پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

موزه مردم شناسی و حیات وحش در علیصدر بسازید

نویسنده : مریم مقدم

اکنون به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین گام‌ها در این مسیر برداشته شده است. در دیدار حمید ملانوری شمسی استاندار همدان با محمدمهدی رنجبر رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، ایجاد «موزه حیات‌وحش و مردم‌شناسی» در مجموعه گردشگری علیصدر به عنوان یکی از پروژه‌های اولویت‌دار استان مورد توافق قرار گرفت؛ پروژه‌ای که می‌تواند فصل تازه‌ای در معرفی ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی همدان ایجاد کند.
این نشست با محور توسعه همکاری‌های علمی، فرهنگی و گردشگری برگزار شد و دو طرف بر استفاده از توان دانشگاه آزاد در اجرای طرح‌های توسعه‌ای استان تأکید کردند. در پایان این نشست نیز توافقات لازم برای آغاز مراحل اجرایی پروژه انجام و دستورات لازم برای تسریع روند اجرا صادر شد.
علیصدر؛ مقصد صرفاً غارنوردی نیست
در بسیاری از مقاصد گردشگری جهان، بازدیدکنندگان تنها برای دیدن یک اثر طبیعی یا تاریخی سفر نمی‌کنند، بلکه مجموعه‌ای از خدمات فرهنگی، آموزشی، تفریحی و موزه‌ای در کنار جاذبه اصلی طراحی شده است تا تجربه سفر کامل‌تر شود.
غار علیصدر نیز با وجود شهرت ملی و بین‌المللی، ظرفیت آن را دارد که از یک مقصد صرفاً غارنوردی به مجموعه‌ای جامع در حوزه گردشگری طبیعی، فرهنگی و آموزشی تبدیل شود. ایجاد موزه حیات‌وحش و مردم‌شناسی می‌تواند نخستین گام در این مسیر باشد.
موزه حیات‌وحش، بستری برای معرفی گونه‌های جانوری، زیستگاه‌ها و تنوع زیستی استان همدان خواهد بود و می‌تواند نقش مؤثری در آموزش عمومی و حفاظت از محیط‌زیست ایفا کند.در کنار آن، بخش مردم‌شناسی موزه نیز فرصتی برای معرفی فرهنگ، آداب و رسوم، پوشش محلی، صنایع‌دستی، موسیقی، مشاغل سنتی و سبک زندگی مردم روستاهای منطقه علیصدر و شهرستان کبودراهنگ فراهم می‌کند؛ موضوعی که تاکنون سهم چندانی در معرفی این مقصد گردشگری نداشته است.
افزایش ماندگاری گردشگران
یکی از شاخص‌های مهم توسعه گردشگری، افزایش مدت اقامت گردشگران است. هرچه گردشگر زمان بیشتری را در یک مقصد سپری کند، میزان استفاده از خدمات اقامتی، رستوران‌ها، مراکز خرید، صنایع‌دستی و سایر خدمات گردشگری نیز افزایش می‌یابد.
کارشناسان معتقدند ایجاد موزه، نمایشگاه‌های دائمی، برنامه‌های فرهنگی و فضاهای آموزشی در کنار غار علیصدر می‌تواند بازدیدکنندگان را به ماندن چند ساعت بیشتر در مجموعه ترغیب کند و در نتیجه سهم اقتصاد محلی از گردشگری را افزایش دهد.
یکی از نکات قابل توجه این توافق، ورود دانشگاه آزاد اسلامی به پروژه‌های گردشگری استان است. استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه در طراحی محتوای موزه، پژوهش‌های مردم‌شناسی، مطالعات محیط‌زیستی، مستندسازی میراث فرهنگی و آموزش نیروی انسانی می‌تواند کیفیت این پروژه را نسبت به نمونه‌های مشابه ارتقا دهد.
