌های آموزشی ندارند که همین موضوع موجب پایین آمدن سطح کیفیت خوشنویسی شده است.
در همین زمینه مشارکت و همکاری افراد جوان و پیشکسوت با هم در حوزه آموزش خوشنویسی و بهره‌گیری حداکثری از امکانات ادارات مختلف و مؤسسات فرهنگی شهرداری و دیگر مراکز فرهنگی می‌تواند سبب شود که هنر خوشنویسی استان به جایگاه واقعی خودش برسد.

به نظر شما نقش خوشنویسی در حوزه هنری و تعالی روح فردی و جمعی چیست؟
خوشنویسی حالت خاصی را در افراد می‌خواهد و نخستین کلمه‌ای که یک خوشنویس مبتدی به کار می‌‌گیرد، بسم‌ا... الرحمن الرحیم است و این امر سبب گرایش او به سمت دین و کیفیت کار او می‌شود. کسانی هم که در این عرصه قرار می‌گیرند، باید آیه‌های قرآن، احادیث، کلمات قصار و گفته‌های بزرگان را بنویسند که همین امر موجب گرایش خوشنویس به سمت دین و اخلاق می‌شود و او را از انجام کارهای زشت و ناروا باز می‌دارد. به همین دلیل خوشنویسی با فرهنگ اسلامی و دین ما عجین شده است و کسی که این موارد را نداشته باشد، نمی‌تواند خوشنویس خوبی بشود.

عامل مهمی که در حوزه یادگیری خوشنویسی تأثیرگذار است، چیست؟
عامل مهم در این زمینه خود استاد است که باید اهل هنر و تقوا باشد و بتواند آموخته‌هایش را به هنرجو منتقل کند و حب و بغض نداشته باشد. ما در خوشنویسی 2مفهوم «صفا و شأن» داریم که هر خوشنویسی که چندین سال در این حوزه کار کند، به آن مقام و شأن می‌رسد، ولی صفا روحیه خاص خودش را دارد که باید استاد حب و بغض نداشته باشد و بتواند آموخته‌هایش را به‌طور کامل و بدون دریغ ورزیدن به هنرجو انتقال دهد که متأسفانه برخی از اساتید این حب و بغض در وجودشان هست.
خوشنویسی به عنوان یک امر آموزشی مطرح می‌شود و کسانی که توانایی یادگیری دارند، می‌توانند آن را نیز یاد بگیرند و این یک امر ارثی نیست که دیگران توانایی یادگیری آن را نداشته باشند.

آیا حمایت‌های لازم از افرادی که در این حوزه مشغول به فعالیت هستند، شده است یا نه؟
متأسفانه در این زمینه حمایت آنچنانی از آنها نشده است. ما نباید خوشنویسی را به عنوان شغل نگاه کنیم و خودم هم خوشنویسی را به عنوان هنری مورد علاقه و اینکه خواستم آن را به دیگران نیز انتقال بدهم، انتخاب کردم.

راهکار شما برای بهبود وضعیت این حوزه چیست؟
از لحاظ آموزشی، باید استادی که در این حوزه مشغول به فعالیت است، نخست توانایی تدریس داشته باشد، دوم از لحاظ تحصیلات بتواند آزموده‌های خودش را به هنرجویان منتقل کند، سوم اینکه عزت نفس در این عرصه داشته باشد (همان صحبت‌هایی که در مورد صفا و شأن کردیم) که در این صورت است آن استاد می‌تواند به راحتی تجربه‌های خودش را در اختیار هنرجویان بگذارد و به موفقیت برسد. زمان و مکان خوشنویسی و قابل دسترسی بودن آن و همچنین امکانات این حوزه در زمینه یادگیری تأثیر بسیاری دارد.

در این حوزه چه درخواستی از مسئولان و مردم برای توجه بیشتر دارید؟
اینکه امکانات لازم در اختیار کلاس‌های آزاد خوشنویسی قرار بگیرد و کمک‌های مالی و وام‌های کم‌بهره توسط اداره ارشاد به خوشنویسان تعلق بگیرد. همچنین محل مناسبی در اختیار انجمن خوشنویسان قرار بگیرد، چون محل کنونی انجمن همدان دسترسی نامناسبی دارد و آگهی‌های مناسبی در این حوزه شکل بگیرد. مردم نیز خودشان می‌توانند مقایسه کنند که کلاس‌های خوشنویسی نسبت به دیگر کلاس‌های هنری، نخست هزینه و زمان کمتری نیاز دارد و به نظر من ارزان‌ترین هنر محسوب می‌شود و اینکه چون آغاز این هنر با بسم‌ا... است، کسانی که وارد این عرصه می‌شوند، دیگر به راه‌های ناروا کشیده نمی‌شوند.

در پایان اگر نظر خاصی دارید، بیان بفرمایید؟
اینکه از افرادی که در این حیطه مشغول هستند، حمایت مادی و معنوی بشود تا نادیده گرفته نشوند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس