گردشگری بیش از شعار، به تصمیمهای جسورانه نیاز دارد
همدان سالهاست با یک تناقض مزمن در حوزه گردشگری دستوپنجه نرم میکند؛ استانی با انبوهی از ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و طبیعی که در عمل، سهم ناچیزی از گردش مالی گردشگری کشور دارد. مسأله فقط کمبود تبلیغات یا ضعف زیرساخت نیست. گره اصلی، ناتوانی ساختاری در تبدیل ورود گردشگر به ماندگاری، هزینهکرد و گردش پایدار پول است؛ همان نقطهای که اقتصاد گردشگری استان هر بار در آن متوقف میشود.
در چنین شرایطی، الگوهای نوین مالی دیگر یک گزینه تزئینی نیستند؛ بلکه به ضرورتی برای خروج از بحران تبدیل شدهاند. تجربه کیش در همکاری با بلوبانک سامان، دقیقاً از همین زاویه اهمیت پیدا میکند.
جزیره کیش در سال ۱۴۰۴ به یک آزمایشگاه واقعی برای پیوند بانکداری دیجیتال و گردشگری تبدیل شد. تفاهمنامه بلوبانک سامان و سازمان منطقه آزاد کیش، برخلاف بسیاری از توافقهای تشریفاتی، به یک مدل اجرایی منجر شد؛ مدلی که پول را نه بهصورت پراکنده، بلکه بهشکل هدفمند در اقتصاد محلی به گردش درآورد.
پرداخت تسهیلات تا سقف ۱۵ میلیون تومان به گردشگران و ساکنان، آن هم مشروط به مصرف اعتبار در فروشگاهها، مراکز اقامتی و خدمات داخل جزیره، نتیجهای روشن داشت: بیش از ۱۳۲۰ میلیارد تومان اعتبار، فعالسازی بیش از ۸۸ هزار باکس اعتباری، نزدیک به یک میلیون تراکنش و رشد ۲۰۰ درصدی فروش برخی اصناف. حتی ورود گردشگر نیز ۱۲ درصد افزایش یافت؛ نشانهای که ثابت میکند ابزار مالی میتواند مستقیماً بر تصمیم سفر اثر بگذارد.
همدان مقصدی با گردشگران عبوری است. بخش قابل توجهی از مسافران، استان را برای توقفی کوتاه انتخاب میکنند و همین موضوع باعث میشود متوسط اقامت، هزینهکرد و در نهایت سودآوری گردشگری پایین بماند. نتیجه روشن است: رکود فصلی، ناپایداری اشتغال و فرسایش تدریجی کسبوکارهای گردشگری.
اینجاست که تجربه کیش معنا پیدا میکند. اعتبار هدفمند، اگر به اقامت رسمی، خرید از اصناف محلی و استفاده از خدمات تعریفشده گره بخورد، میتواند رفتار گردشگر را تغییر دهد و او را به ماندن، خرجکردن و تجربه بیشتر ترغیب کند.
کارشناسان مرتبط امور گردشگری و اقتصادی روزنامه همدان پیام سالهاست فراتر از بازتاب اخبار، بر ارائه راهکارهای کارشناسی برای خروج گردشگری استان از بحران اقتصادی تمرکز دارد. پیشنهاد استفاده از الگوی بلوبانک در کیش، با بومیسازی متناسب با شرایط همدان، در همین چارچوب و در جلسه مشورتی با هماهنگی معاون امور اقتصادی استان و حضور مدیران و فعالان گردشگری مطرح شد.
این پیشنهاد، برخلاف بسیاری از ایدههای کلیشهای، بر یک تجربه موفق، دادهمحور و قابل اجرا تکیه داشت؛ به همین دلیل نیز با استقبال قابل توجه حاضران مواجه شد و وارد دستور کار بررسیهای اجرایی شد.
در همین چارچوب، همدان پیام این پیشنهاد را بهصورت مشخص و کارشناسیشده به معاون امور اقتصادی استانداری همدان در نشست مدیران استانی در حوزه گردشگری و کارشناسان به وی داده شد؛ پیشنهادی مبتنی بر تجربه موفق کیش و با تأکید بر قابلیت اجرای آن در همدان.
سید مجتبی حسینی با صراحت از این مدل بهعنوان راهکاری عملی برای تحریک اقتصاد گردشگری استان استقبال کرد و با تأکید بر ضرورت عبور از رویکردهای تکراری، اهتمام جدی خود را برای پیگیری آن در سطح دستگاههای اجرایی، بانکی و بخش خصوصی اعلام کرد.
به گفته وی، این موضوع صرفا در حد ایده باقی نخواهد ماند و با پیشبینی سازوکار اجرایی، هماهنگیهای لازم برای عملیاتی شدن آن در دستور کار معاونت اقتصادی استانداری قرار گرفته است.
حسن پیمانی مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان، در ادامه این مسیر از برنامهریزی برای تعریف مشوقهای مالی ویژه گردشگران خبر داد.
به گفته وی هماهنگیهایی با بانک سامان انجام شده تا گردشگرانی که با کارت این بانک در استان همدان تراکنش داشته باشند، بتوانند از تسهیلاتی تا سقف ۱۵ میلیون تومان بهرهمند شوند.
نکته کلیدی در این طرح، هدفگذاری دقیق آن است.
پیمانی تأکید کرده هدف اصلی، افزایش ماندگاری گردشگر است و به همین دلیل، در حال بررسی سازوکاری هستند که این اعتبار صرفاً به افرادی تعلق گیرد که اقامت آنها در هتلهای مشخصشده استان ثبت شود. این یعنی تسهیلات بانکی، مستقیماً در خدمت سیاست گردشگری استان قرار میگیرد، نه خارج از آن.
