پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

ارتقای منظر شهری و هویت شهر

شهر مجموعه ای از عوامل زنده و پویاست که ژن هویت بخشی آن در طول زمان انتقال می یابد و عناصر و عوامل تشکیل دهنده محیط های آن اعم از ساختمان ها، گذرها و میادین و... مخلوق روح خلاق ساکنان آن است. شهر در طول زمان رشد می کند و در کنش متقابل با شهروندان قرار می گیرد و چهره شهر آیینه چهره شهروندان می شود.
این روزها پرونده جهانی شدن همدان به شکل جدی در حال پیشرفت است . این جدیت موجب شده است تا سیمای مخدوش شهری مورد بازنگری قرار گیرد و آنچه ما را از فرآیند جهانی شدن دور میکند مورد بررسی قرار گیرد .
منظر شهری از جمله عناصر بسیار بااهمیت هویت شهری و شاید رکن اصلی تاثیرگذار در سیمای شهرها می باشد. هویت یک معیار رشد است. به عبارتی دیگر وقتی یک شهر یا جامعه رشد می کند. بخشی از صفات هویتش در جریان رشد تغییر می کند و ساماندهی جدیدی می یابد. در این ساختار باید هویت شهری به عنوان یک معیار برای توسعه و عاملی برای ارتقای کیفیت محیط مطرح شود تا بتواند زمینه های مشارکت و امنیت افراد را فراهم کند. در این معنا و مفهوم محله، همیشه تداعی گر وجود زنجیره ای از خانواده ها با بسیاری از ویژگی ها و بازخوردها و ارزش های فرهنگی نسبتاً مشابه در حیطه ی جغرافیایی با بافت و محدوده مشخص است.
ما بسیاری از خیابان ها و شهرهای خاص دنیا را با شکل و ظاهر عمومی جداره های آنها می شناسیم. اکثر این بدنه های هویت بخش به دلیل قدمت شخصیت ویژه ای یافته اند. لیکن بدنه های شهری می توانند با برنامه و بوسیله ساختمان های جدید نیز تعریف شوند.
شهرهای برخوردار از محیط بصری مطلوب قادرند تا با وسعت بخشیدن به تجربه زیباشناختی شهروندان، موجبات ارتقای تصویر ذهنی جامعه از خویش و تقویت حس تعلق آنان شده و با اعتلا بخشیدن به شخصیت شهر در سطح ملی و بین الملل، توان رقابتی شهر را برای جذب هر چه بیشتر سرمایه و اقشار خلاق تقویت نمایند. اگر چه در طول تاریخ، طراحی نوآورانه شهرها معمولاً در پی رشد اقتصادی شهرها رخ داده است، اینک در عصر جهانی شدن و رقابت میان شهرها ظاهراً روند دیگری به چشم می خورد.
اهمیت جنبه بصری شهر از آن روست که امکان “قرائت” محیط را به مثابه یک “متن “فراهم می آورد در دنیای کنونی متولیان زیباسازی منظر شهری بایستی بر اساس داشته های موجود و افق طرح های کلان شهر، برنامه هایی را در جهت بالابردن کیفیت منظر شهری با توجه به کلیت منظر شهر و بر اساس نیاز واحدهای همسایگی و شهروندان به منظری یکپارچه و زیبا، به اجرا بگذارند.
عوامل سازنده منظر شهری
منظر شهری به عنوان چشم انداز اصلی جریان زندگی جمعی در شهر باید همواره سرزندگی خود را حفظ نماید و برای داشتن تنوع در وقایع شهری و در طول شبانه روز، انعطاف از ویژگی های اساسی آن به شمار می رود. این منظر باید با ایجاد فضایی خاطره انگیز و ایمن برای شهروندان همواره انگیزه های جدی جهت حضور، نظارت و نگهداری را برای آنها به وجود آورد. برخی از محققین بر این باورند که 5 عامل نقش اساسی را در کیفیت سیمای بصری شهر بازی می کنند که عبارتند از:
کوین لینچ معتقد است در حوزه منظر شهری پنج عنصر اصلی وجود دارد که ارتقای منظر شهر توجه به تک تک این عناصر را می طلبد، این پنج عنصر عبارتند از: راه، گره، لبه، نشانه و حوزه یا محله. با نگاهی به اغتشاشات، آشفتگی ها و نابسامانی های بصری-کالبدی امروزی به نظر می رسد مدیریت بصری واقعی شهر، تنها زمانی محقق می شود که عوامل پایه ای تاثیر گذار بر این آشفتگی، مانند سیاست گذاری های نادرست از سطح ملی تا سطح محلی، شناسایی و بازبینی مجدد شوند. در این بین برقراری روشهای نظارت مداوم و کنترل در طراحی بناها و عرصه های عمومی شهری اهمیت بسیاری دارند. در برداشتی محدود از مفاهیم مدیریت بصری، آن را ایجاد هماهنگی به نمای ساختمان تعبیر می کنند، اما به واسطه فراوانی گسترده اجزا دخیل در ادراک شهروندان از فرم و منظر شهری، نمی توان مدیریت بصری شهر را تنها به سازماندهی نمای ساختمان ها محدود کرد، بلکه باید آن را کلیتی فراگیر و تاثیر گذار دانست که در برگیرنده همه ابعاد کالبدی، فضایی و فعالیتی، از مقیاس شهر تا مقیاس محلات شهری است . به نحوی که حتی عرضه دستورالعمل هایی که به طور مستقیم بر الگوهای رفتاری شهروندان مثلا الگوی تردد عابرین پیاده در فضاهای شهری موثر هستند در حوزه فعالیت مدیریت بصری شهری جای می گیرد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس