رئیس انجمن ادبی بوعلی سینا: متأسفانه برگزاری بزرگداشت بوعلی سینا کمرنگ شده است
مدیرکل ارشاد استان: روز همدان فرصتی ارزشمند برای بازشناسی ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی است
عصرگاهی پرشور در محوطه آرامگاه بوعلی سینا، قلب تاریخی و فرهنگی همدان، میزبان یکی از متفاوتترین رویدادهای فرهنگی سال بود. آئین «همدان سرزمین کهن» به مناسبت بزرگداشت بوعلی سینا و روز همدان به همت اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان برگزار شد؛ آئینی که نه تنها یک مراسم رسمی، بلکه جشنی مردمی و هنری بود که از لحظههای نخست، شور و نشاطی خاص در محوطه برانگیخت.
روز همدان یک فرصت است
این رویداد با سخنرانی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان آغاز شد.
وی بوعلی سینا را ستارهای درخشان در آسمان علم و فلسفه توصیف کرد و گفت: بوعلی سینا و روز همدان فرصتی ارزشمند برای بازشناسی ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و علمی این دیار است. همدان با پیشینهای بیش از 3هزار سال و برخورداری از ۱۸۰۰ اثر تاریخی، همواره مهدفرهنگ، ادب و علم بوده است و امروز وظیفه ما معرفی ابعاد شخصیتی و علمی این حکیم به نسل جوان است.
جوادی با بیان اینکه این رویداد با همکاری دستگاههای مختلف اجرایی استان شکل گرفته است، گفت: برگزاری همایشهای علمی، نشستهای تخصصی، جشنوارههای فرهنگی و ویژهبرنامه سرزمین کهن از جمله برنامههای شاخص این هفته است.
وی از همه دستگاهها، هنرمندان، فعالان فرهنگی و رسانهای و مردم برای مشارکت در این برنامهها قدردانی کرد و گفت: امیدواریم این آئینها فرصتی برای بازخوانی هویت تاریخی و فرهنگی همدان و معرفی مفاخر ایرانزمین باشد.
سیدمحمدرضا جوادی در این آئین با اشاره به جایگاه والای حکیم ابن سینا افزود: بوعلی سینا یکی از بزرگترین اندیشمندان تاریخ بشریت و ستارهای درخشان در آسمان علم و فلسفه استان همدان است.
دنیا از بوعلی میگوید
سپس رئیس انجمن ادبی بوعلی سینا، در سخنانی بر لزوم جهانیشدن این آئین تأکید کرد: تقریباً تمام فلاسفه بزرگ دنیا از اندیشههای بوعلی تأثیر پذیرفتهاند.
همانگونه که ترکیه با بزرگداشت مولانا توانسته رویدادی بینالمللی بیافریند، همدان هم میتواند با نام بوعلی سینا در جهان شناخته شود.
خلیلی گفت: بزرگداشت بوعلی سینا، روز همدان و روز پزشک باید از سطح یک مراسم استانی فراتر رفته و به یک رویداد ملی و بینالمللی تبدیل شود.
خلیلی در همایش فرهنگی و هنری همدان سرزمین کهن با اشاره به اهمیت جایگاه بوعلی سینا در تاریخ فلسفه جهان گفت: تقریباً تمام فلاسفه بزرگ دنیا از اندیشههای بوعلی تأثیر پذیرفتهاند؛ از دکارت تا کانت و ژان ژاک روسو. در مقابل بزرگان فلسفه مانند ارسطو، بقراط و فارابی هم از بوعلی الهام گرفتهاند.
وی با بیان اینکه انجمن ادبی بوعلی سینا از سال ۱۳۴۱ تاکنون بدون وقفه فعالیت داشته، اظهار کرد: این انجمن در طول بیش از شش دهه همواره برگزارکننده نشستها و ویژهبرنامههای ادبی و علمی بوده است.
خلیلی با اشاره به تجربههای موفق سالهای گذشته یادآور شد: در سال ۱۳۹۷ برای نخستین بار برنامهای گسترده با حضور شخصیتهای برجستهای چون فریدون مشیری و دکتر اسلامی ندوشن در همدان برگزار شد.
وی با انتقاد از کمتوجهی به ظرفیتهای فرهنگی همدان گفت: متأسفانه در سالهای اخیر برگزاری بزرگداشت بوعلی سینا کمرنگ شده در حالی که میتوان با برنامهریزی درست، مشابه آنچه ترکیه برای بزرگداشت مولانا انجام میدهد، این رویداد را به سطح بینالمللی رساند.