وی همچنین بر حذف ضمانتهای پیچیده و اجرای ساده و سریع طرح تأکید کرده و نقش رسانهها را در اطلاعرسانی منسجم، بهویژه برای ایام نوروز، تعیینکننده دانسته است.
وی همچنین بر حذف ضمانتهای پیچیده و اجرای ساده و سریع طرح تأکید کرده و نقش رسانهها را در اطلاعرسانی منسجم، بهویژه برای ایام نوروز، تعیینکننده دانسته است.
با وجود همه مزایا، اجرای این مدل بدون چالش نیست. نخست، هماهنگی عملی میان بانک، هتلها، اصناف و دستگاههای اجرایی است؛ نقطهای که بسیاری از طرحها در آن متوقف میشوند. دوم، اعتماد گردشگر به سازوکار دیجیتال و اطمینان از سادهبودن فرآیند دریافت و استفاده از اعتبار. سوم، نظارت دقیق برای جلوگیری از انحراف منابع و مصرف اعتبار خارج از زنجیره گردشگری.
این مدل 3پشتوانه جدی دارد ، نخست آنکه تجربه موفق و قابل اندازهگیری در کیش، ظرفیت بانکداری دیجیتال بلوبانک سامان، و اعلام حمایت و پیگیری مدیران ارشد استان. این ترکیب، طرح را از سطح شعار به آستانه اجرا میرساند.
همدان پیام در این میان، نقش خود را نه بهعنوان حامی بیچونوچرا، بلکه بهعنوان رسانهای مطالبهگر تعریف میکند؛ رسانهای که اجرای درست، شفاف و قابل ارزیابی طرح را پیگیری خواهد کرد.
گردشگری همدان برای عبور از وضعیت فعلی، نیازمند تصمیمهای جسورانه و ابزارهای نو است. نسخه کیش نشان داد که وقتی سیاستگذاری، پول و فناوری در یک مسیر قرار بگیرند، میتوان حتی در شرایط رکود، جریان اقتصادی ایجاد کرد.
اگر این طرح در همدان بهدرستی اجرا شود، میتواند ماندگاری گردشگر را افزایش دهد، به اصناف جان تازه ببخشد و الگویی تازه برای استانهای غیرساحلی کشور بسازد.
حالا توپ در زمین اجراست؛ جایی که باید دید پیگیریهای اعلامشده مدیران، تا چه اندازه به نتیجه عملی منجر خواهد شد.
به گزارش همدان پیام ، گردشگری همدان سالهاست گرفتار یک دور باطل است؛ معرفی میکنیم، وعده میدهیم، آمار میدهیم، اما در نهایت اقتصاد گردشگری استان تکان معناداری نمیخورد. دلیلش روشن است: ما بیشتر درباره «جذب گردشگر» حرف زدهایم تا «ماندگاری گردشگر» و کمتر به این فکر کردهایم که پول چگونه و کجا در این چرخه به گردش درآید.
تجربه کیش با بلوبانک ، از همین زاویه اهمیت دارد. نه بهعنوان یک کمپین تبلیغاتی یا اتفاق لوکس در یک منطقه آزاد، بلکه بهعنوان یک مدل اقتصادی قابل اندازهگیری که نشان داد اعتبار هدفمند میتواند رفتار گردشگر را تغییر دهد، مصرف را به مقصد گره بزند و جان تازهای به کسبوکارهای محلی بدهد. عددها در کیش حرف میزنند؛ رشد تراکنش، افزایش فروش اصناف و حتی افزایش ورود گردشگر.
همدان پیام بر این باور است که نسخه کیش، اگر با درک درست از شرایط بومی اجرا شود، میتواند یکی از معدود راهکارهای عملی برای خروج گردشگری استان از رکود مزمن باشد. پیشنهاد استفاده از این مدل، نه از سر هیجان، بلکه بر پایه تجربه موفق و دادهمحور مطرح شد و خوشبختانه با همراهی و پیگیری مدیران ارشد استان، از سطح ایده عبور کرده و وارد مرحله بررسی اجرایی شده است.
اظهارات صریح معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار و مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان درباره طراحی مشوقهای مالی برای گردشگران، آن هم با هدف افزایش ماندگاری و بدون گرفتار شدن در ضمانتهای پیچیده، نشان میدهد که اینبار دستکم ارادهای برای آزمون یک مسیر تازه وجود دارد. مسیری که اگر درست طراحی شود، میتواند هم به نفع گردشگر باشد، هم فعالان اقتصادی و هم اقتصاد استان.
با این حال، باید صادق بود که موفقیت این طرح، تضمینشده نیست. اگر هماهنگی میان بانک، هتلها، اصناف و دستگاههای اجرایی شُل باشد، اگر نظارت دقیق وجود نداشته باشد و اگر اطلاعرسانی شفاف انجام نشود، این ایده هم به سرنوشت بسیاری از طرحهای نیمهتمام دچار خواهد شد.
کارشناسان رسانه نه مأمور تبلیغ هستند و نه شیفته طرحها؛ اما وظیفه خود میدانند هر جا راهکاری کارشناسی و قابل اجرا برای عبور از بحران اقتصادی گردشگری وجود دارد، آن را مطرح کند و تا مرحله اجرا مطالبهگر باقی بماند. امروز گردشگری همدان بیش از شعار، به تصمیمهای جسورانه و ابزارهای نو نیاز دارد. حالا که یک الگوی آزمودهشده روی میز است، عقبنشینی، بهانهجویی یا تعلل، دیگر قابل توجیه نیست. توپ در زمین اجراست؛ و رسانه، اینبار فقط تماشاگر نخواهد بود و با مطالبه گری امید دارد روزهای شاید روشن از راه برای گردشگری خاموش از راه برشد.
