از بین ۲۱روستای هدف گردشگری در استان 3روستا ورکانه، حیدره قاضی خان و ملحمدره برای ثبت جهانی با هم در رقابت هستند تا عنوان جهانی شدن را به خود اختصاص دهند.
اما روستای ورکانه، به دلیل نزدیکی به مرکز استان و معماری سنگی منحصربهفرد خود، سالانه میزبان تعداد زیادی از گردشگران است و به دلیل معماری منحصر به فرد احتمال بسیاری برای جهانی شدن دارد.
روستای ورکانه یکی از ۲۱ روستای هدف گردشگری استان با معماری خاص و طبیعی علاقهمندان زیادی را به سمت خود جذب میکند، شکلگیری روکانه به اوایل دوره صفوی بازمیگردد، با خانههای سنگی، کوچهباغهای باریک و پرپیچوخم که با جریان طبیعی جوی آب هماهنگ شدهاند و چشم هر بینندهای را خیره میکند.
ورکانه برای گردشگران تنها یک مقصد نیست، بلکه تجربهای ناب و سفری به دل زمان است، روستایی با معماری سنگی که هر گوشهاش گواه ۴۰۰ سال زندگی و عشق است و اکنون این روستای هدف گردشگری گامهای اولیه را برای جهانی شدن برمیدارد.
روستاگردی شکل دیگر و جدیدتری از صنعت گردشگری محسوب میشود که طرفداران زیادی دارد، زیرا باتوجه به مشکلات و دغدغههای شهرنشینی مردم با حضور در روستاهای هدف گردشگری علاوه بر ارتباط نزدیک با بافتهای کهن و طبیعت دستنخورده و بکر به آرامش خاصی دست مییابند.
وجود چشمههای متعدد، درختان سر به فلک کشیده، پنجرههای مشبک چوبی و ایوانهای زیبا، حس دلنشینی از سادگی و اصالت را به بازدیدکنندگان منتقل میکند.
بافت متراکم روستا، استفاده از مصالح بومی و محلی، و چشماندازهای طبیعی منحصر به فرد، ورکانه را به یکی از برجستهترین روستاهای هدف گردشگری در استان همدان تبدیل کرده است.
نام ورکانه در گویش کردی از 2 بخش «ور» به معنای «کنار» و «کان» به معنای «آب» تشکیل شده است، این روستا محل سکونت اقوام مختلفی با زبانهای فارسی، کردی و لری است که در کنار هم، بدون تناقضات فرهنگی و اجتماعی، زندگی مسالمتآمیزی را تشکیل دادهاند که این تنوع فرهنگی، بخشی از جذابیتهای اجتماعی این روستا به شمار میرود.
ورکانه سرشار از جاذبههای تاریخی و فرهنگی است که آن را به مقصدی منحصر به فرد برای گردشگران تبدیل کرده است، اصطبل مهری خانم و قلعه اربابی، حمام و مسجد جامع روستا، ایوانها، فضاهای نیمهباز خانهها و سکوهای نشستن رهگذران در میان کوچهها از جاذبه هایی است که گردشگران را به سوی خود جذب میکند.
با توجه به ویژگیهای منحصر به فرد معماری، طبیعی و تاریخی، روستای ورکانه در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و اکنون به عنوان یک منطقه ویژه گردشگری شناخته میشود.
ورکانه در تکاپوی جهانی شدن
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همدان گفت: از بین ۲۱ روستای هدف گردشگری در استان سه روستا ورکانه، حیدره قاضی خان و ملحمدره برای ثبت جهانی با هم در رقابت هستند.
علی خاکسار افزود: روستای ورکانه، به دلیل نزدیکی به مرکز استان و معماری سنگی منحصربهفرد خود، سالانه میزبان تعداد زیادی از گردشگران است.
وی با اشاره به تخریب برخی از بخش ها و ناهمگونی برخی از ابنیه های روستای ورکانه ادامه داد: بافت سنگی ورکانه، این روستا رو در جهان منحصر به فرد کرده است و برای حفظ این شاخص تسهیلاتی در نظر گرفته شده است.
خاکسار به خانه پروفسور موسیوند و اصطبل مری لیلی در این روستا اشاره کرد و گفت: بیتفاوتی به تاریخ، فرهنگ و گردشگری، عشق به ساخت ساختمانهایی با سبک و سیاق شهری، بی اطلاعی روستائیان از ارزش بافت تاریخی و معماری کهن، گستردگی روستاها و کمبود نیروی مورد نیاز برای شناسایی روستاهای دارای بافت تاریخی، مرگ معماری کهن و به عبارتی بافت تاریخی روستاهای ورکانه را رقم زده است.
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی همدان افزود: قدیمیترین اصطبل همدان که در اواخر دهه ۴۰ توسط مری لیلی قراگوزلو، با معماری منحصر به فرد و با مصالح سنتی در جنوب روستای ورکانه ساخته شده امروز میتواند به عنوان یک موزه اسب اصیل ایرانی شناخته شود اما بی توجهی به این اصطبل سبب تخریب و فراموشی آن خواهد شد.
از سوی دیگر روستای ورکانه که در بردارنده اصطبلی تاریخی است ظرفیت آن را دارد که هم در امور پرورش اسب فعالیت داشته باشد و هم از اصطبلهای آن به عنوان موزه اسب و ادوات سوارکاری بهره برده شود.
حمایت از پرونده جهانیشدن ورکانه
مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری همدان نیز با اشاره به اهمیت پرونده روستای ورکانه گفت: ایران باید 8روستا را برای سال ۲۰۲۶ به سازمان جهانی گردشگری معرفی کند.
محسن معصوم علیزاده افزود: ما امیدواریم روستای ورکانه با دارا بودن مؤلفههای لازم، یکی از این روستاها باشد و هرگونه حمایت و کمک لازم برای پیشبرد پرونده این روستا در مسیر قانونی و صحیح، انجام خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: پرونده روستای هدف گردشگری ورکانه در کارگروه میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری با بررسی ظرفیتها و تأمین زیرساختهای این روستا مورد بررسی قرار گرفته است.
ورکانه که در سالهای گذشته به دلیل داشتن بافت با ارزش، ثبت ملی شده است و با طبیعت زیبا، ظرفیتهای کشاورزی و باغداری غنی و امکان پرورش اسب اصیل، برای جهانی شدن مسیر طولانی در پیش دارد که تحقق آن فراهم کردن زیرساختهای لازم در این روستا و حمایت از سرمایهگذاران برای احیای اصطبل اسب مری لیلی است، زیرا احیای این اصطبل نقش موثری در جهانی شدن این روستا دارد.
جهانی شدن این روستا برای توسعه صنعت گردشگری همدان بسیار موثر است و میتواند علاوه بر رونق اقتصادی استان به دلیل حضور گردشگر داخلی و خارجی در ماندگاری روستاییان در منطقه نقش موثری داشته باشد.
