همزمان با 33مین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران با شعار «بخوانیم برای ایران»، 5مین دوره جایزه قلم هگمتانه در همدان برگزار شد. پس از اعلام فراخوان جایزه قلم هگمتانه، حدود ۳۶۰ اثر به دبیرخانه ارسال شد که ۲۹۹ اثر مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از داوری مرحله نخست، ۲۸ عنوان کتاب به مرحله دوم راه یافتند.
با اعلام نهایی نظر داوران، ۱۹ اثر شامل ۴ عنوان کتاب برگزیده و ۱۴ اثر شایسته تقدیر در آئین جایزه قلم هگمتانه معرفی شدند. مراسم معرفی و تجلیل از برگزیدگان این رویداد روز گذشته در مجتمع فرهنگی عینالقضات همدانی برگزار شد.
هوش مصنوعی واقعیت انکارناپذیر است
نایبرئیس مجلس شورای اسلامی، در آئین اختتامیه 5مین دوره جایزه قلم هگمتانه با تأکید بر جایگاه ماندگار کتاب و نوشتار در جهان امروز گفت: هیچ چیز نمیتواند جای قلم و کتاب را پر کند. در دنیایی که ابزارهای نوین با سرعت سرسامآور پیش میروند، ناچاریم به کتاب و قلم برگردیم؛ چراکه جوهری که بر صفحه مینشیند و فهم و دانایی میآفریند، جایگزینی ندارد.
حمیدرضا حاجیبابایی، با اشاره به نقش معرفتی قلم در تمدن بشری افزود: خدایی که قلم را آفرید، به آن سوگند یاد کرد. قلم نور است؛ حجاب اکبر است؛ میتواند نوری بسازد یا تاریکی محض بیافریند. اگر قلم برای حقیقت و دانش بهکار گرفته شود، جهانی را میسازد و اگر بر مدار خطا قرار گیرد، جهانی را تخریب میکند.
حاجیبابایی بخش دیگری از سخنان خود را به پیوند میان قلم، معرفت و عصر هوش مصنوعی اختصاص داد و بیان کرد: در جهان پیچیده امروز، با وجود پیشرفتهترین ابزارهای فناورانه، این قدرت عقل و معرفت است که باید مهار و هدایت امور را در دست داشته باشد. هوش مصنوعی میتواند انسان، جامعه، علم و خانواده را چند برابر توسعه دهد، اما در عین حال، اگر از مسیر درست خارج شود، قادر است علم و هنر را درنوردد و زمینهساز سقوط شود.
وی تأکید کرد که راهبری درست این تحولات تنها با تکیه بر اندیشه، دانش و قلم ممکن است و افزود: در چنین شرایطی، کتاب و قلم نهتنها کهنه نمیشوند، بلکه بیش از گذشته نقش راهبردی در مدیریت تغییرات جهانی خواهند داشت.
تمدنها زاده کتاباند
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری همدان نیز در این مراسم با تأکید بر اینکه تمدنها زاده کتاباند، گفت: هویت تاریخی ایران بهواسطه کتابت و حفظ اندیشهها به امروز رسیده و نباید اجازه داد فضای مجازی جای کتاب و فرهنگ مطالعه را تضعیف کند.
حمزه امرایی با قدردانی از زحمات مجموعه اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان گفت: تمدنهای بزرگ چون ایران هزاران سال تاریخ مکتوب دارند و راز ماندگاری آنها در ثبت و نگارش اندیشههاست.
وی ادامه داد: سنگنوشتههای تختجمشید، گنجنامه و آثار بهجامانده از قرون گذشته به دلیل کتابت و خط، امروز قابل خوانش هستند و بخش مهمی از هویت تاریخی ما را شکل دادهاند.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری همدان در بخش دیگری از سخنانش به نقش فضای مجازی اشاره کرد و گفت: فضای مجازی فرصتی مهم در یکی 2دهه اخیر است اما نباید جای کتاب را بگیرد. امرایی افزود: مطالعه عمیق و هدفمند تنها با کتاب امکانپذیر است و مراجعه سطحی و لحظهای در شبکههای مجازی نمیتواند جایگزین فرهنگ مطالعه شود.
باید مراقبت کنیم فرهنگ کتابخوانی در جامعه تضعیف نشود و فضای مجازی نه رقیب بلکه یار کتاب باشد؛ فضایی که میتواند به ترویج مطالعه کمک کند نه اینکه ما را از آن دور سازد.
360 کتاب در میدان رقابت جایزه قلم هگمتانه
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان نیز در این رویداد گفت: این جایزه یکی از رویدادهای مهم فرهنگی استان است که با هدف حمایت از نویسندگان، مؤلفان و ناشران همدانی برگزار میشود و امروز به یک جریان مستمر فرهنگی تبدیل شده است.
