پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

مثل آب خوردن، تا آخرین قطره

تئاتری که تشنگی را روایت می‌کند

ملایر - سحر یوسفی: در روزگاری که زمین زیر پایمان ترک می‌خورد و رودخانه‌ها هر روز باریک‌تر می‌شوند، بحران آب دیگر یک هشدار نیست؛ فریاد زمانه است. فریادی که اگر نشنویم، به بهای خاموشی زندگی تمام می‌شود. در چنین لحظاتی، هنر از دل سایه‌ها بیرون می‌آید و به بلندترین زبان ممکن سخن می‌گوید.

نمایش «مثل آب خوردن» به کارگردانی «مهدی توکلی» دقیقاً همین کار را می‌کند؛ واقعیتی تلخ را در جامی از زیبایی هنری به مخاطب می‌نوشاند. این اثر که در شانزدهمین جشنواره تئاتر بسیج استان همدان با عنوان «سودای عشق» به صحنه رفت، دیگر یک نمایش نیست؛ آئینه‌ای‌ است که آینده بی‌آب ما را با جسارت تمام روبه‌رویمان می‌گذارد.

جنگ بر سر قطره‌ای آب

داستان این نمایش در یک فضای پسابحران و درگیر جنگ بزرگی بر سر آب می‌گذرد. بازماندگان این جنگ از فرط تشنگی در حال جان دادن هستند. در این میان، که هر کس تنها به فکر رفع تشنگی خویش است.

شخصیت اصلی داستان، نوید با بازی «مهدی توکلی» است که در بحران شدید بی‌آبی، دوستش سامان با بازیگری «نیما سلطانی» را به خاطر چند قطره آب می‌کشد. پس از این عمل جنون‌آمیز، نوید سپس برای رفع عطش و شاید جبران گناه خود، به دنبال چاهی افسانه‌ای می‌رود و در مسیرش با دیگر تشنه‌دلان روبه‌رو می‌شود، از جمله زنی تشنه با بازیگری «سحر طاهری» که به دنبال قطره‌ای آب برای فرزندش است و یک پسر بچه با بازی «کوروش برجی» که نگران ماهی قرمزش است و این نگرانی، نمادی از امید و توجه به زندگی در میان ویرانی است...

در نهایت، نوید چاه را می‌یابد اما تهی است. در آخرین لحظات، صدای آب با بازی «حلما اسدی‌کمال» از عمق چاه به او می‌رسد و از بی‌رحمی و حرص انسان‌ها گلایه می‌کند. نمایش با این دیالوگ نمادین پایان می‌یابد و پیامی عمیق درباره ارزش آب و زندگی و پیامدهای طمع انسان بر جای می‌گذارد.

شاید روزی «مثل آب خوردن» نباشد

ایده اصلی نمایش «مثل آب خوردن» از یک اتفاق ساده و کاملا روزمره آغاز شده است؛ مهدی توکلی کارگردان و نویسنده این نمایش می‌گوید: همه چیز از خشک شدن گل شمعدانی خانه‌ام آغاز شد. همین تصویر کوچک و آشنا، جرقه‌ای شد برای فکر کردن به یک بحران بزرگ. به مرور، این ایده در ذهنم شکل گرفت، رشد کرد و تبدیل شد به روایتی درباره بزرگ‌ترین مسأله‌ای که جهان و ایران با آن روبه‌روست؛ بحران آب.

وی گفت: انتخاب نام نمایش نیز کاملا هدفمند است. «مثل آب خوردن» برگرفته از یک ضرب‌المثل رایج است؛ ضرب‌المثلی که به آسان بودن یک کار اشاره دارد و ناخودآگاه این پیام را منتقل می‌کند که آب همیشه هست، همیشه در دسترس است و هیچ‌وقت تمام نمی‌شود.

توکلی در ادامه، این نگاه اشتباه را به چالش می‌کشد و می‌گوید: همین خیال همیشه‌در دسترس بودن آب، ما و بسیاری از کشورها را به این نقطه بحرانی رسانده است.

وی افزود: اثر به‌صورت سورئال روایت می‌شود؛ یعنی با زبانی نمادین و فراتر از واقعیت روزمره. در این روایت، آب خودش به شخصیت تبدیل می‌شود؛ راوی مظلومی که از رنج‌هایی می‌گوید که بر او رفته است.

توکلی در یکی از دیالوگ‌های کلیدی نمایش، آب چنین می‌گوید: رویدادهای بسیاری سر من رخ داده؛ از بستن من بر روی مظلوم گرفته تا استفاده‌های بی‌رویه...

وی گفت: این جمله، هم اشاره‌ای دارد به واقعه عاشورا و ظلمی که با بستن آب اتفاق افتاد، و هم کنایه‌ای به مصرف‌کنندگان خودخواه و بی‌مسئولیتی که امروز آب را بی‌محابا هدر می‌دهند.

توکلی بیان کرد: در مجموع، درونمایه نمایش روشن است؛ اگر با همین نگاه ادامه دهیم، روزی خواهد رسید که آب مجبور شود از ته چاه با ما سخن بگوید و شاید آن روز، دیگر برای شنیدن خیلی دیر باشد.

نمایش «مثل آب خوردن» را می‌توان به عنوان دریچه‌ای برای نگریستن به یک بحران ملی نظاره کرد.

جنگ پنهان بر سر آب

نمایش به وضوح نشان می‌دهد که چگونه کمبود آب می‌تواند روابط انسانی را تا مرز فروپاشی و خشونت پیش ببرد و تنش‌ها را در سطح خانوادگی و اجتماعی بازتاب دهد.

مسئولیت همگانی

در این روایت، تمامی شخصیت‌ها به نوعی در ایجاد یا تشدید بحران نقش دارند. این پیام آشکار را منتقل می‌کند که حل مشکل آب تنها بر دوش دولت یا کشاورزان نیست؛ مشارکت همگانی، آگاهی اجتماعی و استفاده مسئولانه از منابع، ستون‌های اصلی حفاظت از آب هستند.

دعوتی برای نجات آینده

امروز آب فقط یک منبع طبیعی نیست؛ ریسمانی‌ست که زندگی همه ما را به هم گره زده است. هر قطره‌ای که هدر می‌رود، گامی‌‌ست به سوی آینده‌ای خاموش‌تر، خشک‌تر و بی‌رحم‌تر. نمایش «مثل آب خوردن» تلنگری است تا یادمان بیاورد که بحران آب، مسأله‌ای دور یا خیالی نیست؛ همین‌جاست، در خانه‌هایمان، در کوچه‌ها و شهرهایمان.

بیایید پیش از آن‌که آخرین جرعه‌ها تنها به افسانه‌ای در خاطره‌ها تبدیل شوند، مسئولانه‌تر رفتار کنیم. هر انتخاب کوچک ما، از بستن یک شیر آب گرفته تا همراهی در فرهنگ‌سازی می‌تواند آینده را از خشکی برهاند. هنوز فرصت هست؛ کافی‌است هر کدام از ما سهم خود را ادا کنیم تا سرنوشت سرزمین‌مان تغییر کند و آب، همچنان جاری بماند.

#پیشرفت_ایران
#امید_همدان

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس