پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

همکاری فنی حرفه‌ای و میراث برای آموزش نیروی ماهر در صنعت گردشگری

دیدار اخیر مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی همدان با مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان، اگرچه در ظاهر یک نشست اداری معمول به نظر می‌رسد، اما از زاویه‌ای دیگر می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رویکرد به توسعه گردشگری باشد؛ رویکردی که به جای تمرکز صرف بر ساخت زیرساخت‌ها، بر تربیت نیروی انسانی متخصص و ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای تأکید دارد.
حلقه فراموش‌شده توسعه گردشگری
در سال‌های اخیر میلیاردها تومان برای توسعه زیرساخت‌های گردشگری کشور هزینه شده است؛ از ایجاد هتل‌ها و اقامتگاه‌ها گرفته تا مرمت بناهای تاریخی و ایجاد مراکز خدماتی. اما تجربه بسیاری از مقاصد گردشگری نشان می‌دهد که کیفیت تجربه گردشگر تنها به وجود ساختمان‌ها و امکانات فیزیکی وابسته نیست.
رفتار کارکنان هتل‌ها، مهارت راهنمایان گردشگری، نحوه ارائه خدمات در رستوران‌ها، توانایی ارتباط با گردشگران داخلی و خارجی و حتی کیفیت عرضه محصولات صنایع‌دستی، بخش مهمی از تجربه سفر را شکل می‌دهد. در واقع توسعه گردشگری بدون سرمایه انسانی متخصص، توسعه‌ای ناقص خواهد بود.همدان نیز از این قاعده مستثنی نیست. استانی که سالانه میزبان میلیون‌ها گردشگر است، برای حفظ جایگاه خود در بازار رقابتی گردشگری ایران ناگزیر به سرمایه‌گذاری در آموزش و مهارت‌آموزی است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان همدان، در دیدار با مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های آموزشی برای ارتقای مهارت شاغلان و علاقه‌مندان حوزه گردشگری و صنایع‌دستی تأکید کرده است.
به گفته محسن معصوم‌علیزاده، توسعه آموزش‌های تخصصی، تبادل تجربه میان فعالان این حوزه و ایجاد تعامل میان متخصصان می‌تواند به ارتقای جایگاه همدان به عنوان یکی از قطب‌های مهم گردشگری و صنایع‌دستی کشور کمک کند.
گردشگری؛ صنعتی که به مهارت وابسته است
برخلاف برخی صنایع که وابستگی بیشتری به تجهیزات و فناوری دارند، گردشگری صنعتی انسان‌محور است. در این صنعت، کیفیت نیروی انسانی نقش تعیین‌کننده‌ای در رضایت گردشگران دارد.کارشناسان معتقدند بخش قابل توجهی از نارضایتی‌های گردشگران در بسیاری از مقاصد کشور، نه به دلیل ضعف زیرساخت بلکه ناشی از کمبود آموزش‌های حرفه‌ای است. آشنایی ناکافی با اصول مهمان‌نوازی، ضعف در بازاریابی گردشگری، ناآشنایی با زبان‌های خارجی و نبود مهارت‌های تخصصی از جمله چالش‌هایی است که فعالان این حوزه با آن مواجه‌اند. از همین منظر، همکاری میان میراث‌فرهنگی و آموزش فنی و حرفه‌ای می‌تواند فرصتی برای تعریف استانداردهای آموزشی متناسب با نیازهای واقعی بازار کار باشد.
صنایع‌دستی؛ هنری که به دانش نوین نیاز دارد
موضوع آموزش تنها به گردشگری محدود نمی‌شود. صنایع‌دستی همدان نیز در سال‌های اخیر با چالش‌های متعددی روبه‌رو بوده است. کاهش استقبال نسل جوان از برخی رشته‌های سنتی، دشواری‌های بازاریابی، رقابت با محصولات صنعتی و ضعف در طراحی‌های متناسب با نیاز بازار از جمله مشکلاتی است که بارها از سوی فعالان این حوزه مطرح شده است.
در چنین شرایطی، آموزش‌های نوین می‌تواند نقش مهمی در نجات و احیای برخی رشته‌های صنایع‌دستی ایفا کند. آموزش طراحی محصول، بسته‌بندی، بازاریابی دیجیتال، فروش اینترنتی و آشنایی با سلیقه بازارهای داخلی و خارجی از جمله نیازهایی است که بسیاری از هنرمندان صنایع‌دستی با آن مواجه‌اند. همدان به عنوان یکی از قطب‌های صنایع‌دستی کشور و دارنده شهر جهانی سفال لالجین، برای حفظ این جایگاه بیش از هر زمان دیگری به تربیت نیروی انسانی خلاق و ماهر نیاز دارد.
مرکز تخصصی هتلداری
ظرفیتی که باید فعال‌تر شود
یکی از محورهای مطرح‌شده در نشست اخیر، استفاده از ظرفیت مرکز تخصصی هتلداری و گردشگری همدان بود. مرکزی که می‌تواند به عنوان یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های آموزش مهارت‌های تخصصی در حوزه گردشگری عمل کند.
فعالان صنعت گردشگری معتقدند بسیاری از مشاغل این حوزه نیازمند آموزش‌های کاربردی و عملی هستند؛ آموزش‌هایی که فراتر از مباحث نظری دانشگاهی بوده و افراد را مستقیماً برای ورود به بازار کار آماده کند.
تجربه‌های موفق در صنعت گردشگری، مراکز آموزش مهارتی نقشی کلیدی در تربیت نیروهای حرفه‌ای ایفا می‌کنند. الگویی که به نظر می‌رسد همدان نیز در تلاش برای بهره‌گیری از آن است.
ضرورت استانداردسازی آموزش‌ها
نکته قابل توجه دیگر در این نشست، تأکید بر تدوین استانداردهای آموزشی و صدور گواهینامه‌های معتبر مهارتی برای فعالان گردشگری و صنایع‌دستی بود.
فاطمه آروانه، مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای استان همدان، با اشاره به اهمیت تخصص‌گرایی در صنعت گردشگری، دریافت گواهینامه‌های مهارتی را برای مجموعه‌های فعال این حوزه ضروری دانسته است.
این موضوع می‌تواند گامی برای حرفه‌ای‌تر شدن فعالیت‌های گردشگری باشد. زیرا یکی از مشکلات دیرینه این صنعت، فعالیت افراد فاقد آموزش‌های لازم در برخی بخش‌ها بوده است؛ مسأله‌ای که گاه به افت کیفیت خدمات و کاهش رضایت گردشگران منجر شده است.با وجود اهمیت این همکاری، پرسش اصلی آن است که این توافق‌ها تا چه اندازه به اقدامات اجرایی منجر خواهد شد؟
تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد بسیاری از تفاهم‌نامه‌ها و نشست‌های مشترک میان دستگاه‌های مختلف در سطح اعلام همکاری باقی مانده‌اند و کمتر به نتایج ملموس رسیده‌اند. بنابراین موفقیت این همکاری نیز بیش از هر چیز به اجرای برنامه‌های عملیاتی وابسته است.
برگزاری دوره‌های آموزشی هدفمند، نیازسنجی واقعی بازار کار، تعریف استانداردهای کاربردی، حمایت از کارآموزان و ایجاد ارتباط میان مراکز آموزشی و فعالان اقتصادی می‌تواند معیار مناسبی برای ارزیابی نتایج این همکاری باشد.
آینده گردشگری همدان
از کلاس‌های آموزش می‌گذرد
همدان امروز بیش از هر زمان دیگری در تلاش است تا سهم بیشتری از اقتصاد گردشگری کشور را به خود اختصاص دهد. اما تحقق این هدف تنها با اتکا به آثار تاریخی، جاذبه‌های طبیعی و ظرفیت‌های فرهنگی ممکن نخواهد بود.
تجربه جهانی نشان داده است که مهم‌ترین سرمایه صنعت گردشگری، نیروی انسانی آموزش‌دیده و حرفه‌ای است. سرمایه‌ای که می‌تواند کیفیت خدمات را افزایش دهد، رضایت گردشگران را ارتقا بخشد و زمینه ماندگاری بیشتر مسافران در مقصد را فراهم کند.
شاید به همین دلیل باشد که همکاری میان میراث‌فرهنگی و آموزش فنی و حرفه‌ای، اگر از مرحله شعار و تفاهم‌نامه عبور کند، بتواند به یکی از مهم‌ترین گام‌های توسعه گردشگری و صنایع‌دستی همدان در سال‌های آینده تبدیل شود؛ گامی که نه در قالب ساختمان‌ها و پروژه‌های عمرانی، بلکه در قالب مهارت، دانش و توانمندی نیروی انسانی خود را نشان خواهد داد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس