ttttt1405-06-201405-06-30bool(false) 1405-06-201405-06-30bool(false)  پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام
 
 
دوشنبه - 30 شهريور 1405 - شماره 5515
 


امروز : دوشنبه ، 30 شهريور 1405

Today : Mon, September 21, 2026

ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * آدرس ما درشبکه های اجتماعی hamedanpayam@
 
کد مطلب:  134558 تاریخ انتشار:  1402-07-09 - 09:05 تعداد بازدید:  251
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

تاریخ ۲۵۰۰ ساله‌ همدان در هاله‌ای از فراموشی
کمیته فنی برای حفاظت از "کتیبه‌های گنجنامه" تشکیل می‌شود

نویسنده : آزاده صفی

گردشگری


 اگر بگوییم هیچ جای دنیا با آثار ۲۵۰۰ ساله خود اینگونه که ما برخورد می‌کنيم رفتار نمی‌کنند گزافه نگفته‌ایم.

یادگار داریوش‌کبیر و خشایارشا، ميراث دوران باشکوه هخامنشیان، کتیبه‌های باستانی گنجنامه و ده‌ها عنوان زیبای دیگر نامی است که بارها شنيده‌ایم اما هیچ‌گاه به اهمیت آن‌ها پی نبرده‌ایم.

با اطمینان می‌توان گفت سنگ‌نوشته‌های هخامنشی گنجنامه مهجورترین آثار تاریخی شهر همدان است که همیشه با بی‌مهری‌های فراوان روبرو بوده‌‌اند. این دو کتیبه همیشه هم از مسئولان خورده‌اند هم از مردم. به عبارت دیگر نه مسئولان هیچ‌گاه اهمیت آنها را درک کرده‌‌اند نه گردشگران و نه حتی همدانی‌ها.

این کتیبه‌ها با وجود اهمیت فراوان آنقدر گمنامند که بسیاری از گردشگرانی که از منطقه تفریحی، توریستی گنجنامه بازدید می‌کنند از وجود این آثار با ارزش اطلاع ندارند. بخشی زيادی از این موضوع به عدم معرفی درست آنها بازمی‌گردد و بخشی هم به حفاظت نادرست از آن‌ها.

با وجود اینکه انتظار می‌رود کتیبه‌هایی که به دستور دو پادشاه برجسته هخامنشی بر الوندکوه کنده شده‌ سر تیتر موضوعات گردشگری در کشور باشد اما این آثار هرازگاهی تنها با وندالیسم یا فیلم‌هایی مثل رنگ‌پاشیدن بر آنها یا صخره‌نوردی بر سنگ‌نوشته‌ها به سر تیتر خبرها تبدیل می‌شوند.

روزهای گذشته فیلمی از صعود یک شخص از کتیبه‌های تاریخی گنج‌نامه در فضای مجازی منتشر شد که با موجی از انتقادها درباره وضعیت حفاظت از این اثر تاریخی روبرو شد. این اتفاق بار دیگر صدای فعالان میراث‌فرهنگی را درآورد و واکنش‌های بسیار آنها را درپی داشت.

یک فعال حوزه میراث‌فرهنگی درباره اهمیت کتیبه‌های گنجنامه به همدان‌پیام گفت: اگرچه این دو کتیبه ارزشمند مربوط به دوران هخامنشی است اما تمدن هخامنشی در ایران با نام کدام استان شناخته می‌شود؟

حسین زندی ادامه داد: تمدن هخامنشی را با نام استان فارس می‌شناسند در حالیکه همدان هم آثار هخامنشی زیادی دارد و این دو کتیبه و پایه ستون‌های کشف شده از هگمتانه نشان می‌دهد همدان از شهرهای مهم این دوره بوده است، همدان پایتخت تابستانی هخامنشیان بوده و کتیبه‌های ۲۵۰۰ ساله سند بر این ادعاست.

 روایت کتیبه‌های گنجنامه، راه شیری و ضرب سکه

وی اضافه کرد: یکی دیگر از دلایل قرار گیری کتیبه‌ها در محوطه گنجنامه به دلیل راه شاهی است که از دوره عیلام و آشور کهن جاده‌‌ای بوده که از کنار این کتیبه‌ها می‌گذشته و به بین‌النهرین امروزی می‌رسیده است بنابراین دلیل قرارگیری کتیبه‌ها در این محل وجود راه شاهی بوده است.

