پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

علیصدر و ما ادراک علیصدر!

آه از این‌ همه فرصت سوزی در غار جهانی

نویسنده : مریم مقدم

به گزارش همدان پیام، برای درک عمق فاجعه‌ای که امروز در علیصدر جریان دارد، باید به ابتدای دهه ۷۰ بازگشت. پیش از آن، درآمد غار مستقیم به خزانه ملی می‌رفت و آورده‌ای برای سُفره همدانی‌ها نداشت. اما در سال ۱۳۷۱ با پیگیری‌های جدی مدیریت ارشد وقت استان، مدیریت غار از سطح ملی به سطح استانی منتقل شد. استدلال روشن بود، علیصدر ظرفیت همدان است و درآمدش باید صرف توسعه همین استان شود. با تشکیل شرکت سیاحتی علیصدر و واگذاری سهام به سازمان همیاری‌ها و شهرداری، دوران طلایی توسعه و تبدیل غار به یک قطب درآمدزا آغاز شد.
غار 12 کیلومتری در دل زمین
علیصدر فقط آن چیزی نیست که ما در مسیرهای قایقرانی می‌بینیم. طبق داده‌های علمی، طول این غار شگفت‌انگیز بالغ بر ۱۲ کیلومتر تخمین زده می‌شود که تاکنون تنها ۳ کیلومتر از آن شناسایی و آماده‌سازی شده است. جالب‌تر آنکه این سیستم پیچیده زیرزمینی با غارهای سراب و سوباشی در 7و 11کیلومتری خود در ارتباط است؛ واقعیتی که نشان می‌دهد ما با یک ابر سازه طبیعی روبه‌رو هستیم که مدیریت آن دانش و نگاهی در ابعاد جهانی می‌طلبد، نه یک نگاه محدود و منطقه‌ای. یکی از بزرگترین چالش‌هایی که امروز گریبانگیر این مجموعه شده، نگاه مالکیت‌محور برخی جریانات محلی است. باید به صراحت گفت، غارعلیصدر ارث پدری هیچ قومی نیست این داشته طبیعی نعمت الهی است که از این چند ده کیلومتر دهانش در همجواری روستای علیصدر باز شده است؛ این غار جزو انفال و ثروت‌های ملی است که نخست متعلق به تمام مردم استان همدان و چرخ لنگان گردشگری همدان و بعد مردم ایران و نسل‌های آینده است. متأسفانه در سال‌های متمادی، بومیان منطقه به جای آنکه بیاموزند چگونه از همجواری با این نعمت الهی و از طریق ارائه خدمات گردشگری، هتل‌داری و صنایع دستی ثروت‌آفرینی کنند، مستقیما به خود غار متوسل شدند و روزی اشان را در قایقرانی و فروش بلیت. ادعای مالکیت بر غار و تلاش برای دخالت در درآمدهای مستقیم آن، به جای ایجاد یک اقتصاد پویا در روستا، منجر به بروز تنش‌ها و داستان‌هایی شده که امروز آبروی گردشگری استان را هدف گرفته است.
آفت بی‌ثباتی؛ ۲۲ مدیرعامل در ۳۵ سال
اما در لایه‌های زیرین این موفقیت، یک آسیب مزمن نفوذ کرد و آن هم سیاسی‌زدگی است . شرکت سیاحتی علیصدر در طول عمر خود بیش از ۲۲مدیرعامل را به چشم دیده است؛ آماری تکان‌دهنده که نشان می‌دهد نگاه‌های سهم‌خواهانه سیاسی همواره بر مدیریت حرفه‌ای سایه انداخته است. حالا این بی‌ثباتی، در کنار حساسیت‌های محلی و منطقه‌ای، علیصدر را به نقطه‌ای رسانده که مدیریت آن میان زمین و آسمان معلق مانده است. و دیگر تصمیمات برای آن از مرز استان و تهران خارج و به سهم الارثی برای دیگر استانهای کشور تبدیل شد به گونه ای که در آخرین داستان پر حاشیه غار علیصدر سهم کرمانی‌ها شد.
واگذاری به شرکت کرمانی در یک مزایده ۴۵ میلیاردی
در حالی که در سال‌های گذشته و زمان حضور پورمختار نماینده مردم کبودراهنگ و بهار در مجلس شورای اسلامی و زمان مدیرکلی علی مالمیر در میراث فرهنگی استان تصمیمات عجیب و غریبی برای غار گرفته شد و تصمیمات سمتی رفت که دارایی غار به خزانه وزارت میراث واریز شد و پرونده تحقیق تفحص حاشیه ساز برای غار باز شد .