سید محمدرضا جوادی با بیان اینکه امسال ۳۶۰عنوان کتاب به دبیرخانه جشنواره ارسال شد که پس از دو مرحله داوری ابتدا ۲۹۰ عنوان اثر در مرحله استانی بررسی شد، افزود: این آثار برای داوری نهایی به خانه کتاب جمهوری اسلامی ایران ارسال شد و در نهایت ۴ عنوان کتاب بهعنوان آثار برگزیده و ۱۴ عنوان اثر شایسته تقدیر شناخته شدند.
وی با تأکید بر اینکه هر اثر چاپشده سرمایه فرهنگی استان است، افزود: هدف ما از برگزاری این جایزه، تقویت جریان نشر، حمایت از نویسندگان بااستعداد و زنده و پویا نگهداشتن چرخه تولید محتوای علمی و فرهنگی است، چرخهای که با وجود مشکلات اقتصادی حوزه نشر باید بیش از گذشته تقویت شود.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان با یادآوری اینکه کتاب چراغی است که مسیر اندیشه را روشن میکند و بدون آن هیچ رشدی رخ نخواهد داد، گفت: خوشبخت کسی است که یا کتاب خوب در دسترس دارد یا دوستان اهل کتاب و شما اهالی فرهنگ، شاعران، نویسندگان و فرهیختگان این ارزش را نمایندگی میکنید.
وی با بیان اینکه کتاب و کتابخوانی یک حرکت مقطعی نیست، بلکه جریانی مداوم و اثرگذار در اعتلای فرهنگی کشور است، گفت: انتخاب شعار «بخوانیم برای ایران» پیامی روشن برای همه نسلهاست؛ پیامی به نوجوانان و جوانان که آیندهسازان این سرزمیناند تا با خواندن، توانمندی، دانش و خلاقیت خود را ارتقا دهند.
جوادی ادامه داد: و این شعار پیامی جدی برای بزرگسالان است که برای شناخت مسائل، درک متقابل، افزایش همدلی و حل چالشهای کشور باید دوباره به فرهنگ مطالعه بازگردند.
وی با اشاره به اینکه ایران از نظر منابع طبیعی، ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و تمدنی از کشورهای کمنظیر جهان است، افزود: اگرچه مشکلات اقتصادی و اجتماعی امروز بر کسی پوشیده نیست، اما راه برونرفت از این شرایط اندیشیدن، شناخت، گفتگو، همگرایی و تقویت فهم مشترک است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان با قدردانی از دستگاههای فرهنگی استان از جمله کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، مرکز اسناد غرب کشور، ادارهکل آموزش و پرورش، شهرداریها و مجموعههای فرهنگی مختلف گفت: همه این تلاشها باعث شد هفته کتاب امسال با برنامههایی متنوعتر و اثرگذارتر برگزار شود.
تأکید بر مسئولیت اجتماعی نویسندگان و ناشران
در بخش میانی برنامه، احمدیمقیم، عضو انجمن توسعه کتابخانههای عمومی استان همدان، در سخنانی کوتاه بر ضرورت توجه اهل قلم به مسئولیت اجتماعی در فضای فرهنگی امروز تأکید کرد.
وی با اشاره به شعار مشترک نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران و هفته کتاب گفت: این همگرایی نشاندهنده تلاش برای انسجام سیاستگذاری فرهنگی و دعوت عمومی به بازخوانی هویت ملی و دینی است؛ هویتی که به گفته او «در سالهای اخیر با کاهش نگرانکنندهای در احساس تعلق روبهرو بوده است».
احمدیمقیم با بیان اینکه تکنولوژی فرصتها و تهدیدهای همزمانی برای فرهنگ دارد، هشدار داد که سرعت گردش محتوای جهانی میتواند زبان و ادبیات بومی را به حاشیه براند.
وی گفت: در چنین شرایطی نویسندگان و ناشران باید پاسداران زبان و هویت فرهنگی ملت خود باشند و برای سهمداشتن در جهانسازی فرهنگی فعالانه تولید محتوا کنند.
وی 4مین بُعد مسئولیت اجتماعی را «تقویت تفکر نقاد و ارتقای سواد رسانهای» عنوان کرد و افزود: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگر به آثاری نیاز دارد که عقلانیت، گفتوگو و اندیشهورزی را تقویت کند.
احمدیمقیم سپس به راهبردهای عملی برای تحقق این مسئولیت اشاره کرد: فروتنی در برابر حقیقت و پایبندی به معیارهای اخلاقی و فرهنگی در انتخاب و ویرایش آثار؛ تولید محتوای آگاهیبخش و تقویت همبستگی انسانی؛ استفاده مسئولانه از فناوریهای نوین مانند شبکههای اجتماعی و ابزارهای هوش مصنوعی برای گسترش عدالت فرهنگی؛ گفتوگوی مستمر با مخاطبان و استفاده از بازخوردهای آنان؛ حمایت از تنوع فرهنگی و دیدهشدن صداهای مختلف از جمله زنان، اقلیتها و جریانهای فکری گوناگون.
وی سخنان خود را با این جمله پایان داد: نوشتن یعنی تلاش برای بهتر کردن زندگی انسانها؛ و این جوهره مسئولیت اجتماعی نویسنده و ناشر در هر عصر است.
