| پنجشنبه - 15 مرداد 1405 - شماره 5479-D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 146974 |
تاریخ انتشار: 1405-03-10 - 11:31 |
تعداد بازدید: 84 |
|
|
|
|
 اخلاق جوانمردی؛ نیاز امروزی جامعه ایران
دکتر رحمتی در ششمین نشست ماهانه حکمتانه در بنیاد بوعلیسینا مطرح کرد
فرهنگی
رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا با تأکید بر ضرورت بازخوانی مفهوم «اخلاق فتوت» گفت: در جامعه امروز اخلاق فتوت به شدت مورد نیاز است اخلاقی که همزمان واجد عاطفه و عقلانیت است.
دکتر انشاءالله رحمتی در این نشست با اشاره به نقش حماسه در شرایط جنگ بیان کرد: در شرایط جنگی آنچه انسان را حفظ میکند حماسه است که در طول تاریخ ما تداوم داشته و این حماسه، اخلاق دارد و حماسهای معرفتی و ذیل عقل عملی است.
وی ادامه داد: برای سنجیدهتر شدن رفتارها نیاز به تأمل داریم و خمودگی، بیاعتنایی و بیتفاوتی سم مهلکی است. فردوسی چه در خودآگاه و چه ناخودآگاه امروز نیز بیش از همیشه حرف دارد و از طرفی روح فتوت را مولانا به زیباترین شکل بیان کرده است.
رحمتی با بیان اینکه امام علی(ع) برای ایرانیان شیرخدا و نماد فتوت و جوانمردی است، گفت: او را به عنوان «فتی» یا جوانمرد میشناسند. شجاعت در اخلاق از جنس فضیلت است و در اخلاق ارسطویی نیز بحث فضیلت و رذیلت مطرح است و انسانی شجاع است که بداند کجا باید بترسد و کجا نترسد.
این استاد دانشگاه با اشاره به جایگاه مولانا در تبیین اسلام ایرانی افزود: مولانا بهترین بیانکننده این سنت است و توصیفاتی که از امام علی(ع) دارد تا امروز کسی به آن شکل بیان نکرده است. انسان آرمانی ایرانیان در امام علی(ع) تجلی یافته و نیز مثنوی جایگاه مهمی در خودشناسی ما دارد.
رحمتی در ادامه به فلسفه اخلاق پرداخت و گفت: دانشی به نام فلسفه اخلاق وجود دارد. اخلاق در 3حوزه اخلاق توصیفی، هنجاری و فرااخلاق بررسی میشود که اخلاق هنجاری به معیارها و نرمها میپردازد.
وی افزود: سقراط میگوید زندگی نیازموده ارزش زیستن ندارد و انسان باید رفتار خود را توجیه کند. در برهان باید به پذیرش رفتار درست رسید. سقراط قدیس و حامی اخلاق است و پیامبر(ص) میفرماید اگر اخلاق نباشد بقیه چیزها وجود ندارد.
رحمتی درباره اخلاق تصریح کرد: در اخلاق هنجاری 2ساحت اخلاق کنش و اخلاق منش وجود دارد. فیلسوفان مدرن مانند کانت بر اخلاق کنش تأکید دارند که شبیه نظام حقوقی است اما در اخلاق فضیلت یا اخلاق منش که اخلاق ارسطویی است شخصیت و درون انسان اهمیت دارد.
وی تصریح کرد: در اخلاق فضیلت، انسانها بر اساس منش قضاوت میشوند و نوعدوستی و حس فضیلت درونی اهمیت دارد و انسان بافضیلت در همه شرایط چه جنگ و چه صلح یکسان رفتار میکند.
رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلیسینا با تأکید بر اینکه اخلاق فتوت بالاترین سطح اخلاق است، گفت: اخلاق فتوت علم باطن است و اخلاق فضیلت باطنِ باطن است که در این سطح ندایی فراتر از تکلیف وجود دارد که انجام ندادنش نکوهشپذیر نیست.