همکاری دانشگاه و دستگاه اجرایی، در صورتی که به شکل مستمر ادامه یابد، می‌تواند الگوی مناسبی برای اجرای پروژه‌های علمی و فرهنگی در استان همدان باشد.
همدان امروز با ثبت جهانی هگمتانه، ظرفیت‌های کم‌نظیر تاریخی، طبیعت متنوع، صنایع‌دستی و جاذبه‌هایی همچون غار علیصدر، بیش از گذشته نیازمند توسعه زیرساخت‌های فرهنگی است. موزه حیات‌وحش و مردم‌شناسی، اگر با طراحی حرفه‌ای، روایت جذاب و فناوری‌های نوین همراه شود، می‌تواند به یکی از بخش‌های مهم تجربه بازدید از علیصدر تبدیل شود.
توافق استانداری همدان و دانشگاه آزاد برای اجرای این پروژه، تنها آغاز یک مسیر است. آنچه در ادامه اهمیت خواهد داشت، تأمین منابع مالی، تدوین برنامه اجرایی، استفاده از متخصصان موزه‌داری، مردم‌شناسی و محیط‌زیست و اجرای پروژه مطابق استانداردهای روز خواهد بود.اگر این الزامات محقق شود، علیصدر علاوه بر جایگاه خود به عنوان بزرگ‌ترین غار آبی قابل قایقرانی جهان، می‌تواند به مجموعه‌ای فرهنگی، آموزشی و گردشگری تبدیل شود که بازدید از آن تجربه‌ای کامل‌تر و ماندگارتر برای گردشگران ایرانی و خارجی رقم بزند.
ضرورت افزایش ماندگاری گردشگر
در مسیر علیصدر تا همدان
یکی از چالش‌های مهم گردشگری همدان، کوتاه بودن زمان توقف بخشی از مسافرانی است که با هدف بازدید از غار علیصدر وارد استان می‌شوند. بسیاری از گردشگران پس از بازدید از این جاذبه طبیعی، بدون تجربه سایر ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و شهری همدان، استان را ترک می‌کنند؛ موضوعی که باعث می‌شود سهم واقعی اقتصاد گردشگری استان از حضور این مسافران کمتر از ظرفیت موجود باشد.
توسعه فضاهای مکمل در مجموعه علیصدر، از جمله ایجاد موزه حیات‌وحش و مردم‌شناسی، می‌تواند حلقه اتصال میان غار علیصدر و دیگر جاذبه‌های گردشگری همدان باشد. زمانی که گردشگر برای بازدید از یک مجموعه کامل‌تر، زمان بیشتری را در منطقه سپری کند، فرصت معرفی جاذبه‌هایی همچون هگمتانه جهانی، آرامگاه بوعلی‌سینا، گنجنامه، بازار تاریخی، صنایع‌دستی لالجین و دیگر ظرفیت‌های گردشگری استان نیز افزایش می‌یابد.
در واقع، هدف از توسعه زیرساخت‌های فرهنگی در علیصدر نباید تنها افزایش تعداد بازدیدکنندگان باشد، بلکه باید به سمت افزایش کیفیت سفر و ماندگاری مسافر حرکت کند؛ چراکه ماندگاری بیشتر گردشگر به معنای رونق هتل‌ها، اقامتگاه‌ها، رستوران‌ها، مراکز خرید، صنایع‌دستی و خدمات محلی است و می‌تواند گردشگری را از یک رویداد کوتاه‌مدت به موتور محرک اقتصاد منطقه تبدیل کند.
ایجاد یک مسیر گردشگری پیوسته میان علیصدر و شهر همدان، نیازمند طراحی بسته‌های سفر، حمل‌ونقل مناسب، معرفی جاذبه‌های مکمل و ایجاد انگیزه برای اقامت بیشتر است. موزه حیات‌وحش و مردم‌شناسی می‌تواند یکی از نخستین زیرساخت‌هایی باشد که این نگاه زنجیره‌ای را تقویت کرده و علیصدر را از یک مقصد بازدیدی کوتاه به یک محور گردشگری چندوجهی در غرب کشور تبدیل کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس