در دل کوهستانهای خنک همدان، روستای حیدره قاضیخان در نیمه راه از نخستین ماه پاییز ۱۴۰۴ میزبان 4مین جشنواره آلو بود؛ رویدادی که با ابتکار دهیاری، همراهی مردم و حضور فعال گردشگران برگزار شد و جلوهای تازه از گردشگری روستایی را به نمایش گذاشت.
این رویداد مردمی که با حضور گسترده گردشگران و البته نیازمند به مدیریت بیشتر در نظم ترافیک، خدمات اینترنتی و زیرساختهای خدماترسان در روستای کوهستانی با مردمانی فهیم برگزار شد، توانست بار دیگر مهری از موفقیت در اجرا را به پیشانی خود بزند. صبحگاه جمعه ۱۸ مهرماه عطر آلو، رنگ لباسهای محلی، شور موسیقی بومی و میهمانپذیری و باغهای سرسبز روستا تصویری زنده از توسعه جامعهمحور در حیدره قاضیخان آفرید.
سپیده هنوز کاملا بالا نیامده بود که جاده باریک ورودی روستای حیدره قاضیخان از تردد خودروها و صدای قدمهای گردشگران جان گرفت. روستایی که در دامنههای سبز همدان جا گرفته، این روزها در میان باغهای سرسبز و طلایی آلو، میزبان صدها نفر از مردم شهرها و روستاهای اطراف بود.
هوای صبحگاهی آمیخته به بوی آلو و خاک مرطوب، در کوچههای روستا میپیچید. زنان و کودکان و نوجوانان و جوانان با لباسهای رنگی و روسریهای گلدار پشت بساطهایشان نشسته بودند؛ روی میزهای چوبی، ردیف ظرفهای مربا، شربت آلو، لواشکهای آفتابخشک و برگههای تازه، چون تابلوهای نقاشی برق میزدند. در گوشهای کودکان میخندیدند و در کنارشان مردان مشغول چیدن آخرین میوههای درختان بودند.
در میان همهمه و موسیقی دف و دهل، بوی نان تنوری و آش محلی در فضا پیچیده بود. گردشگران دوربینبهدست از هر زاویه عکس میگرفتند و بسیاری از آنها در خانههای بومگردی یا اقامتگاههای مردمی روستا اقامت کرده بودند. حضور گسترده مسافران از شهرهای همدان، تویسرکان و ملایر، رونق کمسابقهای به اقتصاد محلی بخشید.
اما این جشن تنها نمایش میوه و رنگ نبود؛ نتیجه همکاری منظم دهیاری و جامعه محلی بود. از هفتهها قبل، جوانان روستا با هماهنگی شورای محلی، مسئولیت تقسیم کار را بر عهده گرفتند. گروهی مسیرهای رفتوآمد و پارکینگها را ساماندهی کردند تا از ازدحام خودروها جلوگیری شود. گروهی دیگر به آذینبندی و نصب بنرها پرداختند و عدهای نیز وظیفه اطلاعرسانی آنلاین جشنواره را بر عهده داشتند.
میهماننوازی اهالی روستا از نقاط قوت این دوره بود. مسیرهای فرعی روستا با تابلوهای موقت مشخص شده بود، خودروها به پارکینگهای بیرونی هدایت میشدند و راه رفتوآمد پیادهها امنتر از همیشه بود. نظم و همکاری مردم سبب شد ازدحام یا بینظمی خاصی در طول جشن دیده نشود.
در کنار این تلاشها، تقویت سرعت اینترنت روستا که بر خلاف همه تلاشهای دهیاری نتوانست محقق شود، مانعی بود برای پوشش بهموقع خبر و ارسال تصاویر فعالان فضای مجازی تا غرفهداران و گردشگران بتوانند از خدمات پرداخت آنلاین و اطلاعرسانی مجازی بهره ببرند. بسیاری از بازدیدکنندگان لحظات جشن را در شبکههای اجتماعی بهصورت زنده منتشر کردند اما با تأخیر تصاویر اطلاعرسانی میشد که اگر سرعت اینترنت مورد رسیدگی قرار میگرفت، این مسأله باعث میشد نام «حیدره قاضیخان» در فضای مجازی به یکی از جستوجوشدهترین روستاهای همدان بدل شود.
با حضور گردشگران، نیاز به خدمات عمومی بیش از پیش نمایان شد. زیرساختهای خدماتی همچون سرویسهای بهداشتی، سطلهای زباله تفکیکی، مسیرهای دسترسی و تابلوهای راهنما در نقاط مختلف مستقر شده بود، اما همچنان توسعه بیشتر آن احساس میشد. همین مسأله بار دیگر اهمیت سرمایهگذاری در زیرساختهای روستایی را برجسته کرد؛ چرا که گردشگری پایدار بدون خدمات مناسب امکانپذیر نیست.
در میانه میدان روستا، گروهی از نوجوانان با لباسهای سنتی رقصهای محلی اجرا میکردند و صدای ساز و دهل، شور و شادی را در میان جمعیت پخش میکرد. غرفههای صنایعدستی با دستبافتهها و گلیمهای محلی، چهرهای فرهنگی به جشن داده بودند. بسیاری از گردشگران علاوه بر خرید محصولات، از باغهای آلو بازدید کردند و در کارگاههای آموزشی کوچک تهیه برگه و مربا شرکت داشتند.
آنچه این جشنواره را از دیگر رویدادها متمایز میکرد، مردمی بودن آن بود. همه چیز از دل روستا برخاسته بود؛ از برنامهریزی گرفته تا اجرا. هیچ نهاد بزرگ دولتی یا اسپانسر بیرونی مسئول برگزاری نبود. زنان، مردان و جوانان روستا خود دستبهدست هم داده بودند تا جشنواره را به ثمر برسانند. فعالان گردشگری بومی نیز در طراحی مسیرهای گردشگری، هدایت تورها و معرفی جاذبههای اطراف نقش فعالی داشتند.
گفتنی است، 4مین جشنواره آلو، گردو و غذاهای محلی با هدف معرفی آداب و رسوم و تولیدات روستای حیدره قاضیخان با حضور گردشگران، میهمانان و جمع کثیری از مردم استان همدان و استانهای همجوار در روستای حیدره قاضیخان شهرستان بهار برگزار شد.
روستای حیدره قاضیخان واقع در ۳۰ کیلومتری شهرستان بهار بهدلیل دارا بودن بافت ویژه معماری، طبیعت بکر، آثار تاریخی با قدمت چند هزار ساله، قناتهای قدیمی، رودهای جاری و تولیدات مرغوب کشاورزی، از روستاهای شاخص و گردشگری شهرستان بهار، یکی از قطبهای مهم تولید آلو و گردو در این شهرستان بوده که غذاهای «سرنانی» و «آش آلو» این روستا در فهرست آثار ناملموس کشور ثبت شده و خورشت آلو، فسنجان، آش ترش، آش دوغ و آش اوماج را نیز میتوان از دیگر غذاهای محلی این منطقه برشمرد.
