| دوشنبه - 30 شهريور 1405 - شماره 5515 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 137494 |
تاریخ انتشار: 1403-02-02 - 10:19 |
تعداد بازدید: 177 |
|
|
|
|
حفاظت از بافت تاریخی همدان به آموزش نیاز دارد
نویسنده : مریم مقدم
گردشگری
در ۳۰ سال گذشته ۶۷ اثر ثبتشده ایران در میراث جهانی دچار آتشسوزی شدهاند چه تضمینی وجود دارد این بلا به جان میراث ملی و یا در شرف جهانی شدن استان همدان نیوفتد .
اینکه مناسبتهای جهانی فرصتی برای تحلیل شرایط موجود بافت تاریخی است به کنار اما اینکه به این بهانه طرحهای نو ارائه نشود جای سوال دارد . از زمانی که بافت تاریخی و مرکزی همدان سنگفرش و پیادهراه شد آیا برای حوادث غیر مترقبه هم موارد درستی پیش بینی شد ؟ اگر خدای ناکرده همین حادثه آتشسوزی در بازار یا بافت تارخی همدان رخ دهد چه تدابیری اندیشیدهشده است ؟
ایکوموس (شورای بینالمللی بناها و محوطههای تاریخی) به دنبال این است که از دل بناها و محوطهها، دانش و رهیافتی را دریافت کنیم، از همین رو هر سال تحولاتی را در زمینه اقدامات اقلیمی رقم می زند. از همین رو هر سال شعاری را به این روز اختصاص میدهد. سال گذشته تغییرات اقلیمی و امسال تحولات میراثفرهنگی برای روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی در نظر گرفته شده که محور برنامههای امسال ماست. این مناسبت با هدف ایجاد فرصت گفتمان و توجه به ظرفیتهای حوزه میراث فرهنگی است و به این مناسبت در همدان نیز همانند استان های دیگر برنامههایی برای روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی در روزهای پایانی فروردین ماه 1403برگزار کرد .
آتشسوزیِ در ۶۷ میراث جهانی ایران در ۳۰ سال گذشته
به گزارش همدانپیام، رئیس پژوهشکده ابنیه و بافتهای تاریخی فرهنگی در مبحثی که به بررسی شعارهای ایکوموس (شورای جهانی بناها و محوطههای تاریخی) در سالهای اخیر و مواردی که روی آنها تأکید شده پرداخت و درباره تابآوری بناهای تاریخی در برابر آتشسوزی، اظهار کرد: در مقابل سایر بلایای طبیعی، آتشسوزی کمتر جدی گرفته شدهاست و شاید دلیل آن تکرار شدن سیل و زلزله و یا درک نشدن فشار توسعه و تغییر کاربریهاست که به ایجاد تغییرات و آسیبپذیری در بناها منجر شده و یا کمبود بودجه داشته است.
مهناز اشرفی افزود: در ۳۰ سال گذشته ۶۷ اثر ثبتشده در میراث جهانی مورد آتشسوزی واقع شده که بیشترین عوامل آن اختلالات الکتریکی، استفاده از وسایل گرمایشی نامناسب، اقدامات مرمتی گرمازا، سیگار کشیدن، نبود سیستم اطفای حریق، رعد و برق، نبود آگاهی و آموزش و ... بوده است.
پژوهشکده ابنیه و بافتهای فرهنگی-تاریخی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری در سال ۱۴۰۱ طرح راهنمای حفاظت از بناهای تاریخی در برابر آتش را منتشر کرد که آمادگی لازم را برای کنترل هرچه سریعتر آتش و کاهش خسارتها فراهم میکند.
