محوطه تاریخی «حاجیخان» در شهرستان فامنین، بار دیگر به کانون توجه باستانشناسی کشور بدل شد. در پی ضرورت اجرای عملیات نجاتبخشی و کاوشهای باستانشناسی در این منطقه، تیمی از برجستهترین متخصصان پژوهشکده باستانشناسی ایران و اساتید دانشگاهی راهی فامنین شدند تا در بازدیدی میدانی، نقشه راه صیانت از آثاری را ترسیم کنند که پیشینه آنها از دوران اقتدار مادها تا عصر اسلامی را در بر میگیرد.
به گزارش «همدانپیام»، اهمیت تاریخی محوطه حاجیخان موجب شد تا تیمی عالیرتبه شامل عزیزی (معاون پژوهشی پژوهشگاه باستانشناسی کشور)، توفیقی (کارشناس ارشد پژوهشگاه)، همتی (عضو هیأت علمی دانشگاه بوعلیسینا)، رحمانی (مسئول باستانشناسی استان) و آقاخانی (مسئول میراث فرهنگی فامنین)، از سایت پتروشیمی ابنسینا بازدید کنند. این بازدید که با همراهی مدیران پتروشیمی انجام شد، نشان از تعاملی حساس میان «توسعه صنعتی» و «حفاظت از میراث فرهنگی» دارد.
حاجیخان؛ پیوند تاریخی با نوشیجان ملایر
تپه حاجیخان برای نخستین بار در سال ۱۳۹۶ کاوش شد و نتایج آن، حیرت باستانشناسان را برانگیخت. شواهد علمی و اشیاء بهدستآمده نشان داد که این محوطه، همدوره با تپه معروف «نوشیجان» ملایر است؛ یعنی یکی از معدود یادگارهای باقیمانده از تمدن ماد در غرب ایران. حالا با شناسایی 3 اثر تاریخی دیگر در محدوده سایت پتروشیمی ابنسینا، لزوم عملیات گمانهزنی و کاوش در این آثار که بازه زمانی طولانی از دوران ماد تا دوره اسلامی را شامل میشود، بیش از پیش قوت گرفته است.
در نشست مشترکی که پس از بازدید میدانی برگزار شد، بر ضرورت تسریع در عملیات نجاتبخشی تأکید شد. با توجه به اینکه این آثار در محدوده اختصاصی سایت پتروشیمی واقع شدهاند، مقرر شد با همکاری و تأمین اعتبارات لازم از سوی شرکت پتروشیمی ابنسینا، عملیات کاوش و گمانهزنی این 3 اثر بزودی کلید بخورد. این اقدام میتواند مدلی موفق از «باستانشناسی پیشگیرانه» باشد که در آن، پروژههای بزرگ صنعتی نه تنها مانع تاریخ نیستند، بلکه به کشف و معرفی آن کمک میکنند.
تداوم کاوشها در حاجیخان و محوطههای اقماری آن، میتواند جایگاه شهرستان فامنین را در نقشه گردشگری و باستانی استان همدان ارتقا دهد. اگر این کاوشها به کشف ساختارهای معماری مشابه نوشیجان منجر شود، استان همدان صاحب حلقه دیگری از زنجیره تمدن مادی خواهد شد که میتواند مقصد جدیدی برای محققان و گردشگران داخلی و خارجی باشد.
[حالا چشمها به همت مشترک میراث فرهنگی و بخش صنعت دوخته شده است تا با شروع عملیات اجرایی کاوش، رازهای خفته در خاک فامنین از دوره مادها تا طلوع اسلام، بار دیگر به روشنایی روز بازگردد.