زندی افزود: یکی از روايت‌های نامگذاری گنجنامه به این خاطر است که رودخانه گنجنامه محلی برای ضرب سکه بوده و آثار این ادعا تا اواخر دوره قاجار نیز در همدان وجود داشت، بر اساس این گفته برخی از آب رودخانه گنجنامه طلاهای دوران هخامنشی و ساسانی و اشکانی را جمع می‌کردند و می‌شستند و می‌فروختند و این روايت را برخی از سیاحان و سفرنامه‌نویسان نیز نقل کرده‌اند.

وی تصریح کرد: در همدان آنطور که شایسته است به آثار هخامنشی نپرداخته‌ایم تا جایی که این دوره را استان‌های دیگر به اسم خود زده‌‌اند در حالی‌که مجسمه سر گاو موجود در موزه ایران باستان از همدان کشف شده است.

این فعال میراث‌فرهنگی در ادامه گفت: کتیبه‌های گنجنامه تاکنون از گزند روزگار دور بوده و خوشبختانه فرسایش و باد و باران زورش به آن‌ها نرسیده که این موضوع به دلیل مکان‌یابی درست بوده چراکه سرمای کمتری نسبت به دیگر جاها تحمل می‌کند.

زندی عنوان کرد: علاوه بر حفاظت و نگهداری از کتیبه‌ها باید نگاه اقتصادی نیز به آنها داشته باشیم نه اینکه این منطقه را به شرکت خصوصی بسپاریم، منافع این آثار ارزشمند باید به بخش‌های دولتی یا مردم برسد اما اینگونه نیست.

 جای خالی حفاظ و نگهبان در اطراف کتیبه‌های گنجنامه

وی با اشاره به اینکه کتیبه‌ها نه حفاظ دارد و نه از آنها نگهداری می‌شود، اظهار کرد: شهرداری همدان ۸ هزار نیرو دارد آیا نمی‌تواند دو نفر را برای نگهبانی از کتیبه‌ها مامور کند؟ فرض کنیم اصلا میراث‌فرهنگی وجود ندارد آیا نبايد این آثار ارزشمند حفظ شوند؟

زندی ادامه داد: میراث‌فرهنگی با کمبود نیروی انسانی مواجه است و نهادهای دیگر مانند استانداری و شهرداری باید ورود کرده و ‌کمک کنند تا این تاریخ ۲۵۰۰ ساله حفظ شوند.

 کتیبه‌های ۲۵۰۰ ساله در حصر فالگیرها و بلال‌فروش‌ها

وی با اشاره به اینکه این جاذبه‌های مهم را باید حفظ و به شایستگی معرفی کنیم، گفت: کتیبه‌های ۲۵۰۰ ساله با فالگیرها و بلال‌فروش‌ها محصور شده‌اند، آن‌ها نه حفاظ دارند نه با دوربین و نگهبان محافظت می‌شوند.

زندی با بیان اینکه گنجنامه باید در اختیار میراث‌فرهنگی یا تحت نظارت این سازمان باشد، مطرح کرد: گردشگر امروزی ۷۰ درصد جاذبه‌های سفر را در مبدا انتخاب می‌کند و باید علاوه بر معرفی در مکان، به معرفی جاذبه‌های استان در خارج از همدان هم باشیم.

وی با اشاره به اینکه ابتدا باید این آثار را حفظ و معرفی کنیم و سپس به درآمدزایی برسیم، افزود: زمانی که وارد جاذبه‌های گردشگری همدان می‌شویم با آشفته بازاری روبرو می‌شويم که به جای برگزاری رویدادهای فرهنگی یا مواد مخدر می‌فروشند یا کولی‌ها و فالگیرها جولان می‌دهند.

وضعیت نابسامان کتیبه‌های گنجنامه و عدم حفاظت مناسب از آن‌ها، برخی از مسئولان استان از جمله معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار همدان، معاون گردشگری استان و معاونین شهرداری را به پای کتیبه‌ها کشاند تا چاره‌‌اندیشی جدی برای آن‌ها بکنند.

 ضرب‌الاجل یک هفته‌ای برای نرده‌کشی در اطراف کتیبه‌ها

معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار همدان در این بازدید از تعیین ضرب‌الاجل یک هفته‌ای به دستگاه‌های مربوطه خبر داد و گفت: میراث فرهنگی برای ساماندهی فضا و نرده‌کشی در اطراف کتیبه‌ها یک هفته مهلت دارد.