تشریح روند داوری آثار
در ادامه مراسم، فاطمه منصوری، نماینده هیأت داوران، روند ارزیابی و انتخاب آثار را تشریح کرد.
به گفته وی، در مرحله نخست تمام کتابهای ارسالشده توسط گروههای تخصصی بررسی شدند و آثاری که دستکم از سوی دو داور رأی مثبت داشتند، به مرحله دوم راه یافتند.
در مرحله دوم، داوران بر اساس فرمهای ارزیابی طراحیشده به آثار امتیاز دادند و تنها کتابهایی که حداقل ۷۰ امتیاز کسب کردند، اجازه ورود به مرحله نهایی پیدا کردند.
منصوری افزود: در مرحله نهایی، نشست مشترک داوران اصلی برگزار شد و آثاری که ۸۰ امتیاز و بیشتر کسب کرده بودند، بهعنوان برگزیده و سایر آثار شاخص بهعنوان شایسته تقدیر معرفی شدند.
وی گفت: در مجموع، ۴ اثر بهعنوان برگزیده و ۱۴ اثر بهعنوان شایسته تقدیر انتخاب شدند و هیأت علمی جایزه پس از بررسی دوباره، این فهرست را تأیید کرد.
منصوری همچنین از حضور فعال دانشگاهها و پایاننامههای تخصصی در این دوره قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد در سال آینده مشارکت مراکز علمی پررنگتر شود.
رئیس گروه امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان گفت: با داوری ۲۹۹ اثر در 5مین دوره جایزه قلم هگمتانه، ۴ اثر برگزیده کتاب سال استان شدند.
فاطمه منصوری در این مراسم بیان کرد: پس از اعلام فراخوان جایزه قلم هگمتانه، ۳۶۰ اثر به دبیرخانه ارسال شد که ۲۹۹ اثر مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از داوری مرحله نخست، ۲۸ عنوان کتاب به مرحله دوم راه یافتند.
وی عنوان کرد: با اعلام نهایی نظر داوران، از ۲۸ اثر راهیافته به مرحله دوم، ۴ اثر برگزیده و ۱۵ اثر بهعنوان آثار شایسته تقدیر معرفی شدند.
منصوری با بیان اینکه آثار سال ۱۴۰۳ که توسط ناشران همدان منتشر شده و با موضوعات همدان، تاریخ و مفاخر توسط نویسندگان همدانی منتشر شده است.
رئیس گروه امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان ادامه داد: 5مین رویداد جایزه کتاب سال استان همدان با هدف تولید آثار جدید، رونق اقتصادی نشر و ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی برگزار میشود.
منصوری با اشاره اینکه آثار توسط خانه کتاب و ادبیات ایران داوری شده، افزود: کتابها بر اساس موضوعات نوآورانه و محتوایی، کیفیت ظاهری و سوابق نویسندگانی بررسی و داوری شدند.
4نویسنده همدانی برگزیده جایزه کتاب سال استان شدند
رئیس گروه امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان گفت: با داوری ۲۹۹ اثر در 5مین دوره جایزه «قلم هگمتانه»، ۴ اثر برگزیده کتاب سال استان شدند. پس از اعلام فراخوان جایزه قلم هگمتانه، ۳۶۰ اثر به دبیرخانه ارسال شد که ۲۹۹ اثر مورد ارزیابی قرار گرفت و پس از داوری مرحله اول، ۲۸ عنوان کتاب به مرحله دوم راه یافتند.
منصوری عنوان کرد: با اعلام نهایی نظر داوران، از ۲۸ اثر راهیافته به مرحله دوم، ۴ اثر برگزیده و ۱۵ اثر بهعنوان آثار شایسته تقدیر معرفی شدند. منصوری با بیان اینکه آثار سال ۱۴۰۳ که توسط ناشران همدان منتشر شده و با موضوعات همدان، تاریخ و مفاخر توسط نویسندگان همدانی منتشر شده است.
رئیس گروه امور فرهنگی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان ادامه داد: 5مین رویداد جایزه کتاب سال استان همدان با هدف تولید آثار جدید، رونق اقتصادی نشر و ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی برگزار میشود.
منصوری با اشاره اینکه آثار توسط خانه کتاب و ادبیات ایران داوری شده، افزود: کتابها بر اساس موضوعات نوآورانه و محتوایی، کیفیت ظاهری و سوابق نویسندگانی بررسی و داوری شدند.
مراسم اختتامیه 5مین دوره جایزه «قلم هگمتانه» با حضور نویسندگان، ناشران، داوران و فعالان فرهنگی در همدان برگزار شد. در این مراسم، علاوه بر معرفی آثار برگزیده و شایستهتقدیر، چند سخنران به بیان دیدگاههای خود درباره وضعیت کتاب و نشر پرداختند. این مراسم با حضور نویسندگان، ناشران و فرهیختگان استان برگزار شد و از آثار منتخب تقدیر به عمل آمد. جایزه قلم هگمتانه اکنون به عنوان یکی از رویدادهای معتبر فرهنگی کشور شناخته میشود.