وی افزود: در نگاه آرمانی وجه دینی، معنوی و قدسی فراتر از نرمها قرار میگیرد و برخی این سطح را نوعی قهرمانگرایی میدانند، اما اخلاق باید عمق بیشتری پیدا کند.
رحمتی با اشاره به موضوع ملاحظه اخلاقی گفت: در فلسفه اخلاق، ملاحظه اخلاقی به معنای مراعات حال دیگران است. در نگاه امروز اخلاق در خدمت انسان تعریف میشود نه انسان در خدمت اخلاق و همه چیز به انسان ختم میشود اما این پرسش مطرح است که آیا اخلاق فقط برای انسان است؟
وی ادامه داد: دایره ملاحظات اخلاقی باید گستردهتر شود. در بهترین حالت در اخلاق متعارف تنها حقالناس را به رسمیت شناختهایم در حالی که حق نفس و حقالله نیز نسبت به خود و خداوند مطرح است.
رحمتی با اشاره به متون فتوتنامهها گفت: در کتابهایی مانند فتوتنامه سلطانی پرسیده میشود فتوت چیست؟ پاسخ امانتداری نفس است، یعنی نفس را پاک بگیری و پاک بازگردانی.
وی تأکید کرد: تا زمانی که انسان با خود آشتی نکند و در صلح نباشد با دیگران نیز صلح نخواهد کرد. امانتداری نسبت به خود مقدمه امانتداری نسبت به دیگران است.
رحمتی افزود: در اخلاق فتوت قاعده وفای به عهد اهمیت اساسی دارد و اگر به عهد وفادار نباشیم اخلاقی نخواهیم بود.
وی با اشاره به جایگاه فتوت در متون دینی و تاریخی گفت: در تاریخ قدسی انبیا نیز اخلاق مورد توجه بوده است. خداوند حضرت ابراهیم(ع) را نیز «فتی» خطاب میکند یعنی جوانمرد. فتوت به معنای جوانیِ سن نیست، بلکه جوانیِ بخت و روح است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: اصحاب کهف نیز جوانمرد معرفی شدهاند و حضرت ابراهیم(ع) را «ابوالفتیان» میدانند.
رحمتی با اشاره به سطوح حماسه در اخلاق فتوت اظهار کرد: زندگی در این نگاه 3سطح دارد حماسه پهلوانی، اخلاقی و عرفانی. پهلوانی به معنای جسارت و عمل است اما از اخلاق فراتر نمیرود.
وی افزود: حماسه عرفانی در دایره اخلاق نمیماند و شخصیت امام علی(ع) هم جوانمرد و هم عارف کامل است بهگونهای که پیش از مرگ در معنایی عارفانه به شهادت رسیده است.
رئیس بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا با اشاره به اندیشه سهروردی گفت: سهروردی بنیانگذار فلسفه اشراق، حکمت خود را فلسفه خسروانی مینامد و در شاهنامه کیخسرو را نماد حماسه اخلاقی میداند. در این نگاه تعلق نداشتن به دنیا ارزش است و حتی اسفندیار بهعنوان پیروز حقیقی معرفی میشود.
وی در پایان تأکید کرد: اخلاق فتوت امروز بیش از هر زمان دیگری ضروری است اخلاقی که هم عاطفه دارد و هم عقلانیت.
رحمتی در پایان عنوان کرد که شهادت تنها به معنای از دنیا رفتن نیست، بلکه عالمانی که در خدمت خلقاند نیز هر روز در معنایی شهید میشوند.
در آغاز این نشست، توکل دارائی قائممقام این بنیاد گزارش کوتاهی از برنامهها و اقدامات علمی ارائه کرد.
در پایان سخنرانی علمی که یک ساعت طول کشید، حاضران که گروهی از اهل ادب و فرهنگ و نخبگان شهر همدان بودند، در پرسش و پاسخ مشارکت کردند.
  |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