سیدمجتبی حسینی با اشاره به اینکه نرده‌کشی باید سمت کتیبه‌ها انجام می‌شود تا از حضور افراد در این مکان جلوگیری شود، افزود: دستگاه‌های اجرایی مانند شهرداری، میراث‌فرهنگی، راه‌وشهرسازی و منابع طبیعی ظرف ۱۰ روز آینده نشستی برگزار می‌کنند تا در رابطه با حفاظت بهتر از این آثار تاریخی و تامین منابع مالی مورد نیاز در این رابطه هم‌اندیشی و تصمیم گیری کنند.

 فروش بلیت برای حفظ کتیبه‌ها

وی تصریح کرد: در راستای حفظ و ساماندهی این آثار نسبت به اخذ مجوز از اداره کل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای فروش بلیت جهت ورود به محوطه کتیبه‌ها خواهیم داشت.

حسینی با بیان اینکه هدف از این اقدام درآمدزایی نیست بلکه به دنبال راهکار مناسبی برای ساماندهی و ارتقای سطح امنیت و حفاظت کتیبه‌های گنج‌نامه هستیم، گفت: از پژوهشگاه وزارت میراث فرهنگی درخواست کتبی می‌کنیم تا ضمن مطالعات تخصصی بر کتیبه‌های گنج‌نامه، بهترین راهکار برای حفاظت از آن‌ها را پیشنهاد بدهد.

وی افزود: همچنین از مسکن‌وشهرسازی خواسته‌ایم با نصب تورهای فلزی در بالای کتیبه‌ها، نسبت به مهار سنگ‌های بالادستی اقدام کنند تا در صورت سقوط سنگ ها آسیبی به کتیبه ها و افراد بازدیدکننده نرسد.

 کمیته فنی برای حفاظت از "کتیبه‌های گنجنامه" تشکیل می‌شود

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان همدان نیز در گفتگو با همدان‌پیام از تشکیل کمیته فنی برای حفاظت و نگهداری از کتیبه‌های گنجنامه خبر داد.

محسن معصوم‌علیزاده  با اعلام اینکه به زودی کمیته فنی برای حفاظت و نگهداری از کتیبه‌های گنجنامه تشکیل می‌شود، افزود: این کمیته آسیب‌های احتمالی را بررسی و بر اساس آن تصمیم‌گیری می‌شود.

وی با اشاره به اینکه کتیبه‌های ۲۵۰۰ ساله گنجنامه ثبت ملی شده و تابع ضوابط میراث‌فرهنگی است و باید بر این اساس برای حفاظت از آن‌ها تصمیم‌گیری شود، اظهار کرد: حفاظت از کتیبه‌ها باید با حساسیت بالا انجام شود و نباید اقدامی خارج از قاعده و قانون صورت بگیرد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان همدان با تاکید بر اینکه نحوه نگهداری از کتیبه‌ها باید بر اساس ضوابط حفاظتی میراث‌فرهنگی صورت بگیرد، عنوان کرد: همچنین نحوه نگهداری نباید مورد هجمه متخصصان قرار گیرد بنابراین از حساسیت بالایی برخوردار است.

معصوم‌علیزاده با بیان اینکه باید بهترین راهکار برای نگهداری و حفاظت از این اثر ارزشمند در نظر گرفته شود، گفت: نمونه‌های مشابه کتیبه‌های گنجنامه در سراسر کشور وجود دارد، این اثر در طول زمان به دلیل نوع و محل قرار‌گیری و حتی عوامل جوی آسیب جدی ندیده‌ و در حال حاضر نیز در معرض آسیب نیست.

وی اضافه کرد: میراث‌فرهنگی روی تمام آثار تاریخی حساسیت دارد و اگر روزی احساس کنیم هر یک از آن‌ها در معرض آسیب هستند حتما با مشورت و مدیریت، بهترین تصمیم را می‌گیریم. 
 
گفتنی است؛ یادگار داریوش‌کبیر و خشایارشا در پایتخت تابستانی هخامنشیان از آثار ارزشمند این دوران است که قرن‌ها در پای الوند خودنمایی می‌کند. این گنجینه‌ استوار نیازمند نگاه ویژه مسئولان و البته فرهنگ‌سازی برای حفظ و صیانت از آنهاست و امیدواریم با چاره‌اندیشی به موقع و کارشناسی، دیگر هیچ وقت پای وندالیسم به کتیبه‌‌های ۲۵۰۰ ساله باز نشود.

 


بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
پاکی آوردی ای امید سپید
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها  
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 8264433 (0811)  -  فکس: 8285048 (0811)  -  سازمان نیازمندی: 8264400 (0811)  - ايميل: info@hamedanpayam.com