این طرح درحالی ارائه شد که از دهه ۷۰ درباره راهِ کاهش آسیبهای ناشی از آتشسوزی در بناهای تاریخی بحث میشد، اما با هر آتشسوزی بخش گستردهای از بناها دچار آسیب و تخریب میشد؛ هرچند که هنوز معلوم نیست دستگاهها هنگام آتشسوزی آیا بهدرستی به وظایف خود عمل میکنند. گزارشهای بسیاری موجود است که در هنگام خاموش کردن آتش در بناهای تاریخی، بخشی از آن اثر حذف و یا تخریب شده است تا آتش سادهتر خاموش شود. افزون بر این، هنوز روشی برای پیشگیری از گسترش آتش در بسیاری از بناهای تاریخی تعریف نشده است، بارزترین مصداق در این باره بازارهای تاریخی در تهران، تبریز، زنجان، شیراز و اصفهان است که با هر آتشسوزی خسارات گسترده ماندگاری وارد شده است.
چرا باید از میراث فرهنگی و تاریخی شهر حفاظت کنیم؟
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان همدان در این زمینه گفت: روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی فرصتی مغتنم برای فرهنگسازی در راستای حفاظت از میراثفرهنگی و تاریخی است، به همین منظور چهار نشست تخصصی به مناسبت این روز در در همدان برگزار شد.
محسن معصوم علیزاده تصریح کرد: به مناسبت روز جهانی بناها و محوطههای تاریخی گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی سینا با همکاری این ادارهکل و بنیاد ایرانشناسی طی مراسمی چهار سخنرانی تخصصی در دانشکده هنر و معماری استان همدان برگزار کرد. این سخنرانیها با موضوع چالشها و راهکارهای پژوهشی باستانشناسی دوره ماد توسط کاظم ملازاده، دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی و نیز بررسی ویژگیهای معماری مذهبی دوره ماد با استناد به کاوشهای معبد حاجیخان و معبد نوشیجان با سخنرانی اسماعیل همتی ازندریانی، دیگر دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی برای حاضران انجام شد.
معصوم علیزاده گفت: در پنل دوم، یعقوب محمدی فر، استاد گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی با موضوع بناها و محوطههای تاریخی میراث ملی یا میراث جهانی؟ و حسن سجاد زاده، دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه بوعلی با موضوع آسیب شناسی عوامل موثر در تضعیف تاب آوری کالبدی بناها و بافت تاریخی شهر همدان در دانشکده هنر و معماری سخنرانی کردند.
وی در پاسخ به این پرسش که چرا باید از میراثفرهنگی و تاریخی شهر حفاظت کنیم؟ بیان کرد: حفظ آثار تاریخی به لحاظ طیف وسیعی از مزایای فرهنگی و اجتماعی دارای اهمیت است، از رفاه اجتماعی و فرهنگی ساکنان منطقه حمایت میکند، غرور مدنی جوامع را ارتقا میدهد و به همان اندازه میتواند وسیلهای برای دستیابی به اهداف اقتصادی بلندمدت همچون رشد و احیای مجدد شهرها، مشاغل کوچک و تأمین مسکن باشد.
احیای مؤثر میراث تاریخی
معصوم علیزاده اظهار کرد: حساسیت نداشتن در بخش مدیریت امور مربوط به گردشگری، خطر از بین رفتن دائمی منابع میراث فرهنگی را افزایش میدهد و با توجه به تجربه بینالمللی، سرمایهگذاری روی این بخشها برای کسب سود سریع که با ترافیک سنگین به این مناطق حساس همراه است، همچنین پیادهسازی طرحهای عجولانه برای احیای نامناسب و غیر حرفهای این بافتهای تاریخی منجر به وارد آمدن خسارات جبرانناپذیری به آنها میشود. در نتیجه لازم است بدون به خطر انداختن و بیاهمیت جلوهدادن بناهای تاریخی، با ایجاد اماکنی مناسب برای بازدیدکنندگان از نظر تاریخی از آنها محافظت کند. در این میان لازم است منافع جوامع محلی را نیز مدنظر قرار داد و برای جلوگیری از افزایش انتظارات نادرست، منافع اقتصادی گردشگری میراث فرهنگی را به جوامع محلی اختصاص داد.
وی ادامه داد: در سطح بینالمللی، گردشگران میراثفرهنگی تمایل دارند که با اقامت طولانیمدت حتی با وجود صرفه هزینه بیشتر، از بناهای بیشتری بازدید کنند که این الگو باعث افزایش انتظارات تا حدی شده است که بسیاری گمان میکنند گردشگری میتواند به مناطق محروم تاریخی سود اقتصادی برساند.
چه خطراتی بناها و محوطههای تاریخی را تهدید میکند؟
گفتنی است، گذشت زمان و تغییرات آب و هوایی، ناآگاهی مردم از اهمیت آثار تاریخی، وندالها و حوادث و بلایای طبیعی را به عنوان مهمترین خطرات نابودی بناها و محوطه های تاریخی برشمرد. متاسفانه مجموعه ای از عوامل باعث شده تا بسیاری از بناها و محوطههای تاریخی در گذر زمان به سمت تخریب و نابودی بروند، درحالیکه دیگر جایگزینی برای آنها نخواهیم داشت.
شاید یکی از مهمترین این دلایل، گذشت زمان و فرسودگی و فرسایش این بناها و محوطه های تاریخی باشد. برای اینکه بناها و محوطه های تاریخی را از تخریب و نابودی دور نگه داریم، باید هرساله اقدامات مرمتی روی آنها صورت گیرد، این درحالیست که میزان اعتباراتی که برای حفظ، مرمت و احیاء این آثار تاریخی تخصیص داده می شود، بسیار محدود است.
عدم آگاهی مردم از اهمیت بناها و محوطه های تاریخی یکی دیگر از تهدیدات برای تخریب بناهای تاریخی است . متاسفانه امروزه بسیاری از مردمی که در خانه های تاریخی زندگی می کنند و یا اینکه بناهایی تاریخی مانند حمام ها در اطراف محل زندگی آنها وجود دارد، به علت ناآگاهی از اهمیت این آثار تاریخی آنها را تخریب می کنند تا خانه ها و بناهای جدیدی را جای آنها بسازند.
از طرفی عده ای دیگر نیز هستند که به سودای گنج یابی و کشف اشیاء عتیقه اقدام به حفاری و تخریب تپه ها و محوطه های تاریخی می کنند که در دل طبیعت و یا زمین های کشاورزی قرار گرفته اند، درحالیکه در زیر این تپه ها چیزی جز مواد فرهنگی که تنها برای باستان شناسان ارزش دارد، چیز دیگری پیدا نمی کنند.
وندال ها کسانی هستند که از روی عمد و با آگاهی از اهمیت بناها و آثار تاریخی اقدام به آسیب رساندن به بناها و محوطه های تاریخی می کنند که برای نمونه می توان به آثار تاریخی همچون کتیبه های گنجنامه دیوار برخی کاروانسراها و بافت بازار و تخریب خانه های تاریخی آسیب وندال ها قرار گرفته اند.
یکی از اصلی ترین آسیب هایی که معمولاً وندال ها به آثار تاریخی وارد می کنند، مربوط به یادگاری نویسی، دیوار نویسی و روشن کردن آتش داخل این آثار است.
بلایای طبیعی نیز نقش مهمی در تخریب و نابودی آثار تاریخی دارند، ما در کشور و استانی زندگی می کنیم که همواره با بلایای طبیعی همچون زلزله و سیل دست و پنجه نرم می کند و با وقوع هرکدام از این بلاها، آسیب هایی متوجه بناها و محوطه های تاریخی استان هم می شود.
بناها و محوطه های تاریخی توجه عمومی از سوی مردم و مسئولین می خواهند، باید در دانشگاه ها، مدارس و به همه عموم مردم آموزش داده شود که این آثار متعلق به همه مردم است و باید خود مردم همکاری لازم را برای حفاظت از آنها داشته باشند.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
