قائم مقام بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا بر اهمیت حفظ میراث مشترک ایران فرهنگی تأکید کرد و گفت: هدف اصلی این نهاد پاسداری از هویت ملی و فرهنگی این شخصیت برجسته و جلوگیری از شبهات درباره ملیت آنها است.
توکل دارایی گفت: ایران فرهنگی ما در گذشته شامل7، 8 و گاه حتی ۱۰ کشور امروزی میشد؛ به عبارت دیگر، این مناطق در آن زمان بخشی از ایران بزرگ بودند و از هزار تا 2هزار سال پیش، این سرزمینها زیرمجموعه این تمدن کهن قرار داشتند اما امروز در چارچوب جغرافیای سیاسی ایران زندگی میکنیم که بسیاری از بزرگان ما در مناطقی متولد شده، زندگی کرده یا درگذشتهاند که اکنون خارج از مرزهای سیاسی کنونی ایران قرار دارند.
وی افزود: با این حال، این شخصیتها به ایران فرهنگی تعلق دارند، همان ایران بزرگی که ما امروز میراثدار آن هستیم. این ایران در دورههای مختلف تاریخ، بهدلیل جنگها و تحولات سیاسی، گاه گسترده و گاه کوچک شده است، اما نمیتوانیم بگوییم ابنسینا امروز ایرانی نیست، صرفا به این دلیل که در محدوده جغرافیای سیاسی کنونی ایران متولد نشده است. جالب اینجاست که آرامگاه او اکنون در شهر همدان و در خاک ایران امروزی قرار دارد.
قائم مقام بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا با بیان اینکه این مسئله تنها درباره ابنسینا نیست، بلکه در مورد بسیاری از مفاخر دیگر ما نیز صادق است، تصریح کرد: شبههها و گفتوگوهایی درباره ملیت این بزرگان مطرح شد. در همین راستا، شورای عالی انقلاب فرهنگی اقدام به تأسیس بنیاد ابنسینا کرد.
دارایی افزود: این تصمیم پس از برگزاری یک همایش بزرگ بینالمللی با حضور نمایندگان ۱۷ تا ۱۸ کشور در سال ۱۳۸۳ در همدان گرفته شد. دولت وقت به این نتیجه رسید که جای چنین نهادی خالی است، زیرا پیش از آن، بنیاد ابنسینا در ازبکستان زادگاه ابنسینا در شهر بخارا که امروز خارج از مرزهای ایران است، تأسیس شده بود.
وی گفت: این بنیاد در ایران 2سال پس از تصمیمگیری، یعنی در سال ۱۳۸۵، راهاندازی شد و با توجه به بودجه و امکانات محدود، تلاش کرده است تا میراث ابنسینا را پاس بدارد.قائم مقام بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا افزود: البته بنیاد به تنهایی نمیتواند تمام میراث این دانشمند بزرگ را زنده نگه دارد. دانشگاهها و حوزههای علمیه در طول قرنها همواره به پژوهش درباره آثار او پرداختهاند. اما این بنیاد کوشیده است با حمایت استان همدان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چراغ پژوهشهای ابنسینایی و توجه به میراث او را در کشور روشن نگاه دارد.
دارایی با اشاره به فعالیتهای بنیاد بیان کرد: میتوان به برگزاری همایشهای بینالمللی، اهدای جایزه علمی، تشکیل نشستهای تخصصی در تهران و همدان، و برقراری ارتباط با پژوهشگران خارجی اشاره کرد. بسیاری از ابنسیناپژوهان از کشورهای مختلف به ایران سفر کرده و در برنامههای علمی این بنیاد مشارکت داشتهاند. همچنین، استادان برجسته ایرانی در همایشهای دوجانبه یا چندجانبه در کشورهای حوزه تمدنی ایران حضور یافتهاند.
وی با بیان اینکه رسالت اصلی این بنیاد، حفظ میراث ابنسینا و همکاری با مراکز علمی و فرهنگی داخلی و خارجی است، گفت: در این راستا، ارتباطی سازنده با دانشگاههای کشور برقرار کرده است. شاید بتوان گفت بنیاد ابنسینا تنها نهاد ملی و بینالمللی است که خارج از پایتخت فعالیت میکند. یکی از مزیتهای آن، قرارگیری در جوار آرامگاه این دانشمند بزرگ در شهر همدان است. این موقعیت، امکان ارتباط مستقیم با علاقهمندان و پژوهشگران را فراهم میسازد.
دارایی افزود: یکی از نقاط قوت این بنیاد، قرارگیری در بستر تاریخی و حکمتآمیز همدان است که به آن میبالیم. با این حال، ضعفی که وجود دارد این است که بهدلیل واقع شدن خارج از پایتخت، معمولا از نظر بودجه و امکانات مورد توجه کمتری قرار میگیرد.
قائم مقام بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا افزود: متأسفانه در سالهای گذشته، این موضوع باعث نوساناتی در عملکرد بنیاد شده است. اما امیدواریم در دوره جدید، با حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و استانداری همدان که دو حامی اصلی بنیاد بوعلی از جنبههای مالی، امکاناتی و فرهنگی محسوب میشوند، بتوانیم فصل نوینی از فعالیتها را آغاز نماییم.
دارایی گفت: لازم است از زحمات بنیانگذار و مؤسس بنیاد ابنسینا، آقای یوسف شاهحسینی، که همواره با تلاشی بیوقفه در خدمت به این نهاد فرهنگی بودهاند، تقدیر نمایم. ایشان که هماکنون بهعنوان عضو هیأت امنا و مشاور بنیاد فعالیت میکنند، بدون هیچ چشمداشتی بهصورت مستمر در حال خدمترسانی هستند.
وی افزود: همچنین، یاد و خاطره مرحوم حضرت آیتا... طه محمدیتبار را گرامی میداریم که با عشق و علاقه وافر به پژوهشهای ابنسینایی پرداخته و با وجود محدودیتهای بودجهای، احترام به مقام این دانشمند بزرگ را در همدان زنده نگاه داشتند.
قائم مقام بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا گفت: در طول سالهای فعالیت بنیاد، ابتکار مهمی صورت گرفته که تلفیق روز همدان با روز بزرگداشت ابنسینا است. این اقدام که اکنون به یک رسم ملی تبدیل شده و حتی در تقویم رسمی کشور نیز ثبت شده، دستاورد کوچکی نیست. جالب توجه آنکه این ایده از سوی بنیاد مطرح شد و برای نخستین بار در سال ۱۳۸۵ یا ۱۳۸۶، همزمان با همایش حکیم هزارهها به مناسبت هزارمین سال وفات ابنسینا، اجرایی شد. پس از آن، سایر نهادهای فرهنگی از جمله شهرداری و در دورهای سازمان میراث فرهنگی، در نهادینه کردن این مناسبت ارزشمند مشارکت فعالانه داشتند.
دارایی بیان کرد: امروز این همزمانی را به فال نیک میگیریم؛ زیرا از سویی ابنسینا مظهر حکمت و دانش است و از سوی دیگر، همدان یا هگمتانه باستانی یکی از نمادهای تمدن کهن ایرانی محسوب میشود. این پیوند معنوی بین حکمت ابنسینایی و پیشینه تاریخی همدان، موهبتی است که میتواند زمینهساز رشد بیشتر فرهنگی و علمی در این خطه باشد.
وی عنوان کرد: واژه حکمتانه که ترکیبی هنرمندانه از حکمت و هگمتانه است، گویای این پیوند عمیق فرهنگی و تاریخی میباشد.
