نحوه محاسبه بهای انرژی (گاز) برای اقامتگاههای بومگردی در سال ۱۴۰۲ مطابق آنچه در لایحه بودجه در نظر گرفته شده، تغییر میکند. این تغییر برای گروهی از بومگردیها کاهش هزینه و برای گروه دیگر باعث افزایش چشمگیر هزینه میشود.
در بند «ز» تبصره ۹ آموزش، پژوهش و فرهنگ (بخش اول احکام یکساله) آمده است: «تعرفه گاز مصرفی تأسیسات گردشگری و صنایعدستی و آبدرمانیها و هتلها مشابه تعرفه خدمات است». در بودجه ۱۴۰۱ تعرفه گاز برای مصارف خانگی از ۴۰ تومان به ازای هر مترمکعب برای کممصرفها آغاز میشد، این رقم برای بخش خدمات به ۱۵۰ تومان میرسید و در بخش صنعتی تا ۵۰۰ تومان افزایش مییافت.
یاورعبیری، رئیس جامعه اقامتگاههای بومگردی ایران در اینباره به رسانهها گفت: این موضوع در حالی که به نفع بخش اقامتگاههای بومگردی است، اما از سوی دیگر افزایش هزینه را در بخش دیگری به دنبال دارد.
وی اضافه کرد: کسانی که اقامتگاه گردشگریشان را تأسیس کرده یا تغییر کاربری در یک بنا داده و از آن به عنوان اقامتگاه بهره میگیرند، تعرفه گاز آنها معادل تعرفه صنعتی بود که با تبدیلشدن به بخش خدماتی شاهد کاهش هزینه در این بخش خواهند بود. با این حال بسیاری از صاحبان اقامتگاهها، مشمول وضعیت تبدیلی هستند که برای آنها چنین تعرفهای افزایش هزینه به دنبال دارد.
این صاحب اقامتگاه گردشگری در کرمانشاه درباره وضعیت تبدیلی توضیح داد: در این حال صاحب اقامتگاه، خانه خود را به شکل اقامتگاه استفاده میکند، این افراد هزینههای گازشان تاکنون به شکل خانگی بوده که نسبت به وضعیت خدماتی از نرخ پایینتری برخوردار است. در حال حاضر در ایران ۳هزار و ۴۰۰ اقامتگاه بومگردی فعال هستند که نزدیک به ۹۰درصد آنها به شکل تبدیلی اداره میشوند. این اقامتگاهها معمولاً مشتریان فصلی خود را دارند و همین امر باعث میشود سایر ایام سال با نبود گردشگر، ناچار شوند هزینه گاز خود را با تعرفه خدمات به جای مسکونی بپردازند.
بومگردیها با چالش هزینه آب و برق مواجهاند
رئیس انجمن صنفی اقامتگاههای بومگردی همدان در گفت وگو با همدان پیام گفت: در صنف ما قیمت گاز در قیمت تمام شده هزینهها پایینتر از قیمت برق است. در حال حاضر قیمت گاز برای ما ۱۰۰هزار تومان میشود در حالی که برخی از همکاران در سطح کشور حتی برای برق، فیش یک میلیون تومانی پرداخت میکنند.
غنی پاسا، اضافه کرد: البته در مناطق سردسیر هزینههای گاز نسبت به مناطق گرمسیر بالاتر میرود با این حال اغلب آنها از نوعی وسایل گرمایشی بهره میگیرند که در هزینههایشان تأثیر خیلی زیادی ندارد.
وی افزود: در ایام اوجگیری کرونا، خساتهای زیادی به اقامتگاهها وارد شد که همه آنها از هزینه شخصی جبران شدو اکنون انتظار میرود با حمایت دولت این موارد حل و فصل شود.
رئیس انجمن صنفی اقامتگاههای بومگردی همدان خاطرنشان کرد: بعد از بهتر شدن اوضاع کرونا که حدوداً از فروردین ماه امسال بود، اوضاع کمی بهتر شد اما جبران خسارتها به همین سادگی و در زمان کم نیست.
وی ادامه داد: کسب و کار اقامتگاه به خوبی پیش میرفت تا اینکه ماجرای کمبود و قطعی آب دوباره بازار کسب و کارمان را خراب کرد و امیدواریم در سالجاری روزگار بهتری در انتظار ما باشد.
از تعرفه بالای انرژی تا کم آبی
دل پر صاحبان بومگردیها از تعرفه بالای انرژی تا کم آبی و مشکلات عدیده که سر راه آنها است، بیانگر این است که آنها با چالشهای متعددی برای چرخاندن بومگردی به ویژه اقامتگاههای روستایی با مشکلات دست و پنجه نرم میکنند.
مدیراقامتگاه بومگردی داربوم در این زمینه گفت: اقامتگاههای بومگردی، در سراسر استان طی سالهای اخیر در مناطق خوش آب و هوا با هدف جذب گردشگران داخلی و خارجی چالشهای متعددی را برای صاحبان بومگردی در روستاها رقم زده است.
فاطمه صفری عنوان کرد: یکی از مشکلات پیش روی بومگردیها تأمین آب برای گردشگران است و مشکل دیگر تحمل پرداخت هزینههای انرژی است تا بتوانند با راه انداختن این واحدهای اقامتی منبع درامدی برای مردم محلی باشند .
وی تأکید کرد: به دلیل کم آبی در سالی که پشتسر گذاشتیم، نتوانستیم خدمات را به گردشگران ارائه دهیم و در برخی موارد حتی گردشگران را پذیرش نکردیم. به دلیل نبود آب در روستاها و اجبار در تهیه آب برای پرکردن منبع ذخیره، خسارتهای زیادی را متحمل شدیم که امیدواریم امسال با این بارشهای مطلوب تابستان پرآبی پیش روی داشته باشیم.
افزایش هزینه گاز برای اقامتگاههای تبدیلی
شایان بهرامی، صاحب یک اقامتگاه بومگردی بیان کرد: بسیاری از اقامتگاههای بومگردی که در روستاها قرار گرفتهاند به شکل فصلی به گردشگران خدمات میدهند و در سایر ایام سال این اقامتگاه کاربری مسکونی برای صاحبان آن دارند. به گفته وی هزینههای تجاری یا خدماتی برای چنین واحدهای اقامتی غیرقابل توجیه است.
وی افزود: با افزایش تعرفه برق بسیاری از همکاران ما تصمیم به ابطال مجوزهای خود قرار گرفتند. آنها ترجیح میدهند به جای عنوان اقامتگاه گردشگری، از اصطلاح خانه روستایی استفاده کنند تا مشکل مالیات، تعرفه برق صنعتی یا گاز خدماتی را نپردازند. وی ادامه داد: با تبدیل شدن به خانه روستایی یا خانه مسافر به جای اقامتگاه بومگردی، صاحبان چنین کسبوکارهایی دچار چالش بازرسی یا رفتوآمدهای متعدد به ادارات نیز نمیشوند.
دولت در این شرایط که گردشگری با مسائل متعدد دست و پنجه نرم میکند باید باری از دوش آنها بردارد نه اینکه با طرحهایی مانند مانعزدایی برق، هزینه برق اقامتگاهها را ۱۱ برابر کند و با تغییر تعرفه گاز به خدماتی، هزینه گاز آنها را افزایش دهند.
ضربه به اقتصاد بومگردی
نیلوفر حسینی، کارشناس حوزه گردشگری روستایی و اقامتگاههای بومگردی اظهارکرد: سازمان ملل طی گزارشی، به بررسی شرایط تابآوری کسبوکارهای خرد کشورهای حوزه آمریکای جنوبی در شرایط بحرانی کرونا پرداخته است. طبق این گزارش، سیاستهایی که دولتهای این منطقه در حمایت از این کسبوکارها انجام دادهاند، بسیار قابلتوجه است.
وی افزود: در این کشورها حفظ نقدینگی کوتاهمدت کسبوکارهای خرد گردشگری از طریق تعویق در پرداخت قبوض آب و برق، مالیات، هزینه بیمه تأمیناجتماعی برعهده کارفرما و اقساط وام و حفاظت از نیروی کار این کسبوکارها از طریق پرداخت بخشی از دستمزد توسط دولت با همکاری کارفرما، قوانین محدودکننده اخراج کارکنان و ایجاد انعطاف در شرایط قرارداد کاری (مانند کاهش ساعات کار یا تعلیق قراردادها) امکانپذیر شده است.
حسینی ادامه داد: تقویت محصولات کسبوکارهای گردشگری از طریق راهحلهای نوآورانه نظیر، ایجاد پلتفرمهای فروش آنلاین، تسهیل در روند این فعالیتها، تأمین مالی و تسهیل دسترسی به اعتبارات برای کسبوکارهای خرد گردشگری در این کشورها انجام شده و در این زمینه تمهیدات ویژهای از نظر میزان وام، الزامات دسترسی، شرایط پرداخت و جنبههای دیگر را در این اعتبارات در نظر گرفتهاند.
وی اضافه کرد: اکنون سؤال اساسی این است که کدام یک از این سیاستها در حمایت از اقامتگاههای بومگردی برای عبور از بحران توسط دولت انجام شده است؟ و اگر اجرا نشده چرا؟ و چرای مهمتر اینکه در این شرایط بحرانی، آیا افزودن بار سنگین جدید بر کمر خم شده بومگردی، عقلانی به نظر میرسد؟ به گفته وی سیاست سوزاندن خشکوتر سیاست بسیار اشتباهی است.
حسینی افزوید: بیشتر بومگردیهای کشور شرایطی بسیار نزدیک به «Home Stay» دارند که در آن اقامتگاه بومگردی محل زندگی میزبان است.
از نظر این فعال حوزه بومگردی در شرایط بحرانی، کسبوکارهای خرد، آسیبپذیرترین بنگاههای اقتصادی هستند که امکان شکست دائمی آنها بسیار بالاست.
وی توضیح داد: در سیاستهای توسعهای وقتی توسعه کمی از توسعه کیفی اهمیت بیشتری پیدا کند، نگاه همهجانبه و مطالعه امکانسنجی کمرنگ میشود و توسعهای ناپایدار را رقم میزند. شرایطی که هم برای جامعه و فرهنگ، هم محیطزیست و هم اقتصاد بومی تأثیری معکوس و منفی دارد.
متأسفانه سیاست «توسعه کمی» اقامتگاهها توسط دولت یکی از ناپایدارترین طرحهای توسعه گردشگری در کشور بوده است و اکنون در شرایط بحران، نخستین و بیشترین آسیب، متوجه کسب و کارهای خرد گردشگری شده است و از آن جا که پیش از اجرای توسعه بومگردی در کشور، برای شرایط بحران هیچ پیشبینیای نشده است، ما اکنون شاهد یک فاجعه و ضربه شدید به اقتصاد بومی در حوزه بومگردی هستیم.