رئیس انجمن بوعلی افزود: خرسندیم که امسال دوباره به این موضوع توجه ویژه شده و برنامههای مختلفی برای این هفته پیشبینی شده است.
وی ادامه داد: با این حال، انتظار ما این است که با همکاری استانداری، شهرداری، دانشگاه علوم پزشکی، بنیاد بوعلی، میراث فرهنگی و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، این مناسبت به یک هفته ملی و جهانی تبدیل شود.
نمایش تابلوها؛ شهر در قاب تصویر
اما پیش از آنکه صدای موسیقی فضا را پر کند، نگاهها به سمت تابلوهایی کشیده شد که در جایجای محوطه آرامگاه نصب شده بود. این تابلوها تصاویر متنوعی از همدان را به نمایش گذاشته بودند: کوچههای قدیمی با درهای چوبی، مناظر پرشکوه الوند، آرامگاه باباطاهر، غار علیصدر، گنجنامه و بازار سنتی. هر تصویر همچون دریچهای بود به بخشی از تاریخ و فرهنگ این سرزمین.
خانوادهها و جوانان کنار این تابلوها توقف میکردند، عکس میگرفتند و درباره خاطرات شخصیشان از آن مکانها سخن میگفتند. فضا حالتی موزهای در هوای آزاد یافته بود؛ گویی همدان تصمیم گرفته بود خودش را در آئینهای بزرگ به مردم نشان دهد.
تجلیل از مفاخر و رونمایی آثار تازه
بخش ویژه همایش به تجلیل از چهرههای فرهنگی و هنری استان اختصاص داشت.
علی جهانپور، هادی گروسین، محمود شریفی امینا، احمد بیگلریان و علیاکبر احقری در میان تشویق ممتد حضار به جایگاه آمدند و با دریافت لوح سپاس، مورد تقدیر قرار گرفتند. این لحظه بیش از آنکه یک تشریفات اداری باشد، یادآور جایگاه ریشهدار فرهنگ و هنر در همدان بود.
پس از آن از 2 اثر ارزشمند تازه رونمایی شد: کتاب «باورینهها» اثر علی جهانپور و مجموعه ترانهها و اشعار محلی همدان به قلم محمدعلی نوریون. آثار، در میان تشویق حضار گشوده شد و در پایان از نوریون نیز تقدیر ویژهای به عمل آمد. این رونمایی نشان داد که میراث فرهنگی همدان تنها در گذشته متوقف نمیماند، بلکه امروز هم در قالب آثار تازه ادامه مییابد.
موسیقی، شعر و صمیمیت جمعی
اما شور و حال اصلی همایش، با اجرای برنامههای هنری شکل گرفت. محمود شریفی امینا با خوانش شعری به گویش همدانی و سپس به زبان آذری، فضایی صمیمی و مردمی ایجاد کرد. صدای او پلی بود میان اقوام و زبانهای گوناگون استان؛ حضار با لبخند و شور، او را همراهی کردند.
پس از آن، گروه دفنوازان ماهور به سرپرستی حامد مردانیان صحنه را به شور آورد. ضرباهنگهای هماهنگ دفها در محوطه باز آرامگاه طنینانداز شد و دستهای جمعیت به همراهی با ریتم بر هوا میرفت. صدای دفها حالتی آئینی و روحانی داشت و بسیاری از حاضران را بیاختیار به وجد آورد.
در ادامه، گروه موسیقی دلاهنگ با قطعاتی برگرفته از ملودیهای محلی همدان، فضایی نوستالژیک و عاطفی ساخت. کمانچه و تنبور با نغمههای دلنشین خود یادآور پیوند مردم این دیار با موسیقی کهن بودند. در سکوتی پرشکوه، صدای سازها تا دوردستها میپیچید و همگان را مسحور میکرد.
عصر پرشور همدان
این آئین تنها گرامیداشت روز همدان نبود؛ صحنهای بود که در آن هنر، فرهنگ، موسیقی و تاریخ در کنار هم قرار گرفتند و همدلی مردمی را به نمایش گذاشتند. پیر و جوان، زن و مرد، استاد دانشگاه و شهروند عادی، همه در این جشن حضور داشتند و نشان دادند که همدان زندهترین سرمایهاش را در مردم خود دارد.
با فرارسیدن غروب، نسیم خنک الوند بر فضای میدان وزید و نور نارنجی خورشید بر سنگهای آرامگاه بوعلی سایه انداخت. جمعیت همچنان پراکنده نمیشد؛ بسیاری کنار تابلوها ایستاده بودند، عکس میگرفتند و درباره زیباییهای شهرشان گفتوگو میکردند.