مدیران به ظاهر دلسوز استان در برابر واگذاری مدیریت غار به مجموعه‌هایی چون پدیده شاندیز مقاومت کرده بودند تا این ثروت ملی در اختیار استان بماند، حالا خبر واگذاری بهره‌برداری غار به یک شرکت غیربومی کرمانی در قالب یک قرارداد ۴۵ میلیارد تومانی، در قدم نخست شوک جدیدی به افکار عمومی وارد کرد اما نگاه کارشناسان میگوید شاید هم ورود این شرکت کرمانی بخت بسته علیصدر را باز کند و نحوه نوین مدیریتی را برای علیصدر به ارمغان آورد. واگذاری این مجموعه در سکوت خبری و ابهام در جزئیات مزایده، این پرسش را پیش آورده که چرا ظرفیت‌های مدیریتی بومی استان نادیده گرفته شده‌اند؟
چاه نفتی که با چند بشکه معاوضه شد!
مدیران ارشد استان همواره غار را بشکه نفت گردشگری استان همدان می‌خواندند زیرا سالانه آمار بالایی از گردشگران را به سوی خود می‌خواند اما عجیب‌ترین بخش این واگذاری، نه غیربومی بودن پیمانکار، بلکه صرفه و صلاح اقتصادی این قرارداد برای استان همدان است. بیایید یک حساب سرانگشتی انجام دهیم اگر در خوش‌بینانه‌ترین حالت، بر اساس آماری که میراث فرهنگی از بازدید‌های علیصدر به رسانه‌ها می‌دهد سالانه حدود یک میلیون گردشگر (داخلی و خارجی) از این غار بازدید کنند و میانگین قیمت بلیت را ۴۰۰ هزار تومان در نظر بگیریم، گردش مالی سالانه غار رقمی در حدود ۴۰۰ میلیارد تومان خواهد بود.
حالا پرسش اینجاست: چطور مجموعه‌ای با این حجم از درآمد بالقوه، تنها با مبلغ ۴۵ میلیارد تومان (یعنی معادل تنها ۱۰ درصد درآمد تقریبی سالانه) به یک شرکت غیربومی اجاره داده شده است؟ این یعنی ما چاه نفتی را به پیمانکار تحویل داده‌ایم و در ازای آن تنها چند بشکه نفت دریافت کرده‌ایم!
این اختلاف فاحش بین درآمد واقعی و مبلغ اجاره‌بها، علامت پرسش بزرگی را باید در مقابل نهادهای نظارتی و متولیان برگزاری این مزایده قرار می‌دهد. آیا هزینه‌های نگهداری و جاری غار به قدری بالاست که چنین مبلغ ناچیزی برای اجاره تعیین شده، یا اینکه در فرآیند قیمت‌گذاری و واگذاری، منافع عمومی استان نادیده گرفته شده است؟
این ارزان‌فروشی در کنار حواشی واریز پول به حساب‌های متفرقه، نشان می‌دهد که علیصدر بیش از آنکه از خشکسالی رنج ببرد، از عطش مدیریت کارآمد و شفاف در رنج است.
شناسنامه در حال مخدوش گردشگری همدان
پریشان روزگاری این علیصدر بخت برگشته به این داستان‌ها ختم نشد و تصمیمات محلی و استانی و کشوری در حالی تا امروز در وضعیت نامعلومی به سر می‌برد که امروز در ورودی غار علیصدر با یک برگه چسبانده شده روی بنر (تنقلات نبرید داخل) در ورودی غار روبرو می‌شویم که برق از سر می‌پراند و آن هم واریز ورودی غار به حساب‌های متفرقه دهیاری یا مسجد روستا بود.
این اتفاق امروز بیانگر نمادی از رهاشدگی مهمترین جاذبه گردشگری نه تنها استان که ایران و غرب کشور است. وقتی مدیریت یک مجموعه در سطح بین‌المللی، قربانی دعواهای محلی و کشمکش‌های سیاسی می‌شود، نتیجه‌ای جز این بنرهای کج‌ومعوج و ضربه به پیکره صنعت توریسم استان و روزگار پیش روی نامعلوم نخواهد داشت.
علیصدر، نه یک غار معمولی، که شناسنامه گردشگری همدان است. اتفاقات اخیر نشان می‌دهد که این شناسنامه در حال مخدوش شدن است. مسئولان و متولیان امور گردشگری و تصمیم‌گیران استان باید پاسخ دهند که چگونه میراثی که با تلاش فراوان از خزانه ملی به بدنه اقتصادی استان منتقل شده بود، اکنون به چنین روزی افتاده است؟ آیا وقت آن نرسیده که به جای نگاه‌های سیاسی و سهم‌خواهانه، مدیریت حرفه‌ای به غار علیصدر بازگردد تا دوباره شاهد شکوه این پدیده بی‌نظیر باشیم؟
اتفاقات اخیر و بنرهای نصب شده در ورودی آن، نتیجه مستقیم تبدیل کردن یک ظرفیت علمی و اقتصادی به ابزاری برای رقابت‌های منطقه‌ای است. علیصدر به مدیریت حرفه‌ای، نگاه ملی و فرهنگ‌سازی در جوامع محلی نیاز دارد تا بومیان منطقه بدانند نان آنها در خدمات‌رسانی به گردشگر است، نه در ادعای مالکیت بر غار.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس